Dyskopatia u psa - objawy, przy których jedziesz natychmiast

Co to jest dyskopatia u psa?

Dyskopatia u psa to choroba krążków międzykręgowych - elastycznych „poduszek” między kręgami. Gdy krążek traci elastyczność, może przemieścić się do kanału kręgowego i uciskać rdzeń kręgowy albo nerwy. Ucisk boli, a gdy jest silny, zaburza przewodzenie sygnałów do łap: pies chodzi chwiejnie, słabnie mu tył, a w najcięższych przypadkach nie może wstać ani oddać moczu.

Weterynarze opisują dwa główne przebiegi. U ras o długim grzbiecie i krótkich łapach krążki wcześnie twardnieją i potrafią „wypaść” nagle - po skoku z kanapy albo bez widocznego powodu, często u psa w średnim wieku. U starszych psów większych ras zmiany zwykle narastają powoli, a objawy pojawiają się stopniowo. Problem najczęściej dotyczy odcinka piersiowo-lędźwiowego (wtedy cierpi tył ciała), rzadziej szyi.

Dyskopatia u jamnika i innych ras z grupy ryzyka

Najbardziej znana jest dyskopatia u jamnika - choroba krążków to najważniejszy problem zdrowotny tej rasy, o czym piszemy w opisie rasy jamnik - charakter, pielęgnacja i ochrona kręgosłupa. Podobną budowę i podobne ryzyko mają m.in. corgi, buldog francuski, pekińczyk, shih tzu, basset i beagle, a także mieszańce o długim grzbiecie i krótkich łapach. Dyskopatia zdarza się jednak u psów każdej wielkości - przynależność do grupy ryzyka nie jest rozpoznaniem, tylko powodem do większej ostrożności na co dzień.

Objawy dyskopatii u psa - od bólu grzbietu do niedowładu

Objawy zależą od tego, w którym miejscu krążek uciska rdzeń i jak mocno. Pierwszym sygnałem jest zwykle ból - pies rzadko go pokazuje skomleniem, częściej zmienia zachowanie.

Co widzisz	Na co to wskazuje
garbienie się, drżenie, napięty brzuch, piszczenie przy podnoszeniu, niechęć do skakania i schodów	ból kręgosłupa, najczęściej odcinka piersiowo-lędźwiowego
głowa trzymana nisko, sztywny kark, pies nie schyla się do miski i piszczy przy ruchu głową	ból odcinka szyjnego
chwiejny chód, krzyżowanie tylnych łap, szuranie grzbietem łapy po podłodze	ucisk zaburza czucie ułożenia łap - to już objaw neurologiczny
pies ciągnie tylne łapy, nie może wstać, nie oddaje moczu albo popuszcza bez kontroli	silny ucisk rdzenia - najpilniejsza sytuacja

Każdy wiersz tej tabeli to powód do jazdy do lecznicy - różnica polega tylko na tym, jak bardzo się spieszyć. Ból bez niedowładu też wymaga pilnej wizyty, bo kolejny ruch może pogłębić ucisk.

Podobne objawy dają też inne choroby: ból brzucha (pies również się garbi), urazy, zwyrodnienie stawów. U małych ras krótkie podkurczanie tylnej łapy na kilka kroków to częściej problem z kolanem niż z kręgosłupem - opisujemy go w tekście zwichnięcie rzepki u psa. Rozstrzyga lekarz po badaniu.

Dyskopatia u psa - kiedy jechać do lecznicy natychmiast?

Jeśli pies piszczy przy dotyku, garbi się, drży, nie chce wstać, chodzi chwiejnie albo ciągnie tylne łapy - jedź do lecznicy od razu, nie czekaj do jutra. To samo dotyczy sytuacji, w których:

• pies nie może wstać albo przewraca się na tylne łapy,
• widzisz nieudane próby oddania moczu, zwłaszcza u psa, który przy tym cierpi,
• pies popuszcza mocz albo kał, choć wcześniej tego nie robił,
• objawy szybko się pogłębiają - rano tylko ból, po południu chwiejny chód.

Przy dyskopatii czas ma znaczenie: im szybciej lekarz oceni czucie i odruchy, tym więcej możliwości leczenia. „Prześpi się i przejdzie” to najgorsza strategia.

Jak bezpiecznie przewieźć psa z dyskopatią - krok po kroku

1. Ogranicz ruch od razu. Do czasu wizyty ogranicz mu ruch: przenieś go poziomo w transporterze albo na płaskim posłaniu. Nie pozwalaj psu chodzić po mieszkaniu ani wchodzić po schodach.
2. Przenoś na płasko. Małego psa włóż do transportera z otwieraną górą - przydaje się transporter dla psa z szerokim wejściem. Większego przenieś na desce, sztywnej tacy albo kocu napiętym przez dwie osoby, tak żeby grzbiet się nie zginał.
3. Nie podnoś pod pachy. Podnoszenie psa za przednie łapy albo „pod pachy”, tak że tył zwisa. Długi grzbiet wygina się wtedy jak most bez podpór. Zawsze podpieraj jednocześnie klatkę piersiową i zad.
4. Nie masuj i nie „nastawiaj”. Rozciąganie, masaż i ćwiczenia przed rozpoznaniem mogą pogłębić ucisk.
5. Zadzwoń z drogi. W stanie nagłym zadzwoń do lecznicy już z drogi - powiedz, co się stało i kiedy będziesz. Lekarz przygotuje się, zanim wejdziesz.
6. Zanotuj fakty. Kiedy pojawiły się objawy, czy pies chodzi, czy oddał mocz i kiedy ostatnio. Krótki film z chodem psa bywa dla lekarza cenniejszy niż opis.

Jak lekarz rozpoznaje i leczy dyskopatię?

Podstawą jest badanie neurologiczne: lekarz sprawdza chód, odruchy, czucie w łapach i reakcję na ucisk kręgosłupa. Zwykłe zdjęcie rentgenowskie pomaga wykluczyć inne przyczyny, ale sam krążek i miejsce ucisku najlepiej pokazuje tomografia komputerowa albo rezonans magnetyczny, wykonywane zwykle w znieczuleniu.

Leczenie bywa zachowawcze - ścisłe ograniczenie ruchu przez kilka tygodni i leczenie bólu - albo operacyjne, gdy ucisk jest duży, objawy się pogłębiają albo nie ustępują. Którą drogę wybrać i jak długo pies ma odpoczywać, decyduje lekarz po badaniu konkretnego psa. Po każdej z nich ważna jest rehabilitacja psa prowadzona z fizjoterapeutą - pomaga odbudować mięśnie i nauczyć psa znów pewnie stawiać łapy.

Ograniczenie ruchu w domu - kojec, smycz i pęcherz

Najtrudniejsza część leczenia dzieje się w domu. Pies, któremu przestało boleć, chce biegać, a krążek wciąż się goi. Dlatego lekarz zwykle zaleca odpoczynek w ograniczonej przestrzeni - sprawdza się kojec dla psa albo mały pokój bez mebli do wskakiwania, wyłożony płaskim, grubym posłaniem. Jak wybrać takie posłanie, piszemy w tekście legowisko ortopedyczne dla psa.

• Wyjścia tylko na smyczy, krótko i za potrzebą. Zamiast obroży wybierz szelki dla psa - zwłaszcza przy bólu szyi obroża nie powinna ciągnąć za kark. Na świeże powietrze w czasie ograniczonego ruchu małego psa można wywieźć w wózku z płaskim dnem - opisuje to poradnik wózek dla psa.
• Wsparcie tyłu. Psu ze słabymi tylnymi łapami pomaga pas pod brzuchem, np. Trixie Uprząż rehabilitacyjna - rozmiar dobierz do obwodu psa, a moment, od którego można jej używać, ustal z lekarzem.
• Pęcherz pod kontrolą. Pies z uciskiem rdzenia bywa niezdolny do opróżnienia pęcherza albo popuszcza. Lekarz powie, jak to sprawdzać i czy trzeba pomagać psu w oddawaniu moczu - nie rób tego bez instruktażu.
• Ochrona posłania. Przy popuszczaniu pomagają majtki dla psa z chłonną wkładką albo jednorazowe pieluchy Barry King dla dorosłego psa; zmieniaj je często, żeby skóra nie odparzała się od wilgoci.

Jak zapobiegać dyskopatii u psa?

Genów się nie zmieni, ale codzienne nawyki zmniejszają obciążenie kręgosłupa - szczególnie u jamnika i ras o podobnej budowie:

1. Trzymaj psa szczupłego. Każdy nadmiarowy kilogram dociąża kręgosłup. Jak ocenić kondycję, pokazuje poradnik nadwaga u psa.
2. Zastąp skoki schodkami. Przy kanapie i łóżku postaw schody dla psa o szerokich, gumowanych stopniach, np. Trixie Schody plastikowe, a do auta Trixie Rampa dla psa. Ucz psa korzystać z nich od szczeniaka.
3. Podnoś prawidłowo. Zawsze podpieraj jednocześnie klatkę piersiową i zad. Grzbiet psa ma zostać prosty.
4. Ruszaj się codziennie, ale spokojnie. Regularne spacery budują mięśnie, które stabilizują kręgosłup. Unikaj gwałtownych zwrotów za piłką, przepychanek z dużymi psami i skoków.
5. Zabezpiecz śliskie podłogi. Dywaniki z gumowanym spodem w miejscach, gdzie pies startuje i hamuje.

Dyskopatia u psa - co zapamiętać

• Dyskopatia to ucisk krążka na rdzeń kręgowy; najczęściej dotyka jamniki i inne psy o długim grzbiecie i krótkich łapach.
• Garbienie, drżenie, piszczenie przy dotyku, chwiejny chód albo ciągnięcie łap - jedziesz do lecznicy od razu.
• Do czasu wizyty: ograniczony ruch, przenoszenie na płasko, żadnych leków z domowej apteczki.
• Leczenie (zachowawcze albo operacja) i czas odpoczynku ustala lekarz; potem rehabilitacja.
• Na co dzień: szczupła sylwetka, schodki zamiast skoków, szelki i prawidłowe podnoszenie.

Następny krok: jeśli masz jamnika albo innego psa z grupy ryzyka, postaw dziś schodki przy kanapie i zapisz numer najbliższej całodobowej lecznicy - przy dyskopatii liczą się godziny.