Bernardyn — charakter, pielęgnacja, zdrowie i dla kogo jest ta rasa

Bernardyn należy do ras olbrzymich — razem z dogiem niemieckim i nowofundlandem opisujemy je w przeglądzie duże rasy psów. Tutaj znajdziesz wszystko o samej rasie: wygląd i odmiany, charakter, pielęgnację, żywienie, zdrowie i to, jak wybrać szczeniaka.

Bernardyn — rasa w skrócie

Grupa FCI	grupa 2 — pinczery i sznaucery, molosy i szwajcarskie psy pasterskie (sekcja molosów typu górskiego)
Pochodzenie	Szwajcaria — hospicjum na Wielkiej Przełęczy Świętego Bernarda w Alpach
Wielkość	olbrzymia rasa (powyżej 45 kg)
Masa (orientacyjnie)	orientacyjnie 60–90 kg i więcej (psy cięższe od suk)
Wysokość w kłębie	psy 70–90 cm, suki 65–80 cm
Długość życia (orientacyjnie)	7–10 lat
Sierść i pielęgnacja	średnia–wysoka — odmiana krótkowłosa i długowłosa, obie z gęstym podszerstkiem — czesanie 2–3 razy w tygodniu, w linieniu codziennie
Aktywność	niska–średnia — spokojne spacery, najlepiej w chłodne pory dnia
Na pierwszego psa?	raczej nie — łagodny, ale olbrzymi, uparty i wymagający pielęgnacji — trzeba wiedzieć, na co się piszesz
Do mieszkania w bloku?	raczej nie — źle znosi ciepłe mieszkania i schody; najlepiej dom z ogrodem i chłodnym miejscem do leżenia
Do domu z dziećmi?	tak — cierpliwy i łagodny; pilnuj tylko, żeby olbrzym w zabawie nie przewrócił malucha

Jak wygląda bernardyn? Odmiany i umaszczenie

Bernardyn to olbrzymi, masywny pies górski o potężnej głowie, łagodnym spojrzeniu i biało-czerwonobrązowej sierści. Ma szeroką klatkę piersiową, mocne kości i krótką kufę z lekko zwisającymi wargami. Ciemne obwódki wokół oczu i biały pas przez środek pyska nadają mu charakterystyczny, „poważny” wyraz.

Rasa ma dwie odmiany sierści: krótkowłosą — z gęstym, przylegającym włosem i obfitym podszerstkiem — i długowłosą, z dłuższym, prostym albo lekko falistym włosem na tułowiu, piórami na łapach i puszystym ogonem. Charakter i potrzeby obu odmian są takie same; długowłosa wymaga tylko więcej czesania.

Umaszczenie to biel z czerwonobrązowymi łatami albo czerwonobrązowy „płaszcz” na białym tle. Białe są zwykle pierś, łapy, koniec ogona, pas na pysku i obroża wokół szyi. Beczułka na szyi to motyw z obrazów i pocztówek — w rzeczywistości bernardyny jej nie noszą.

Bernardyn — charakter i dla kogo (a dla kogo nie)

Bernardyn jest łagodny, spokojny, przyjazny i bardzo cierpliwy — wobec dzieci i innych zwierząt zwykle wyrozumiały. W domu lubi leżeć blisko ludzi, a obcych wita raczej spokojną czujnością niż szczekaniem. Bywa uparty i dojrzewa powoli: młody bernardyn to niezgrabny, silny szczeniak w ciele olbrzyma.

To cechy typowe dla rasy, a nie gwarancja: o charakterze konkretnego psa decydują też rodzice, socjalizacja w pierwszych miesiącach i wychowanie.

Dla kogo bernardyn jest dobrym wyborem: dla spokojnej rodziny w domu z ogrodem i chłodnym miejscem do leżenia, która lubi długie, niespieszne spacery i nie boi się pracy przy sierści.

Dla kogo nie: dla pedantów — bernardyn się ślini, linieje i wnosi błoto na łapach; dla mieszkania na poddaszu albo w bloku bez windy; dla biegaczy i rowerzystów szukających towarzysza; dla kogoś, kto nie jest gotowy na koszty olbrzymiego psa i krótsze niż u innych ras życie.

Pielęgnacja bernardyna: sierść, ślina, oczy i uszy

Sierść bernardyna czesz 2–3 razy w tygodniu, a w czasie linienia — wiosną i jesienią — codziennie. Do gęstego podszerstka najlepiej sprawdza się zgrzebło albo szczotka dla psa z metalowymi ząbkami, np. Trixie zgrzebło do długiej sierści z obrotową rączką.

• Ślina. Bernardyn ślini się zwłaszcza po piciu, jedzeniu i w upale. Trzymaj pod ręką chłonny ręcznik, np. Trixie ręcznik z mikrofibrą, i wycieraj fałdy warg, żeby skóra nie odparzała się od wilgoci.
• Oczy przecieraj z wydzieliny wilgotnym wacikiem. Stałe łzawienie, zaczerwienienie albo mrużenie oka to powód do wizyty — w rasie zdarzają się wady powiek.
• Uszy sprawdzaj raz w tygodniu; opadające ucho słabo się wietrzy.
• Skóra pod sierścią. W ciepłe, wilgotne dni pod gęstym włosem łatwo o sączące zapalenie skóry — więcej w tekście hot spot u psa.

Czym karmić bernardyna?

Szczeniak bernardyna rośnie bardzo szybko — z kilku kilogramów do kilkudziesięciu w ciągu pierwszego roku, a dorosłą masę osiąga zwykle w drugim roku życia. Potrzebuje karmy dla szczeniąt ras olbrzymich, która wspiera równy wzrost, np. Brit Premium by Nature Junior XL, podawanej według tabeli producenta. Bez wapnia i witamin na własną rękę — żywienie i ruch w okresie wzrostu ustal z lekarzem weterynarii (czym karmić szczeniaka).

Dorosłego bernardyna karm suchą karmą dla psa dla ras dużych i olbrzymich, np. PRO PLAN Large Robust Adult Sensitive Digestion — linią dla masywnych, ciężkich psów. Dziel dzienną porcję na dwa–trzy posiłki i nie pozwalaj na zabawy tuż po jedzeniu. Bernardyn łatwo tyje, a każdy zbędny kilogram obciąża jego stawy — porcję licz według ile karmy dziennie dla psa.

Ile ruchu potrzebuje bernardyn? Upał, wychowanie i zajęcia

Dorosłemu bernardynowi wystarczają zwykle spokojne spacery — łącznie około godziny dziennie, bez biegania przy rowerze. Kocha śnieg i chłód, za to upał jest dla niego realnym zagrożeniem: gruba sierść i masa ciała sprawiają, że przegrzewa się szybciej niż inne psy.

• Latem wychodź wcześnie rano i późnym wieczorem, zawsze z wodą; w ciągu dnia zapewnij psu cień, chłodną podłogę i matę chłodzącą dla psa. Objawy przegrzania i pierwszą pomoc opisuje przegrzanie u psa.
• Odpoczynek — olbrzym potrzebuje dużego, miękkiego miejsca do spania, np. Trixie poduszka Samoa Classic z działu legowiska dla psa.
• Szczeniak — krótkie, częste spacery, bez schodów, skoków i długich marszów do końca wzrostu (stawy psa).

Wychowanie zacznij od pierwszego dnia: chodzenie na luźnej smyczy (nauka luźnego chodzenia), spokojne witanie się bez skakania i przywołanie. Kilkumiesięczny bernardyn waży już tyle co dorosły duży pies — czego nie nauczysz szczeniaka, tego nie wymusisz siłą u olbrzyma.

Zdrowie bernardyna — na co uważać

Bernardyn żyje orientacyjnie 7–10 lat i — jak większość olbrzymów — ma kilka predyspozycji, o które warto pytać hodowcę:

• Skręt żołądka. Rasa należy do najbardziej narażonych. Objaw alarmowy to wzdęty, twardy brzuch i nieudane próby wymiotów (podejrzenie skrętu żołądka) — jedziesz do lecznicy natychmiast (skręt żołądka u psa).
• Stawy. Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych występuje w rasie często — kulawizna i sztywność po wstaniu to powód do wizyty (dysplazja u psa).
• Oczy. Podwinięte albo wywinięte powieki drażnią oko — łzawienie i mrużenie konsultuj z lekarzem.
• Serce i kości. U olbrzymów zdarzają się choroby mięśnia sercowego i nowotwory kości — męczliwość, kaszel albo utykanie, które nie mija, to sygnał do badań.

Jak kupić albo adoptować bernardyna odpowiedzialnie

Szczeniaka rasowego szukaj w hodowli zarejestrowanej w Związku Kynologicznym w Polsce (ZKwP), który należy do Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI). Pies z takiej hodowli dostaje rodowód, a jego rodzice muszą mieć uprawnienia hodowlane — w wielu rasach także wyniki badań w kierunku chorób dziedzicznych. Przed rezerwacją poproś o wyniki badań rodziców — w tej rasie najważniejsze są: prześwietlenie stawów biodrowych i łokciowych, badanie oczu i powiek, badanie serca.

Ogłoszenie „rasowy, bez rodowodu, rodzice na miejscu” to zwykle pseudohodowla: nikt nie sprawdził zdrowia rodziców, a szczenię może wyrosnąć na psa innej wielkości i o innym charakterze, niż obiecywano. Rodowód nie jest „papierem dla wystawców” — to jedyny dowód, że za szczeniakiem stoi kontrolowana hodowla.

1. Wybierz odmianę. Krótkowłosa i długowłosa mają ten sam charakter — różnią się czasem przy szczotce.
2. Odwiedź hodowlę. Zobacz matkę szczeniąt i warunki; szczenięta powinny mieszkać w domu, być ciekawskie i czyste.
3. Sprawdź dokumenty. Rodowód, książeczka zdrowia z wpisanymi szczepieniami i odrobaczaniem, umowa kupna.
4. Przygotuj dom. Duże legowisko, miski, szelki i ręczniki kup, zanim szczeniak przyjedzie — lista w poradniku wyprawka dla szczeniaka.

Cena szczeniaka zależy od hodowli, linii i dokumentów, dlatego jej nie podajemy. Podejrzanie tani „rasowy” szczeniak to sygnał ostrzegawczy, nie okazja. Psy tej rasy trafiają też do schronisk i fundacji, w tym do organizacji zajmujących się jedną rasą. Adopcja dorosłego psa ma ważną zaletę: znasz już jego wielkość, charakter i stan zdrowia. Jak wyglądają pierwsze tygodnie, opisuje poradnik o psie ze schroniska.

Rasy podobne do bernardyna

• Owczarek podhalański — też duży pies z gór, ale o jednolicie białej sierści, lżejszy i dużo bardziej niezależny: to stróż stada, który sam podejmuje decyzje.
• Berneński pies pasterski — szwajcarski kuzyn, mniejszy i lżejszy, z trójbarwną, długą sierścią.
• Dog niemiecki — olbrzym o krótkiej, gładkiej sierści: mniej czesania i śliny, ale gorzej znosi zimno.

Bernardyn — co zapamiętać

• Bernardyn to łagodny, cierpliwy olbrzym — świetny pies rodzinny dla spokojnego domu z ogrodem.
• Ślini się i obficie linieje: czesanie kilka razy w tygodniu, ręcznik pod ręką.
• Źle znosi upał — latem spacery rano i wieczorem, w dzień cień i chłodne miejsce.
• Szczeniak: karma dla ras olbrzymich, porcje według tabeli, bez forsownego ruchu.
• Skręt żołądka to realne ryzyko: mniejsze posiłki, spokój po jedzeniu, natychmiastowa reakcja.

Następny krok: sprawdź, czy masz w domu chłodne miejsce na legowisko olbrzyma — a potem poszukaj hodowli, która pokaże Ci wyniki badań stawów i oczu rodziców.