Skręt żołądka u psa — objawy i dlaczego liczą się minuty

Co to jest skręt żołądka u psa?

Skręt żołądka u psa — fachowo rozszerzenie i skręt żołądka, w skrócie GDV — to nagłe wypełnienie żołądka gazem połączone z jego obrotem wokół własnej osi. Wejście i wyjście z żołądka zostają zaciśnięte, więc gaz i treść nie mają ujścia, a żołądek rośnie jak balon. Rozdęty narząd uciska duże naczynia krwionośne i przeponę: krew gorzej wraca do serca, pies coraz trudniej oddycha, a ściana żołądka zaczyna obumierać.

To stan nagły, który leczy się wyłącznie w lecznicy, zwykle operacyjnie. Nie przejdzie sam i nie da się mu pomóc w domu. Bez pomocy pies może umrzeć w ciągu kilku godzin, dlatego każda minuta zwłoki zmniejsza jego szanse.

Jakie są objawy skrętu żołądka u psa?

Objawy zwykle pojawiają się nagle, często w ciągu kilku godzin po posiłku, nierzadko wieczorem albo w nocy. Najbardziej charakterystyczne są dwa pierwsze:

• Nieudane próby wymiotów — pies się krztusi i pręży, ale nic nie wychodzi albo tylko ślina czy piana.
• Wzdęty, twardy brzuch, zwłaszcza za żebrami po lewej stronie; przy opukaniu bywa napięty jak bęben.
• Niepokój — pies chodzi w kółko, kładzie się i zaraz wstaje, nie może znaleźć pozycji, ogląda się na brzuch.
• Obfite ślinienie i szybki, płytki oddech.
• Później: osłabienie, blade dziąsła, chłodne łapy, przyspieszone tętno, chwiejny chód, zapaść.

Zwykłe wzdęcie po jedzeniu wygląda inaczej: pies puszcza gazy, chce się położyć i zasnąć, nie próbuje wymiotować i nie jest niespokojny. Gdy nie masz pewności, która to sytuacja — dzwoń do lecznicy. Różnice między ulewaniem a wymiotami i to, kiedy wymioty są sprawą na już, opisuje poradnik wymioty u psa i kota.

Co robić, gdy podejrzewasz skręt żołądka?

1. Nie czekaj. Nie obserwuj psa „jeszcze godzinę” i nie czekaj do rana ani do otwarcia przychodni.
2. Zadzwoń do najbliższej lecznicy całodobowej. Zapytaj, czy przyjmie psa od razu i czy jest na miejscu lekarz, który może operować. W stanie nagłym zadzwoń do lecznicy już z drogi — powiedz, co się stało i kiedy będziesz. Lekarz przygotuje się, zanim wejdziesz.
3. Niczego nie podawaj. Ani jedzenia, ani wody, ani środków „na gazy” czy „na żołądek”, ani ludzkich leków. Nie wywołuj wymiotów i nie masuj brzucha.
4. Przenieś psa ostrożnie. Dużego psa najlepiej we dwoje — na kocu trzymanym za rogi jak nosze. Nie podnoś go za brzuch.
5. Jedź. W samochodzie pies może leżeć na boku albo w pozycji, którą sam wybierze; druga osoba niech go uspokaja.
6. Powiedz lekarzowi, co i kiedy pies jadł, ile pił, czy był ruch po posiłku i od której godziny trwają objawy.

Numer do lecznicy całodobowej, która ma chirurga na dyżurze, sprawdź teraz, gdy pies jest zdrowy — razem z zawartością apteczki dla psa i kota. W nocy nie będzie czasu na szukanie.

Co obserwować u psa w drodze do lecznicy?

Nie trać czasu na domowe badanie zamiast jazdy — ale jeśli jedziesz z drugą osobą, niech zwraca uwagę na trzy rzeczy i przekaże je lekarzowi przy wejściu:

• Dziąsła. Zdrowe są różowe i wilgotne, a po uciśnięciu palcem wracają do koloru w czasie poniżej 2 sekund. Blade, szare albo wolno wracające do koloru dziąsła to znak, że krążenie słabnie.
• Oddech. Czy pies oddycha coraz szybciej i płycej, czy dyszy z otwartym pyskiem mimo spoczynku.
• Kontakt. Czy reaguje na głos, czy próbuje wstawać, czy robi się coraz bardziej apatyczny.

Prawidłowe wartości oddechów, tętna i temperatury psa w spoczynku zebraliśmy w poradniku temperatura u psa — norma i jak ją zmierzyć. Przy podejrzeniu skrętu nie mierz temperatury zamiast jechać — liczy się czas.

Jak lecznica ratuje psa ze skrętem żołądka?

Lekarz najpierw ratuje krążenie i wypuszcza gaz z żołądka, a rozpoznanie potwierdza badaniem, zwykle zdjęciem RTG. Skręcony żołądek trzeba ustawić z powrotem na miejscu w czasie operacji; lekarz sprawdza przy tym, czy ściana żołądka i śledziona nie zostały uszkodzone. Często w tym samym zabiegu przytwierdza żołądek do ściany brzucha, żeby zmniejszyć ryzyko ponownego skrętu.

Pierwsze doby po operacji pies spędza zwykle pod obserwacją, bo groźne bywają zaburzenia rytmu serca. O rokowaniu, zakresie zabiegu i powrocie do jedzenia decyduje lekarz prowadzący — po wypisie trzymaj się dokładnie jego zaleceń dotyczących karmienia i ruchu.

Które psy są najbardziej narażone na skręt żołądka?

Skręt żołądka może zdarzyć się każdemu psu, ale zdecydowanie najczęściej dotyczy dużych i olbrzymich ras o głębokiej, wąskiej klatce piersiowej. Do grupy największego ryzyka zalicza się m.in.:

• doga niemieckiego, bernardyna, wyżła weimarskiego, setera irlandzkiego,
• owczarka niemieckiego, dobermana, dużego pudla, basseta,
• mieszańce tych ras o podobnej budowie.

Ryzyko rośnie też z wiekiem, u psów szczupłych i nerwowych, u psów, których rodzice albo rodzeństwo przeszli skręt, oraz gdy pies dostaje jeden duży posiłek dziennie, je łapczywie albo intensywnie się rusza tuż przed jedzeniem i po nim. Żaden z tych czynników nie oznacza, że pies zachoruje — oznacza, że warto znać objawy na pamięć.

Jak zmniejszyć ryzyko skrętu żołądka u psa?

• Dziel dzienną porcję na 2–3 posiłki zamiast jednej dużej miski. Jak wyliczyć porcję, pokazuje poradnik ile karmy dziennie dla psa.
• Spowolnij jedzenie, jeśli pies połyka karmę w kilkanaście sekund. Jak dobrać miskę do pyska psa, szczegółowo opisuje poradnik pies je za szybko.
• Zaplanuj spacer przed posiłkiem, a nie zaraz po nim. Po jedzeniu pies powinien mieć czas na spokojny odpoczynek — bez gonitwy, aportowania i skakania. Ile ruchu potrzebuje pies w ciągu dnia, wyjaśnia poradnik ile spaceru potrzebuje pies.
• Nie pozwalaj wypić naraz bardzo dużej ilości wody po intensywnym wysiłku — lepiej podawać ją częściej, mniejszymi porcjami.
• Jedz w spokoju. Pies, który przy misce pilnuje się przed drugim psem, je szybciej i łyka więcej powietrza — karm psy osobno.
• Zapytaj lekarza o profilaktykę. U psów ras wysokiego ryzyka lekarz może zaproponować zabieg zapobiegawczy, np. przy okazji kastracji — czy ma sens u Twojego psa, oceni on sam.

Podwyższone miski nie mają jednoznacznie potwierdzonego działania ochronnego — część badań łączyła je nawet z wyższym ryzykiem u dużych ras, więc decyzję zostaw lekarzowi.

Co pomaga spowolnić posiłek dużego psa?

Dla dużego psa dobierz akcesorium z szerokimi, głębokimi rowkami — z płytkimi kieszeniami pies poradzi sobie zbyt szybko. Wszystkie rodzaje są w dziale miski i maty spowalniające jedzenie:

• Trixie Miska spowalniająca jedzenie 0,9 l — pojemna, z labiryntem; dla psa dużej rasy, który zjada całą porcję naraz.
• Trixie Miska spowalniająca jedzenie niebieska — prostsza i tańsza, na mniejsze porcje przy podziale na 2–3 posiłki.
• Trixie Slow Feeding taca do karmienia — płaska taca z wypustkami, wygodna dla psów, które przewracają głębokie miski.
• Trixie Sniffing Carpet mata węchowa — część porcji pies wyszukuje nosem; sprawdza się też jako zajęcie w spokojnym czasie po spacerze. Inne pomysły są wśród zabawek na inteligencję dla psa.

Żadna miska nie zastąpi szybkiej reakcji. Spowolnienie posiłku obniża ryzyko, ale nie wyklucza skrętu — dlatego objawy z początku tego tekstu warto znać na pamięć.

Skręt żołądka u psa — co zapamiętać

• Skręt żołądka to gaz i obrót żołądka — stan nagły leczony w lecznicy, zwykle operacyjnie.
• Nieudane próby wymiotów i wzdęty, twardy brzuch = jedziesz natychmiast, dzwoniąc po drodze.
• Niczego nie podawaj do picia, jedzenia ani „na uspokojenie” — jedź.
• Najbardziej narażone są duże psy o głębokiej klatce piersiowej.
• Kilka mniejszych posiłków, wolniejsze jedzenie i spokój po misce zmniejszają ryzyko.

Następny krok: zapisz w telefonie numer najbliższej lecznicy całodobowej, która operuje w nocy, i sprawdź, ile minut jedziesz do niej samochodem. Jeśli masz psa dużej rasy, zapytaj przy najbliższej wizycie lekarza o profilaktykę skrętu.