Sepia, grit i kostka wapienna — po co ptakom minerały

Po co ptakom minerały?

Najważniejszy z nich to wapń — budulec kości i dzioba, potrzebny też do wzrostu nowych piór i do tworzenia skorupek jaj. Ziarno, które jest podstawą diety papug i kanarków, ma go niewiele, dlatego ptak na samej mieszance ziaren łatwo dostaje go za mało. Stąd w klatce sepia albo kostka wapienna, którą ptak skubie sam, kiedy potrzebuje. Wapń z pokarmu ptak wykorzystuje dzięki witaminie D3 — rolę światła wyjaśnia lampa UV dla ptaków.

Szczególnie dużo wapnia zużywają samice, bo jaja mogą znosić nawet bez samca w klatce. Ptak w czasie pierzenia też odbudowuje wiele tkanek naraz, a o to, żeby dziób i pazury ścierały się na bieżąco, dbasz w ramach pielęgnacji piór i pazurów ptaka. Podstawą pozostaje jednak dobra karma — o diecie piszemy w poradniku co jedzą papugi.

Sepia dla papugi i kanarka — co to jest i jak ją podać?

Sepia to wewnętrzny szkielet mątwy: płaska, owalna, biała płytka. Z jednej strony ma twardą, gładką skorupkę, z drugiej — miękką, porowatą warstwę, którą ptak zdrapuje dziobem. Dostarcza wapnia i pomaga ścierać dziób.

1. Zamocuj ją przy grzędzie. Na wysokości, na której ptak siedzi, miękką stroną do środka klatki.
2. Nie stawiaj jej pod grzędą. Zabrudzona odchodami sepia nadaje się tylko do wyrzucenia.
3. Wymieniaj, gdy jest brudna albo zużyta. Mała, wydziobana do skorupki sepia nie daje już nic.
4. Nie zbieraj sepii z plaży. Może być słona i zanieczyszczona — kupuj gotową, oczyszczoną.

• Living World Cuttlebone naturalna sepia dla ptaków — naturalna sepia w dwupaku. Dla kogo: papużka falista, nimfa, kanarek, zeberka.
• Hagen Sepia dla dużych ptaków — większa naturalna sepia. Dla kogo: większe papugi, które mniejszą rozbiją w kilka minut.

Uważaj na nazwy: część produktów sprzedawanych jako „sepia” to prasowane kostki z siarczanu lub węglanu wapnia z niewielkim dodatkiem sepii. Też dostarczają wapnia, ale są twardsze i nie mają miękkiej warstwy do zdrapywania. Jeśli chcesz naturalną sepię, sprawdź skład na karcie produktu — w naturalnej jest tylko szkielet mątwy.

Część ptaków długo ignoruje sepię. To nie powód do niepokoju, jeśli ptak je pełnowartościową karmę — możesz wtedy spróbować kostki albo pokruszonych muszli.

Kostka wapienna, muszle czy grit — czym się różnią?

Dodatek	Co to jest	Do czego
Sepia	naturalny szkielet mątwy	wapń, ścieranie dzioba
Kostka wapienna	prasowana kreda, często z dodatkami smakowymi	wapń; twardsza niż sepia
Muszle ostryg	pokruszone muszle, sypkie	wapń; do osobnej miseczki
Grit	drobny żwirek mineralny	patrz następna sekcja

• Vitapol Kostka wapienna dla ptaków — według karty z kredy pastewnej, w kilku wariantach smakowych. Dla kogo: ptak, który nie interesuje się sepią.
• Vitapol Vitaline muszle + wapń dla papug — muszle ostryg do dosypania. Na co uważać: ilość i częstotliwość — tylko według karty produktu.

Więcej sepii, kostek i wapienek znajdziesz w dziale kostki mineralne i sepia dla ptaków.

Grit dla ptaków — czy jest potrzebny?

„Grit” to zbiorcza nazwa dwóch różnych rzeczy:

• Grit rozpuszczalny — muszle i wapień. Rozpuszcza się w przewodzie pokarmowym i jest źródłem wapnia.
• Grit nierozpuszczalny — drobne kamyczki. Zostaje w żołądku i pomaga rozcierać pokarm u ptaków, które połykają nasiona w całości.

Papugi i kanarki łuskają nasiona, zanim je zjedzą, dlatego nierozpuszczalny grit nie jest im zwykle niezbędny. Wielu lekarzy weterynarii odradza go papugom, a kanarkom i amadynom dopuszcza w małej ilości. Zjedzony w nadmiarze — co zdarza się zwłaszcza u chorych ptaków — może zalegać w przewodzie pokarmowym. Jeśli dajesz grit, to w osobnej miseczce, w małej ilości, nigdy wymieszany z karmą, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza, który leczy ptaki.

Trixie Bird's Grit mieszanka minerałów to według karty mieszanka minerałów z naturalnym węglem drzewnym, podawana w niewielkich ilościach. Dodatki mineralne i witaminowe w płynie są w dziale witaminy dla ptaków — tych nie łącz na własną rękę.

Ile minerałów podawać ptakowi?

Sepia albo kostka mogą być w klatce stale — ptak bierze z nich tyle, ile potrzebuje. Sypkie dodatki i preparaty podawaj tylko tak, jak opisuje karta produktu. Nadmiar wapnia i witamin też szkodzi, dlatego nie łącz kilku dodatków naraz „na wszelki wypadek”. Tę samą zasadę dla preparatów witaminowych opisuje witaminy dla ptaków. Dobra karma pełnoporcjowa ma już dodatki mineralne — jak ją wybrać, opisują poradniki karma dla papużki falistej i karma dla kanarka.

Jeśli ptak je głównie granulat, czyli karmę prasowaną z gotowym zestawem składników, zwykle nie potrzebuje dodatkowych preparatów mineralnych poza sepią albo kostką. Dodatki mają większy sens przy diecie opartej na mieszance ziaren — i to też lepiej omówić z lekarzem przy okazji wizyty kontrolnej.

Papużki faliste bywają wrażliwe na niedobór jodu, dlatego w sklepach są kostki i dodatki z jodem. Czy Twój ptak ich potrzebuje, oceni lekarz weterynarii — sam dodatek nie zastąpi badania.

Kiedy do weterynarza?

Minerały to profilaktyka, nie lekarstwo. Jedź do lekarza, który leczy ptaki, gdy samica jest napuszona, siedzi na dnie klatki, przy oddychaniu porusza ogonem albo widać, że prze — to może być jajo, którego nie może złożyć, i jest to stan pilny. Do lekarza także wtedy, gdy dziób rośnie mimo sepii, a ptak wyjada piasek albo grit garściami. Inne objawy alarmowe zebraliśmy w poradniku chora papuga — objawy. Podstawy opieki znajdziesz w poradnikach o gatunkach: papużka falista, nimfa, kanarek i zeberki i amadyny.

Sepia, grit i minerały — co zapamiętać

• Sepia albo kostka wapienna powinna być w każdej klatce — przy grzędzie, nie pod nią.
• Grit to dwie różne rzeczy; nierozpuszczalny nie jest zwykle niezbędny papugom.
• Grit tylko w osobnej miseczce i w małej ilości.
• Nadmiar dodatków szkodzi — podstawą jest dobra karma.
• Napuszona samica siedząca na dnie to stan pilny.

Następny krok: sprawdź dziś, gdzie wisi sepia w klatce. Jeśli jest pod grzędą albo wydziobana do skorupki — przenieś ją albo wymień.