Pchły w mieszkaniu — jak się ich pozbyć i nie dopuścić do powrotu

Skąd się biorą pchły w domu?

Pchły w mieszkaniu to prawie zawsze pchły „od zwierzęcia” — najczęściej pchła kocia, która chętnie żeruje też na psach. Trafiają do domu:

• na psie po spacerze, po zabawie z innymi psami albo po pobycie w hotelu dla zwierząt,
• na kocie wychodzącym — z ogrodu, piwnicy, od kotów sąsiadów,
• na butach i ubraniach domowników — dlatego pchły zdarzają się też u kota, który nigdy nie wychodzi,
• z klatki schodowej, piwnicy albo od poprzednich lokatorów, którzy mieli zwierzęta.

Częsty scenariusz: rodzina wraca z urlopu do zamkniętego mieszkania i po kilku dniach wszyscy mają ukąszenia na kostkach. Pchły czekały w kokonach na pierwsze kroki i ciepło — o tym niżej.

Po czym poznać, że w mieszkaniu są pchły?

• Swędzące ukąszenia u domowników, najczęściej na kostkach i łydkach, często po kilka obok siebie.
• Ciemne drobinki w legowisku, na kocu albo w kanapie — po położeniu na wilgotnej, białej chusteczce rozmazują się na rdzawo. To pchli brud, czyli strawiona krew.
• Skaczące czarne punkciki na jasnej podłodze albo białych skarpetkach, zwłaszcza przy legowisku.
• Zwierzę drapie się, wygryza sierść u nasady ogona albo nagle zrywa się ze snu.

Jak sprawdzić samo zwierzę grzebieniem i jak wygląda pchła na sierści, opisują poradniki ochrona psa przed pchłami i kleszczami oraz zabezpieczenie kota przed pchłami.

Dlaczego pchły w domu wracają?

Bo większość pcheł w ogóle nie siedzi na zwierzęciu. Dorosła pchła żyje i składa jaja na psie lub kocie, ale jaja spadają z sierści wszędzie tam, gdzie zwierzę śpi, leży i chodzi. Według źródeł parazytologicznych dorosłe pchły na zwierzęciu to orientacyjnie tylko kilka procent całej populacji — reszta to jaja, larwy i poczwarki w otoczeniu.

Stadium	Gdzie jest	Co warto wiedzieć
jajo	spada z sierści na legowisko, dywan, kanapę	jest drobne i niewidoczne gołym okiem
larwa	w szczelinach podłogi, pod listwami, głęboko w dywanie i tapicerce	unika światła, żywi się m.in. pchlim brudem
poczwarka w kokonie	tam gdzie larwa — przyklejona do włókien i kurzu	najbardziej odporna; może czekać tygodnie, a nawet miesiące
dorosła pchła	na psie lub kocie	wychodzi z kokonu, gdy wyczuje ciepło, drgania kroków i oddech

W ciepłym mieszkaniu cały cykl trwa zwykle kilka tygodni, w chłodzie dłużej. Dlatego jednorazowe zabezpieczenie zwierzęcia i jedno sprzątanie nie wystarczą — z kokonów wychodzą kolejne pchły, a opiekun ma wrażenie, że „nic nie działa”.

Jak pozbyć się pcheł z mieszkania — krok po kroku

Skuteczny plan działa jednocześnie na trzech frontach: zwierzęta, tekstylia, podłogi i meble. Pominięcie jednego z nich zwykle oznacza powrót pcheł.

1. Zabezpiecz WSZYSTKIE zwierzęta w domu tego samego dnia. Także te, na których nie widać pcheł. Rodzaj ochrony ustal z lekarzem weterynarii — dobór zależy od gatunku, wieku i masy ciała. Gotowe preparaty są w działach ochrona psa przed pchłami i kleszczami i ochrona kota przed pchłami i kleszczami. Produktów biobójczych należy używać z zachowaniem środków ostrożności. Przed każdym użyciem należy przeczytać etykietę i informacje dotyczące produktu.
2. Wypierz wszystko, na czym leżą zwierzęta. Koce, pokrowce, poduszki, posłania — w najwyższej temperaturze dopuszczalnej dla materiału, a potem wysusz w suszarce, jeśli możesz.
3. Odkurzaj codziennie przez pierwsze tygodnie. Dywany, tapicerkę, szczeliny między panelami, listwy, miejsca pod łóżkiem i kanapą. Drgania i ciepło odkurzacza pobudzają pchły do wyjścia z kokonów — wtedy łatwiej je wyłapać.
4. Od razu opróżniaj odkurzacz. Worek albo zawartość pojemnika zawiąż w foliowym worku i wynieś do śmietnika na zewnątrz.
5. Potraktuj parą, co się da. Parownica dociera do włókien dywanu i tapicerki — sprawdź wcześniej, czy materiał to znosi.
6. Nie zapomnij o miejscach poza mieszkaniem. Transporter, bagażnik i fotel w samochodzie, buda, kojec, ulubiony kąt na balkonie.
7. Rozważ środek do otoczenia. Jeśli pchły nie ustępują, dostępne są środki biobójcze do mieszkania. Produktów biobójczych należy używać z zachowaniem środków ostrożności. Przed każdym użyciem należy przeczytać etykietę i informacje dotyczące produktu. Sprawdź na etykiecie, czy produkt wolno stosować w domu z kotem, ptakami i rybami, i na czas działania wyprowadź zwierzęta. Szczególnie ostrożnie przy kocie z astmą — opary środków w sprayu mogą wywołać atak duszności.
8. Powtarzaj, nie odpuszczaj po tygodniu. Pranie co kilka dni, odkurzanie codziennie lub co drugi dzień — przez kilka tygodni.

Ile trwa pozbycie się pcheł z domu?

Zwykle od kilku tygodni do około trzech miesięcy — tyle, ile potrzeba, żeby wylęgły się pchły z kokonów, które przetrwały sprzątanie. Pojedyncza pchła widziana po dwóch tygodniach nie oznacza porażki: to zwykle świeżo wylęgnięta pchła, która trafiła na zabezpieczone zwierzę.

Niepokojące jest dopiero to, że po kilku tygodniach pcheł nie ubywa. Wtedy porozmawiaj z lekarzem weterynarii o ochronie zwierząt i sprawdź, czy któreś zwierzę albo miejsce nie zostało pominięte.

Pranie i legowisko — jak ograniczyć pchły w tekstyliach?

Najwięcej jaj i larw gromadzi się tam, gdzie zwierzę śpi. Dlatego łatwiej wygrać z pchłami, gdy legowisko dla psa i legowisko dla kota mają zdejmowany pokrowiec, który da się często prać, a na kanapie i w transporterze leżą koce na zmianę.

• Trixie Koc Beany dla psa i kota — lekki koc z flauszu na kanapę, legowisko albo do transportera. Dla kogo: na zmianę, żeby jeden koc był w praniu, a drugi w użyciu. Na co uważać: przed praniem sprawdź na metce dopuszczalną temperaturę.
• Trixie Grzebień przeciwpchelny dla kotów — grzebień o bardzo gęstych zębach. Dla kogo: do cotygodniowej kontroli kota i małego psa. Na co uważać: wyczesuj nad białym ręcznikiem i od razu wytrząsaj grzebień do miski z wodą z płynem do naczyń.
• Barry King Grzebień elektryczny przeciwko pchłom — grzebień na baterie dla psów. Dla kogo: dla opiekuna psa, który chce częściej kontrolować sierść. Na co uważać: grzebień pomaga wyłapać pchły z sierści, ale nie zastępuje ochrony ustalonej z lekarzem.

Więcej koców znajdziesz w działach koce i maty dla kota i koce dla psa.

Domowe sposoby na pchły w domu — co działa, a co szkodzi?

Działa: częste odkurzanie, pranie w wysokiej temperaturze, para, porządek w miejscach, gdzie śpią zwierzęta. To nudne, ale skuteczne — bo usuwa jaja i larwy, do których nie dociera żaden preparat nałożony na sierść.

Szkodzi albo nie wystarcza:

• olejki eteryczne na sierść, legowisko albo w dyfuzorze — wiele z nich jest trujących dla kotów, a dla psów drażniących,
• sól, soda czy ocet na dywanie — mogą najwyżej uzupełnić sprzątanie, nie zastąpią ochrony zwierząt,
• kąpiel zwierzęcia w zwykłym szamponie — usuwa część pcheł, ale nie chroni przed kolejnymi z otoczenia.

Czy pchły w mieszkaniu są groźne?

Dla ludzi to głównie uciążliwe ukąszenia — pchły zwierzęce nie zamieszkują na człowieku. Dla zwierząt bywają poważniejsze:

• tasiemiec — pies i kot zarażają się nim, połykając pchłę przy wylizywaniu sierści; jak go rozpoznać, opisuje poradnik robaki u kota, a o profilaktyce czytaj w tekście odrobaczanie psa i kota,
• alergia na ślinę pcheł — u uczulonego zwierzęcia kilka ukąszeń wystarcza do silnego świądu, ran i łysienia,
• niedokrwistość — u szczeniąt, kociąt i bardzo małych zwierząt przy dużej liczbie pcheł.

Jeśli w domu mieszka też fretka albo królik, pamiętaj, że potrzebują własnej ochrony dobranej przez lekarza — patrz pchły u fretki.

Jak nie dopuścić, żeby pchły wróciły?

• Utrzymuj ochronę zwierząt przez cały czas zalecony przez lekarza — nie tylko „w sezonie”.
• Raz w tygodniu przeczesz psa i kota gęstym grzebieniem nad białym ręcznikiem.
• Pierz legowiska i koce regularnie, nawet gdy nie widać pcheł.
• Po urlopie zacznij od dokładnego odkurzania, zanim zwierzęta wrócą na swoje miejsca.
• Nowe zwierzę w domu — najpierw wizyta u lekarza i zabezpieczenie, potem wspólne legowiska.

Pchły w mieszkaniu — co zapamiętać

• Większość pcheł żyje w otoczeniu, nie na zwierzęciu — dlatego sprzątanie jest równie ważne jak ochrona.
• Zabezpieczasz wszystkie zwierzęta naraz, tylko preparatami przeznaczonymi dla danego gatunku.
• Pranie, codzienne odkurzanie i para przez kilka tygodni — kokony wylęgają się stopniowo.
• Preparat dla psa nigdy nie trafia na kota.

Następny krok: zdejmij dziś pokrowce ze wszystkich legowisk i koce z kanapy do prania, odkurz szczeliny przy listwach — i umów wizytę, żeby ustalić ochronę dla każdego zwierzęcia w domu.