Gruczoły okołoodbytowe u psa — dlaczego pies jeździ pupą po podłodze

Pies siada, wyciąga przednie łapy i ciągnie pupę po dywanie? Opiekunowie nazywają to „saneczkowaniem” i często podejrzewają robaki — tymczasem najczęstszą przyczyną są przepełnione albo podrażnione gruczoły okołoodbytowe. To zwykle łatwy do rozwiązania problem, pod warunkiem że nie zostawi się go samemu sobie.

Czym są gruczoły okołoodbytowe u psa?

Gruczoły okołoodbytowe (zatoki okołoodbytowe) to dwa niewielkie woreczki po obu stronach odbytu psa, wypełnione wydzieliną o bardzo intensywnym, rybim zapachu. Ta wydzielina to psia „wizytówka” — znakuje kał i pozwala psom rozpoznawać się nawzajem przy obwąchiwaniu. W normalnych warunkach gruczoły opróżniają się same: odrobina wydzieliny wydostaje się przy każdym oddaniu twardego, dobrze uformowanego stolca, a czasem także przy silnym stresie.

Dlaczego pies jeździ pupą po podłodze?

Gdy wydzielina nie wydostaje się regularnie, gęstnieje i zalega. Gruczoły pęcznieją, swędzą i uwierają — pies próbuje ulżyć sobie tak, jak potrafi: trąc tyłem o podłogę albo wylizując okolice odbytu. Najczęstsze powody zalegania to:

• miękki stolec — przy biegunce i luźnych kupach gruczoły nie są uciskane i nie opróżniają się (co robić przy biegunce, opisuje poradnik biegunka u psa),
• nadwaga — tkanka tłuszczowa wokół odbytu utrudnia ucisk na gruczoły,
• alergie i choroby skóry — stan zapalny skóry obejmuje też okolice odbytu (więcej: atopowe zapalenie skóry u psa),
• budowa ciała — kłopoty z gruczołami częściej dotyczą małych psów.

Saneczkowanie ma też inne przyczyny: pasożyty jelitowe (o tym, kiedy odrobaczać, przeczytasz w poradniku jak często odrobaczać psa), świąd alergiczny, podrażnienie po biegunce, sklejona kałem sierść albo źdźbło trawy, które utknęło pod ogonem. Dlatego zanim cokolwiek zrobisz, warto, żeby okolicę odbytu obejrzał lekarz.

Objawy problemów z gruczołami okołoodbytowymi

• jeżdżenie pupą po podłodze, dywanie albo trawie,
• częste wylizywanie i wygryzanie okolicy odbytu i nasady ogona (inne przyczyny drapania i wygryzania zbiera tekst świąd u psa),
• intensywny, rybi zapach od psa, zostawiane plamki wydzieliny na kanapie albo legowisku,
• nagłe oglądanie się na ogon, podskakiwanie przy siadaniu, niechęć do siadania,
• obrzęk, zaczerwienienie albo twarde zgrubienie z boku odbytu,
• parcie i ból przy oddawaniu kału,
• krew albo ropa przy odbycie, otwarta rana z boku odbytu — to zwykle pęknięty ropień.

Czy można samemu opróżnić psu gruczoły?

Nie rób tego na własną rękę. Opróżnianie gruczołów wygląda na prostą czynność, ale zbyt mocny albo źle skierowany ucisk boli, może uszkodzić gruczoł i wepchnąć zakażoną wydzielinę głębiej. Ocenić, czy gruczoły są tylko przepełnione, czy już zapalone, potrafi lekarz weterynarii — opróżnia je w gabinecie, sprawdza wydzielinę i decyduje, czy potrzebne jest dalsze leczenie.

Jeśli problem wraca często, lekarz może pokazać opiekunowi, jak to robić, albo zaproponować inne rozwiązanie. Nie opróżnia się też gruczołów „na wszelki wypadek” u psa, który nie ma żadnych objawów — przy zdrowych gruczołach to niepotrzebne. Gdy groomer proponuje opróżnianie przy każdej kąpieli, zapytaj najpierw lekarza (o przygotowaniu do strzyżenia pisze poradnik pierwsza wizyta u groomera).

Ropień i zapalenie gruczołu — jak wygląda leczenie?

Zapalenie i ropień leczy lekarz — oczyszcza gruczoł i decyduje o lekach. Gdy pies liże albo gryzie ranę, potrzebny bywa kołnierz ochronny na czas gojenia. Przy bardzo często nawracających problemach lekarz może rozważyć zabieg usunięcia gruczołów; to decyzja podejmowana indywidualnie, po rozmowie o korzyściach i ryzyku. Twarde, niebolesne zgrubienie przy odbycie, które nie znika po opróżnieniu gruczołów, wymaga osobnego badania — jak wygląda diagnostyka guzków, opisuje poradnik guzek u psa.

Jak zapobiegać problemom z gruczołami okołoodbytowymi?

1. Zadbaj o dobrze uformowany stolec. Lekarz często zaleca karmę z większą ilością błonnika — objętościowy, twardszy kał lepiej uciska gruczoły. Zmieniaj karmę stopniowo, przez kilka dni; na co patrzeć w składzie, podpowiada tekst karma premium czy bytowa.
2. Utrzymuj szczupłą sylwetkę. Sprawdź kondycję psa wg poradnika nadwaga u psa; codzienny ruch pomaga też w regularnych wypróżnieniach.
3. Lecz przyczynę miękkich kup i świądu. Nawracająca biegunka, alergia czy pasożyty wracają z gruczołami w pakiecie, dopóki nie zajmie się nimi lekarz.
4. Dbaj o czystość okolicy pod ogonem. U psów z długą sierścią krótko przycięte włosy wokół odbytu ograniczają sklejanie się kału.
5. Obserwuj zachowanie. Saneczkowanie, które wraca co kilka tygodni, zgłoś lekarzowi, zanim dojdzie do ropnia.

Karmy z większą zawartością włókna znajdziesz wśród suchych karm dla psa — szukaj na etykiecie pozycji „włókno surowe”. Kilka przykładów i akcesoriów, które przydają się w opiece:

• Happy Dog Fit & Vital Light Calorie Control — sucha karma dla psów z lekką nadwagą; na karcie 6% włókna surowego. Dla kogo: dla dorosłego psa, który powinien zrzucić kilka kilogramów. Na co uważać: zmianę karmy uzgodnij z lekarzem, jeśli pies ma biegunki albo alergię.
• Brit Care Mini Light & Sterilised królik i łosoś — sucha karma dla małych ras; na karcie 8,5% włókna surowego. Dla kogo: dla małego psa po kastracji albo z tendencją do tycia. Na co uważać: przechodź na nią stopniowo i obserwuj stolec.
• Barry King Chusteczki pielęgnacyjne do sierści — do przetarcia zabrudzonej sierści. Dla kogo: na co dzień, gdy sierść pod ogonem się brudzi. Na co uważać: nie używaj ich na otwartą ranę ani podrażnioną skórę.
• Trixie Plastikowy kołnierz ochronny zapinany na rzep — kołnierz ochronny na czas gojenia. Dla kogo: dla psa, który wylizuje leczoną okolicę. Na co uważać: zakładaj go wtedy, gdy zaleci lekarz, i dobierz rozmiar do obwodu szyi.

Gruczoły okołoodbytowe u psa — co zapamiętać

• Saneczkowanie to najczęściej sygnał przepełnionych albo podrażnionych gruczołów okołoodbytowych, ale bywa też objawem pasożytów i alergii.
• Gruczoły opróżnia lekarz — nie wyciskaj ich sam i nie rób tego „profilaktycznie”.
• Obrzęk, krew albo ropa przy odbycie to ropień: lecznica jeszcze tego samego dnia.
• Twardy stolec, szczupła sylwetka i leczenie przyczyny biegunek i świądu to najlepsza profilaktyka.

Następny krok: jeśli pies jeździ pupą częściej niż raz na jakiś czas, umów wizytę i zanotuj, jak wyglądały jego kupy w ostatnich dniach.