Zaćma u psa — jak ją rozpoznać i jak pomóc psu, który traci wzrok

Co to jest zaćma u psa?

Zaćma u psa to zmętnienie soczewki oka — przezroczystej „szybki” za źrenicą, która skupia światło. Zmętniała soczewka przepuszcza go coraz mniej, więc pies widzi gorzej, a przy dojrzałej zaćmie może całkowicie stracić wzrok w chorym oku. Z zewnątrz widać to jako białą, szarą lub niebieskawobiałą plamę w środku źrenicy.

Zaćma ma kilka przyczyn. U młodych psów bywa dziedziczna — częściej dotyczy m.in. cocker spanieli, pudli, sznaucerów miniaturowych, husky, boston terierów i labradorów. U psów dorosłych często towarzyszy cukrzycy i potrafi rozwinąć się w ciągu kilku tygodni w obu oczach. Zdarza się też po urazie, przy przewlekłych zapaleniach oka i u psów w podeszłym wieku.

Zaćma czy „starcze zamglenie” oka?

U wielu psów po kilku latach życia soczewka twardnieje i staje się lekko niebieskawa lub szara — to stwardnienie jądrowe soczewki, naturalny objaw starzenia. Wygląda podobnie do zaczynającej się zaćmy, ale pies widzi przy nim zwykle dobrze i nie wymaga leczenia. Zaćma jest zwykle bielsza i bardziej „kredowa”, a pies zaczyna mieć kłopoty z widzeniem.

Gołym okiem nie da się ich pewnie odróżnić — robi to lekarz weterynarii, badając oko w gabinecie. Przegląd oczu warto dopisać do kontroli psa seniora, o których przypomina poradnik jak zadbać o psiego seniora. Zaczerwienione, łzawiące oko z wydzieliną to z kolei inny problem, opisany w poradniku zapalenie spojówek u psa.

Objawy zaćmy u psa — po czym poznać, że pies gorzej widzi?

• biała lub szara plamka w źrenicy, która z czasem się powiększa,
• wpadanie na meble i framugi, zwłaszcza w półmroku albo po przestawieniu rzeczy,
• niepewność na schodach, przy krawężnikach i przy wskakiwaniu na kanapę,
• pies nie łapie rzuconej zabawki i szuka jej nosem,
• płochliwość — wzdryga się, gdy podchodzisz bez słowa, niechętnie wychodzi po zmroku.

Psy świetnie nadrabiają słuchem i węchem, dlatego opiekun często zauważa problem dopiero w nowym miejscu, gdzie pies nie zna rozkładu mebli.

Co powiedzieć lekarzowi na wizycie?

Badanie oka trwa krótko, a o tym, co dzieje się w domu, lekarz wie tylko od Ciebie. Przygotuj odpowiedzi na kilka pytań:

• od kiedy widzisz zmętnienie i czy dotyczy jednego oka, czy obu,
• czy pies gorzej radzi sobie po zmroku, w nowych miejscach albo na schodach,
• czy więcej pije, częściej oddaje mocz, chudnie albo tyje,
• czy oko bywało czerwone, łzawiło albo pies je pocierał,
• czy rodzice albo rodzeństwo psa mieli problemy z oczami — jeśli wiesz.

Pomaga krótkie nagranie psa, który idzie przez słabo oświetlony pokój albo szuka rzuconej zabawki.

Jak leczy się zaćmę u psa?

Zmętniałej soczewki nie da się „rozpuścić” — wzrok przywraca tylko zabieg chirurgiczny, w którym usuwa się chorą soczewkę. Wykonują go lekarze weterynarii zajmujący się okulistyką. Nie każdy pies się do niego kwalifikuje: decydują stan oka, siatkówki i ogólne zdrowie psa, dlatego przed zabiegiem zwykle potrzebne są dodatkowe badania.

Jeśli zabieg nie jest możliwy albo nie macie się na niego decydować, lekarz kontroluje oko i leczy ewentualne stany zapalne — tak, żeby oko nie bolało. Krople podawaj tylko te, które zaleci lekarz; jak to zrobić sprawnie, pokazuje poradnik jak zakroplić psu oko. Żadnych leków dla ludzi na własną rękę — dla psa, a zwłaszcza dla kota, część z nich jest trująca. Na co dzień wystarczy delikatne przecieranie kącików oka — jak, opisuje poradnik jak czyścić psu uszy i oczy.

Jeśli pies z zaćmą zaczął też dużo pić i często oddawać mocz, powiedz o tym lekarzowi od razu — to może wskazywać na cukrzycę, która wymaga leczenia niezależnie od oczu.

Jak pomóc psu, który traci wzrok?

1. Nie przestawiaj mebli. Pies uczy się mieszkania na pamięć — miska, woda i legowisko dla psa zostają zawsze w tym samym miejscu.
2. Zabezpiecz schody i balkon. Na górze i na dole schodów sprawdzi się barierka dla psa, np. Trixie Barierka metalowa dla psa.
3. Mów, zanim dotkniesz. Wypowiedz imię psa, zanim go pogłaszczesz, i uprzedź domowników oraz gości, żeby robili tak samo.
4. Naucz komend ostrzegawczych. Krótkie słowa, np. „stop”, „uwaga”, „schodek”, pomagają na spacerze bardziej niż smycz pociągnięta w ostatniej chwili.
5. Prowadź na szelkach. Dobrze dopasowane szelki dla psa, np. Trixie Premium Touring, pozwalają łagodnie kierować psem bez szarpania za szyję.
6. Daj pracę nosowi. Węszenie to dla psa tracącego wzrok najlepsza zabawa — przysmaki ukryte w macie węchowej albo w innych zabawkach na inteligencję. Więcej pomysłów w poradniku sposoby na nudę w domu.

Większość psów po utracie wzroku przyzwyczaja się do nowej sytuacji w ciągu kilku tygodni i nadal cieszy się spacerami i zabawą. Ważniejsze od wzroku jest dla nich to, żeby oko nie bolało — o to dba lekarz.

Zaćma u psa — co zapamiętać

• Zaćma to zmętnienie soczewki; z zewnątrz widać białą lub szarą plamę w źrenicy.
• Niebieskawe zamglenie u starszego psa to często naturalne twardnienie soczewki — odróżnia je lekarz.
• Zaćma u dorosłego psa bywa objawem cukrzycy, zwłaszcza gdy pies więcej pije.
• Wzrok przywraca tylko zabieg; krople nie cofają zaćmy.
• Czerwone, bolesne oko albo nagła ślepota = lekarz tego samego dnia.

Następny krok: obejrzyj oczy psa w dziennym świetle. Jeśli widzisz zmętnienie albo pies zaczął wpadać na meble, umów wizytę i zanotuj, od kiedy to zauważasz i czy pies więcej pije.