Karma dla gołębi: czym karmić gołębie ozdobne i pocztowe przez cały rok

Karma dla gołębi ozdobnych, pocztowych i hodowlanych to mieszanka ziaren zbóż, nasion roślin strączkowych i oleistych, dopasowana do pory roku: lżejsza zimą, bogatsza w białko w czasie lęgów i pierzenia. Do tego codziennie grit, czysta woda i co jakiś czas kąpiel. Chleb, resztki z kuchni i ziarno siewne nie są karmą dla gołębia. Jeśli pytasz, czym karmić gołębie miejskie, zajrzyj do poradnika karmienie gołębi w mieście; tam obowiązują inne zasady.

Co jedzą gołębie i dlaczego potrzebują kamyków?

Gołębie są ziarnojadami. W naturze zjadają nasiona, ziarno zbóż, kiełki i młode liście. Ziarno połykają w całości: najpierw trafia do wola, gdzie mięknie, a potem do mięśniowego żołądka, który rozciera je przy pomocy drobnych kamyczków. Dlatego gołąb bez gritu źle trawi nawet najlepszą mieszankę.

Grit to mieszanka drobnych kamyków, muszli i minerałów. W gołębniku stoi w osobnym pojemniku przez cały rok, a ptaki same biorą, ile potrzebują. Przy małym stadzie możesz sięgnąć po gotową mieszankę minerałów dla ptaków Trixie Bird's Grit; jeśli opakowanie nie wymienia drobnych kamyczków, podawaj obok nich osobno grit kamienny. Po co ptakom kamyki, sepia i kostki mineralne, wyjaśnia sepia, grit i minerały dla ptaków.

Z czego składa się dobra karma dla gołębi?

Grupa	Przykłady	Po co w mieszance
Zboża	pszenica, jęczmień, drobna kukurydza, sorgo (dari), łuskany owies	energia na co dzień; jęczmień to składnik „lekki”, kukurydza „ciężki”
Strączkowe	groch, wyka, peluszka	białko: na lęgi, karmienie młodych i pierzenie
Oleiste	rzepak, siemię lniane, konopie, słonecznik	tłuszcz na pióra i wysiłek; w małej ilości
Drobne nasiona	proso, kanar	dla ras krótkodziobych i młodych, jako przysmak przy oswajaniu

Gotowe mieszanki dla gołębi różnią się proporcjami tych grup: są mieszanki na okres spoczynku, lęgowe, pierzeniowe i lotowe. Przy kilku ptakach ozdobnych wystarczy jedna dobra mieszanka uniwersalna, zmieniana tylko na czas lęgów. Hodowcy gołębi pocztowych układają skład pod sezon lotów. To temat dla doświadczonego hodowcy z oddziału, o czym piszemy w poradniku gołębie pocztowe i ozdobne.

Karma dla gołębi przez cały rok: jak zmieniać mieszankę?

Okres	Co się dzieje	Jak karmić
Zima, okres spoczynku	ptaki nie lęgną się i mniej latają	mieszanka lżejsza, więcej jęczmienia, mniej strączkowych; pilnuj, żeby gołębie nie tyły
Przed lęgami	pary dobierają się i budują gniazda	stopniowo, przez 1–2 tygodnie, więcej strączkowych i nasion oleistych
Lęgi i karmienie młodych	rodzice karmią pisklęta z wola	najbogatsza mieszanka i więcej karmy; nie ograniczaj porcji
Pierzenie (lato i jesień)	ptaki wymieniają pióra	więcej białka i trochę więcej oleistych; świeża zielonka
Młode po usamodzielnieniu	uczą się jeść same	drobniejsze ziarno, łatwo dostępne karmidło i woda

Każdą zmianę mieszanki wprowadzaj stopniowo, mieszając starą z nową przez kilka dni. Gwałtowna zmiana karmy to częsta przyczyna luźnych odchodów w stadzie.

Ile karmy dziennie potrzebuje gołąb?

Orientacyjnie gołąb średniej wielkości zjada około 30–40 g ziarna dziennie, ale dokładna liczba zależy od rasy, pory roku i tego, ile ptak lata. Prostsza i pewniejsza jest zasada praktyczna: dajesz tyle, ile stado zje w około 15–20 minut, zwykle rano i po południu, a resztki zabierasz. Ziarno leżące cały dzień w karmidle brudzi się odchodami i ściąga gryzonie.

• Rasy ciężkie (duże gołębie mięsne i niektóre ozdobne) jedzą więcej, a rasy małe i krótkodziobe mniej i drobniejsze ziarno.
• Gołębie, które nie wylatują, łatwo tyją. Ptak z twardym, pełnym brzuchem i ciężkim lotem dostaje lżejszą mieszankę.
• Waga mówi więcej niż oko. Regularne ważenie kilku ptaków ze stada szybko pokazuje, czy porcje są dobre; jak to robić, opisuje ważenie ptaka w domu.

Jakie karmidło dla gołębi i gdzie je postawić?

Karmidło dla gołębi ma listwę albo daszek, przez które ptak sięga dziobem do ziarna, ale nie wejdzie do środka nogami i nie zabrudzi karmy odchodami. Stawia się je na podłodze albo niskim podeście, z dala od poidła, żeby ziarno nie wpadało do wody. Ważna jest długość: przy karmidle powinno zmieścić się naraz całe stado. Gdy miejsca jest za mało, silniejsze ptaki odganiają słabsze i młode, które wtedy chudną mimo pełnego karmidła.

Stałe pory karmienia mają też drugą zaletę: gołębie szybko uczą się, kiedy jest jedzenie, i wracają do gołębnika na sygnał, na przykład potrząśnięcie puszką z ziarnem. Hodowcy gołębi pocztowych wykorzystują to przy treningu, a przy gołębiach ozdobnych ułatwia to zamykanie ptaków na noc.

Woda, kąpiel i zielonka: czego jeszcze potrzebuje gołąb?

• Woda: świeża codziennie, w zamkniętym poidle, do którego ptaki nie wejdą nogami. Gołąb pije inaczej niż większość ptaków: zanurza dziób i zasysa wodę, więc poidło musi być na tyle głębokie, żeby dziób swobodnie się zanurzył.
• Kąpiel: w ciepłe dni płaska wanienka z wodą raz albo dwa razy w tygodniu, na kilka godzin, potem ją wyjmij. Kąpiel pomaga ptakom dbać o pióra.
• Zielonka i kiełki: liść sałaty, mniszek, rzeżucha albo skiełkowane ziarno kilka razy w tygodniu. Jak bezpiecznie hodować kiełki, opisuje kiełki dla ptaków.

Czym nie karmić gołębi?

• Chleb, bułki, ciasto: syci, ale nie daje potrzebnych składników, szybko pleśnieje.
• Resztki z obiadu: solone, tłuste i przyprawione jedzenie szkodzi każdemu ptakowi.
• Ziarno spleśniałe, zawilgocone, zakurzone: pleśń i kurz z ziarna drażnią drogi oddechowe i przewód pokarmowy.
• Ziarno siewne: ziarno przeznaczone do siewu bywa zaprawione środkami chemicznymi (często barwione na czerwono, różowo albo niebiesko). Dla gołębi jest trujące.
• Awokado, czekolada, słone przekąski: groźne dla ptaków także w małej ilości.

Jak przechowywać ziarno dla gołębi?

Ziarno trzymaj w suchym, chłodnym miejscu, w szczelnych, najlepiej metalowych pojemnikach, do których nie dostaną się myszy i szczury. Gryzonie w paszarni to brud i choroby przenoszone na ptaki. Kupuj tyle, ile zużyjesz w kilka tygodni, i przed podaniem sprawdzaj, czy ziarno nie pachnie stęchlizną, nie zbija się w grudy i nie ma w nim drobnych chrząszczy.

Kiedy problem z jedzeniem to sprawa dla lekarza?

Gołąb, który przestaje jeść, siedzi napuszony, chudnie, wymiotuje, ma biegunkę albo zielone, wodniste odchody, potrzebuje lekarza weterynarii znającego ptaki; jak go znaleźć, opisuje weterynarz dla ptaków. Chorego ptaka od razu odsadź od stada. Część chorób gołębi, jak ornitoza, przenosi się na ludzi; jak się chronić, wyjaśnia choroby odzwierzęce. W czasie zagrożenia grypą ptaków powiatowy lekarz weterynarii może nakazać trzymanie drobiu i ptaków hodowlanych w zamknięciu. Śledź komunikaty dla swojego powiatu.

Gołębie ozdobne, pocztowe i miejskie: czy jedzą to samo?

Wszystkie gołębie jedzą ziarno, ale różnią się potrzebami. Gołębie pocztowe w sezonie lotów potrzebują więcej energii, gołębie ozdobne, które dużo siedzą w wolierze, łatwiej tyją, a rasy krótkodziobe nie poradzą sobie z dużą kukurydzą. Rasy i ich zwyczaje opisujemy w tekście gołębie ozdobne, rasy. Gołąb miejski świetnie radzi sobie sam i dokarmia się go tylko w wyjątkowych sytuacjach.

Karma dla gołębi: co zapamiętać

• Podstawa to mieszanka zbóż i strączkowych, z małym dodatkiem nasion oleistych.
• Grit i świeża woda stoją w gołębniku codziennie.
• Dajesz tyle, ile stado zje w 15–20 minut, a resztki zabierasz.
• Zimą mieszanka lżejsza, w lęgach i pierzeniu bogatsza w białko; zmiany wprowadzasz stopniowo.
• Nigdy chleb, resztki z kuchni, spleśniałe ani zaprawione ziarno.

Następny krok: obejrzyj karmidło po kwadransie od podania karmy. Jeśli zostaje dużo ziarna, zmniejsz porcję; jeśli wszystko znika w kilka minut, a ptaki chudną, zwiększ ją i zważ kilka gołębi za tydzień.