Drzewołaz - jak urządzić terrarium dla żaby z lasu deszczowego

Drzewołaz - co to za żaba?

Drzewołazy to rodzina małych, dziennych żab z lasów deszczowych Ameryki Środkowej i Południowej. Mają zwykle ok. 2–5 cm długości i jaskrawe ubarwienie - niebieskie, żółte, czerwone, zielone w czarne wzory - które w naturze ostrzega drapieżniki przed trującą skórą. W przeciwieństwie do większości płazów są aktywne za dnia, więc w dobrze urządzonym terrarium widać je przez cały dzień.

Drzewołaz to zwierzę do obserwacji, nie do brania na ręce. W zamian dostajesz żywy kawałek lasu deszczowego w mieszkaniu i zwierzę, które przy dobrej opiece żyje zwykle ok. 10 lat, często dłużej. Ogólne zasady opieki nad płazami - woda bez chloru, bez dotykania - opisuje poradnik aksolotl i płazy w domu, płaza wodno-lądowego - traszka, a porównanie zwierząt terrarystycznych na start - terrarystyka dla początkujących.

Czy drzewołaz jest trujący?

W naturze - tak, niektóre gatunki bardzo. Drzewołazy nie wytwarzają jednak trucizny same: pobierają ją z pokarmu, głównie z drobnych mrówek i roztoczy z lasu deszczowego. Drzewołazy urodzone w hodowli i karmione muszkami owocowymi praktycznie nie są trujące. Mimo to nie bierz ich na ręce - skóra żaby jest delikatna, a sól, krem i ciepło dłoni jej szkodzą. Płazy, tak jak gady, mogą nosić bakterie Salmonella, nie wykazując żadnych objawów. Po każdym kontakcie z wodą, podłożem i wyposażeniem myj ręce wodą z mydłem, a szczególnie ostrożne powinny być dzieci do 5 lat, kobiety w ciąży i osoby z obniżoną odpornością.

Jaki drzewołaz na początek?

Gatunek	Wielkość	Dla kogo i jak trzymać
drzewołaz barwierski (Dendrobates tinctorius), w tym niebieska odmiana „azureus”	duży, ok. 4–5 cm	na start - odporny, śmiały; najlepiej w parze, bo samice bywają wobec siebie agresywne
drzewołaz żółtopręgi (Dendrobates leucomelas)	ok. 3–4 cm	na start - odporny, głośno „śpiewa”; para albo mała grupa w większym terrarium
drzewołaz złocisty (Dendrobates auratus)	ok. 3–4 cm	na start - zielono-czarny, płochliwszy, lubi gęste rośliny
drzewołazy z rodzaju Ranitomeya	małe, ok. 2 cm	po pierwszych drzewołazach - wymagają drobniejszego pokarmu i stabilnych warunków

Kupuj żaby od hodowcy, który powie, czym je karmi i ile mają miesięcy. Młode drzewołazy są delikatniejsze od dorosłych, a płci często nie da się jeszcze rozpoznać - przy parze ustal z hodowcą, co zrobić, jeśli wyrosną dwie samice.

Terrarium dla drzewołaza - jakie wymiary?

Drzewołazy wspinają się po roślinach, ale większość czasu spędzają w dolnej części terrarium, wśród liści. Potrzebują zbiornika szklanego z drzwiami z przodu - przez górę ucieka wilgoć, a otwieranie od góry płoszy żaby. Orientacyjnie:

• para średnich gatunków (barwierski, żółtopręgi, złocisty) - ok. 45 × 45 × 60 cm; taki zbiornik jest w zestawie Exo-Terra Siedlisko las tropikalny zestaw średni z oprawą oświetleniową, tłem i dekoracjami,
• para najmniejszych gatunków albo młode żaby - ok. 30 × 30 × 45 cm, np. Exo-Terra Terrarium Pro wysokie XS, którego karta wymienia żaby wprost,
• grupa - odpowiednio więcej powierzchni dna, np. 60 × 45 × 60 cm i więcej.

Inne zbiorniki znajdziesz w dziale terraria dla płazów. Jeśli dach jest w całości z siatki, przykryj jego część szybką albo folią - siatka ma zostać tylko na pasie, przez który wymienia się powietrze. Zupełny brak wentylacji to zaduch, pleśń i choroby skóry.

Jak urządzić terrarium dla drzewołaza krok po kroku

1. Drenaż. Na dno warstwa keramzytu albo innego kruszywa i siatka oddzielająca - nadmiar wody spływa w dół, a podłoże nie gnije.
2. Podłoże. Kilka centymetrów mieszanki z włókna kokosowego, humusu i kory, na wierzch mech, np. Exo-Terra Podłoże Forest Moss. Podłoża dla płazów są w dziale podłoża dla płazów.
3. Tło i korzenie. Tło z korka albo kokosu i ukośne korzenie dają żabom drogę w górę i miejsce dla roślin.
4. Żywe rośliny. Bromelie (w lejkach liści zbiera się woda), paprocie, mchy, pnący figowiec - rośliny utrzymują wilgoć i dają kryjówki.
5. Suche liście na dno. Liście dębu albo buku z czystego miejsca - pod nimi żaby szukają pokarmu i kryjówek.
6. Płytka woda. Miseczka z wodą bez chloru o głębokości najwyżej kilku centymetrów - drzewołazy słabo pływają i mogą się utopić w głębokiej wodzie.
7. Ekipa sprzątająca. Skoczogonki i prosionki zjadają resztki i pleśń.

To w praktyce terrarium bioaktywne - szczegóły warstw, roślin i ekipy sprzątającej opisuje poradnik terrarium bioaktywne. Żaby wpuszczasz dopiero po kilku tygodniach, gdy rośliny się przyjmą, a warunki ustabilizują. Jeśli chcesz połączyć część lądową z większym zbiornikiem wodnym, zajrzyj do poradnika paludarium - jak połączyć akwarium z terrarium.

Temperatura, wilgotność i światło dla drzewołaza

Parametr	Orientacyjnie
temperatura w dzień	ok. 22–26°C
temperatura w nocy	ok. 18–22°C
wilgotność powietrza	ok. 80–100% (najwyższa po zraszaniu)
dzień świetlny	ok. 12 godzin

Drzewołazy znoszą chłód lepiej niż upał - temperatura powyżej ok. 28°C jest dla nich groźna, więc terrarium nie stawiaj przy oknie ani nad kaloryferem, a latem pilnuj, żeby lampy go nie przegrzewały. Do oświetlenia roślin wystarcza lampa LED, która prawie nie grzeje.

Zraszaj terrarium 1–3 razy dziennie ręcznie albo automatycznie, np. systemem Exo-Terra Monsoon Solo II, którego karta wymienia żaby drzewne. Do zraszania używaj wody demineralizowanej albo z odwróconej osmozy - woda z kranu zostawia na szybach biały osad. Wilgotność sprawdzaj miernikiem, np. Exo-Terra Higrometr elektroniczny; jak ją podnosić i obniżać bez zaduchu, opisuje poradnik wilgotność w terrarium. Zraszacze i mierniki są w dziale zraszanie i nawilżanie.

Czym karmić drzewołaza?

Drzewołazy jedzą wyłącznie drobne, żywe owady: przede wszystkim nielotne muszki owocowe, do tego skoczogonki i najmniejsze świerszcze. Młode żaby karmi się codziennie, dorosłe orientacyjnie co 1–2 dni - tyle, ile zjedzą w kilka minut. Owady przed podaniem oprósz preparatem wapniowym dla płazów, np. Trixie Wapń dla gadów i płazów, według etykiety; preparaty dla płazów są w dziale pokarm dla płazów.

Muszki najprościej hodować samemu - w pojemnikach z pożywką, prowadząc kilka kultur naraz, żeby zawsze jedna była gotowa. Żywych owadów nie prowadzimy; jak przechowywać i dokarmiać owady karmowe, opisuje poradnik owady karmowe w domu. Te same muszki są pierwszym pokarmem młodych modliszek.

Drzewołaz a przepisy - dokumenty i rejestr

Większość drzewołazów jest objęta przepisami CITES (w Unii Europejskiej - załącznik B rozporządzenia nr 338/97). Kupujesz je więc z dokumentem potwierdzającym legalne pochodzenie, a żaby zgłaszasz do rejestru starosty w terminie z ustawy o ochronie przyrody. Jak to zrobić i jakie dokumenty zachować, opisuje poradnik rejestracja zwierzęcia w starostwie i CITES. Status konkretnego gatunku sprawdź przed zakupem - listy się zmieniają.

Kiedy z drzewołazem do weterynarza?

Płazy leczy niewielu lekarzy, więc kontakt do lekarza zajmującego się zwierzętami egzotycznymi znajdź zawczasu - pomoże poradnik weterynarz dla gadów i płazów. Nowe żaby trzymaj przez kilka tygodni osobno, zanim dołączysz je do innych. Niepokojące są: wyraźne chudnięcie (widoczne kości bioder i kręgosłupa), brak apetytu przez kilka dni, apatia, siedzenie stale w wodzie, wzdęcie, zaczerwienienia i naloty na skórze, drżenie albo niezgrabne ruchy.

Jak przenieść drzewołaza i posprzątać terrarium?

Przy porządkach żab nie wyjmuj, jeśli nie musisz - usuń resztki, przetrzyj szybę i uzupełnij wodę, gdy żaby siedzą w kryjówkach. Gdy trzeba przenieść żabę (kwarantanna, wizyta u lekarza), podstaw jej przezroczysty pojemnik z wilgotnym mchem i delikatnie naprowadź ją do środka dłonią w zwilżonej rękawiczce jednorazowej - bez chwytania. W transporcie chroń pojemnik przed zimnem i słońcem. Wody z terrarium nigdy nie wylewaj do ogrodu ani do stawu.

Drzewołaz - co zapamiętać

• Drzewołaz z hodowli praktycznie nie jest trujący, ale nie bierze się go na ręce.
• Terrarium szklane z drzwiami z przodu, dla pary średnich gatunków ok. 45 × 45 × 60 cm, z żywymi roślinami i drenażem.
• Orientacyjnie 22–26°C, wilgotność 80–100%, temperatura powyżej ok. 28°C jest groźna.
• Pokarm: drobne, żywe owady - głównie muszki owocowe oprószone wapniem.
• Większość gatunków jest objęta CITES - dokument pochodzenia i zgłoszenie u starosty.

Następny krok: urządź i obsadź terrarium roślinami kilka tygodni przed zakupem żab i w tym czasie załóż pierwsze kultury muszek owocowych.