Cukrzyca u psa — objawy, które łatwo przeoczyć, i życie z chorym psem

Pies zaczął pić więcej niż zwykle, częściej prosi o wyjście, a mimo dobrego apetytu chudnie? To trzy objawy, które opiekunowie najczęściej tłumaczą sobie starością albo upałem — a które razem są typowym obrazem cukrzycy. Im wcześniej lekarz ją rozpozna, tym mniej powikłań i tym łatwiej ustawić leczenie.

Co to jest cukrzyca u psa?

Cukrzyca u psa to przewlekła choroba, w której trzustka wytwarza za mało insuliny — hormonu, który wpuszcza glukozę z krwi do komórek. Bez insuliny cukier zostaje we krwi, a jego nadmiar przechodzi do moczu i „ciągnie” za sobą wodę. Stąd wzmożone pragnienie i oddawanie dużych ilości moczu. Komórki tymczasem głodują, więc pies je więcej, a i tak traci masę.

U psów cukrzyca jest prawie zawsze chorobą zależną od insuliny — przypomina cukrzycę typu 1 u ludzi. Oznacza to, że leczenie opiera się zwykle na zastrzykach z insuliną do końca życia, a sama dieta jej nie zastąpi. Dobrze prowadzony pies może jednak żyć z cukrzycą długo i w dobrej formie.

Objawy cukrzycy u psa, które łatwo przeoczyć

• Dużo pije — miska pustoszeje szybciej, pies pije z kałuż albo z wanny.
• Dużo sika — prosi o wyjście częściej, zaczyna sikać w domu albo w nocy, choć dotąd tego nie robił; mocz bywa prawie bezbarwny. Inne powody takich wpadek zbiera tekst pies sika w domu.
• Wilczy apetyt, a mimo to spadek masy ciała — czuć żebra i kręgosłup, choć porcja się nie zmieniła.
• Mniej energii — szybciej się męczy na spacerze, więcej śpi.
• Mętnieją oczy — zaćma przy cukrzycy potrafi rozwinąć się w ciągu kilku tygodni, w obu oczach naraz.
• Nawracające infekcje pęcherza i skóry, matowa, przerzedzona sierść.

Pojedynczy objaw niczego nie przesądza: pies pije więcej po słonym przysmaku, w upał i przy suchej karmie. Niepokojąca jest zmiana, która trwa dłużej niż kilka dni, i kilka objawów naraz. Nagłe zmętnienie oczu opisuje osobno poradnik zaćma u psa — jeśli pojawia się razem z większym pragnieniem, powiedz o tym lekarzowi od razu.

Jak sprawdzić, ile pije pies?

Najprościej zmierzyć to przez 2–3 zwykłe dni: rano nalej do miski znaną ilość wody, dolewaj tylko odmierzone porcje i następnego ranka policz, ile ubyło. Zdrowy pies pije orientacyjnie do ok. 100 ml wody na kilogram masy ciała na dobę — wyraźnie więcej to powód do wizyty. Dokładny sposób pomiaru krok po kroku opisuje poradnik choroba Cushinga u psa; ta choroba daje bardzo podobne objawy i lekarz bierze ją pod uwagę razem z cukrzycą i chorobami nerek.

Które psy chorują na cukrzycę najczęściej?

Cukrzyca dotyczy głównie psów w średnim i starszym wieku. Ryzyko zwiększają:

• nadwaga — utrudnia działanie insuliny i pogarsza przebieg choroby; jak ocenić sylwetkę psa, opisuje poradnik nadwaga u psa,
• zapalenie trzustki, zwłaszcza nawracające — może uszkodzić komórki wytwarzające insulinę (więcej: zapalenie trzustki u psa),
• płeć i cykl — częściej chorują suki niesterylizowane; hormony cyklu po cieczce utrudniają działanie insuliny,
• inne choroby hormonalne, m.in. choroba Cushinga, i długotrwałe leczenie niektórymi lekami hormonalnymi,
• rasa — częściej opisuje się cukrzycę m.in. u sznaucerów miniaturowych, pudli i samojedów, ale zachorować może każdy pies, także mieszaniec.

Kiedy cukrzyca u psa to stan nagły?

Nierozpoznana albo rozregulowana cukrzyca może przejść w kwasicę ketonową — stan bezpośrednio zagrażający życiu. Jedź do lecznicy od razu, gdy pies z objawami cukrzycy albo z rozpoznaną chorobą:

• przestaje jeść, wymiotuje albo ma biegunkę,
• jest bardzo osłabiony, apatyczny, nie chce wstać,
• oddycha szybko i głęboko, a z pyska czuć słodkawy zapach podobny do zmywacza do paznokci.

U psa, który już dostaje insulinę, groźny jest też zbyt niski poziom cukru: pies nagle słabnie, chwieje się, drży, wygląda na zdezorientowanego, może dostać drgawek albo stracić przytomność. To również stan nagły: jedź do lecznicy od razu. W stanie nagłym zadzwoń do lecznicy już z drogi — powiedz, co się stało i kiedy będziesz. Lekarz przygotuje się, zanim wejdziesz.

Jak lekarz rozpoznaje cukrzycę u psa?

Rozpoznanie stawia lekarz weterynarii na podstawie badania krwi i moczu — sprawdza m.in., czy glukoza jest podwyższona stale, a nie tylko chwilowo ze stresu, i czy w moczu są cukier i ciała ketonowe. Zwykle zleca też badania, które pokażą choroby towarzyszące: infekcję dróg moczowych, zapalenie trzustki albo chorobę Cushinga. Na wizytę zabierz zapisany wynik pomiaru picia, aktualną wagę psa i nazwę karmy, którą je.

Życie z psem z cukrzycą — plan dnia krok po kroku

Leczenie ustala lekarz i to on decyduje o insulinie, jej rodzaju, ilości i godzinach podawania. Zadaniem opiekuna jest stały, przewidywalny rytm dnia — bo to on najbardziej pomaga utrzymać cukier w ryzach.

1. Karm o stałych porach. Posiłki zwykle wiąże się z zastrzykami, dlatego ich godziny ustalasz z lekarzem i trzymasz się ich także w weekendy.
2. Odmierzaj tę samą porcję tej samej karmy. Każda zmiana karmy, ilości albo przysmaków wpływa na poziom cukru — uzgadniaj ją z lekarzem.
3. Podawaj zastrzyki dokładnie tak, jak pokazał lekarz. Poproś o instruktaż w gabinecie i zapisz zalecenia na kartce przy lodówce.
4. Utrzymuj podobny ruch każdego dnia. Długi, intensywny wysiłek „od święta” może gwałtownie obniżyć cukier; lepsze są regularne spacery o podobnej porze. Jeśli biegasz z psem, tempo i długość treningów ustal z lekarzem — ogólne zasady opisuje tekst bieganie z psem.
5. Prowadź zeszyt obserwacji. Zapisuj apetyt, picie, oddawanie moczu, wagę raz w tygodniu i wszystko, co odbiega od normy.
6. Chodź na kontrole. Szczególnie na początku leczenia lekarz sprawdza, jak pies reaguje, i koryguje plan.

U suk lekarz często proponuje sterylizację — hormony cyklu utrudniają ustawienie leczenia. Kiedy i jak przygotować sukę do zabiegu, opisuje poradnik sterylizacja suki.

Czym karmić psa z cukrzycą?

Dietę dobiera lekarz weterynarii, bo zależy od masy psa, chorób towarzyszących i planu leczenia. Zwykle chodzi o karmę o stałym składzie, z większą ilością błonnika i bez cukrów prostych, podawaną w odmierzonych porcjach. Często jest to dieta weterynaryjna — czym różni się od zwykłej karmy i jak ją wprowadzać, wyjaśnia poradnik karma weterynaryjna dla psa, a dostępne diety znajdziesz w kategorii karmy weterynaryjne dla psa.

• Bez dokarmiania „ze stołu” i słodkich przysmaków — także owoców w dużych ilościach, np. czereśni i śliwek. Jeśli przysmaki, to tylko te, na które zgodzi się lekarz, odliczone od dziennej porcji.
• Pies z nadwagą chudnie pod kontrolą lekarza, powoli — szybkie odchudzanie przy cukrzycy jest ryzykowne.
• Pies zbyt chudy nie powinien przechodzić na karmę „light” bez zalecenia — po ustawieniu leczenia zwykle wraca do właściwej masy.

W codziennej opiece przydadzą się rzeczy, które ułatwiają pilnowanie picia i czystości w domu, zanim leczenie zacznie działać:

• Trixie Miska ze stali nierdzewnej antypoślizgowa — stalowa miska dla psa na wodę, łatwa do umycia i nie przesuwa się po podłodze. Dla kogo: do codziennego mierzenia, ile pies pije. Na co uważać: wodę wymieniaj codziennie, a pies z cukrzycą musi mieć do niej stały dostęp — nie ograniczaj picia.
• Barry King Podkłady higieniczne dla psa i kota — chłonne podkłady pod legowisko albo przy drzwiach. Dla kogo: dla psa, który w nocy nie wytrzymuje do spaceru. Na co uważać: to rozwiązanie na przejściowy okres; sikanie w domu zgłoś lekarzowi.
• Trixie Pieluchy dla dorosłego psa — pieluchy na czas, gdy pies nie panuje nad pęcherzem, np. w nocy albo w podróży. Dla kogo: dla psów, które popuszczają mocz. Na co uważać: zmieniaj je często i pilnuj, żeby skóra pod pieluchą była sucha — przy cukrzycy łatwiej o infekcje. Inne rozmiary i modele znajdziesz w kategorii pieluchy i majtki dla psa.

Zeszyt cukrzyka — co zapisywać?

Lekarz ustawia leczenie na podstawie badań, ale to Twoje obserwacje mówią, co dzieje się między wizytami. Zapisuj codziennie godzinę posiłku i zastrzyku, czy pies zjadł całą porcję, ile wypił, jak często sikał i jak się czuł. Raz w tygodniu dopisz wagę. Wzrost picia i sikania po okresie spokoju to sygnał, że trzeba skontrolować leczenie — tak samo jak nawracające infekcje pęcherza (opisuje je poradnik zapalenie pęcherza u psa).

Cukrzyca u psa — co zapamiętać

• Dużo picia, dużo sikania i chudnięcie mimo apetytu to typowy zestaw objawów cukrzycy — pokaż psa lekarzowi.
• U psa cukrzycę leczy się zwykle insuliną do końca życia; dawki i godziny ustala wyłącznie lekarz.
• Pies, który nie je, wymiotuje i jest słaby albo nagle słabnie i drży po insulinie, wymaga lecznicy od razu.
• Stałe pory posiłków, ta sama karma i podobny ruch każdego dnia ułatwiają utrzymanie cukru w ryzach.

Następny krok: jeśli podejrzewasz cukrzycę, zmierz przez dwa dni, ile pies pije, zważ go i umów wizytę z wynikami w ręku.