Jakie warzywa i owoce może jeść pies — i jak je podawać

Jakie warzywa może jeść pies i jaką rolę pełnią w jego diecie?

Zacznijmy od rzeczy, która porządkuje resztę: warzywa i owoce są dla psa przysmakiem, a nie posiłkiem. Pies jest wszystkożerny z wyraźną przewagą mięsa, a jego zapotrzebowanie pokrywa karma pełnoporcjowa — ta sama, którą już ma w misce. Marchewka niczego w niej nie uzupełnia.

Po co więc je podawać? Bo są tanią, lekką nagrodą i urozmaiceniem. Plasterek ogórka nadaje się dla psa, który prosi z przyzwyczajenia, a nie z głodu — i który po gotowym przysmaku dostałby znacznie więcej jedzenia, niż potrzebuje. Tę rolę opisuje poradnik o tym, ile przysmaków dla psa i kota to nie za dużo.

Które warzywa i owoce są dla psa bezpieczne?

Poniżej popularne w polskich kuchniach warzywa i owoce, które można psu podać. Lista jest celowo krótka — lepiej mieć kilka pozycji, których jesteś pewien, niż długi spis z wątpliwościami. Wszystko podajesz umyte i pokrojone, o czym niżej.

• Marchew — surowa nadaje się dla psa, który lubi chrupać, i wtedy działa trochę jak gryzak. Gotowana jest łagodniejsza dla żołądka i łatwiej ją rozgryźć.
• Ogórek — bardzo wodnisty i lekki, dobry latem. Podawaj w plasterkach albo krótkich słupkach.
• Cukinia — surowa lub gotowana, o neutralnym smaku; sprawdza się u psów, które nie przepadają za chrupaniem.
• Dynia — tylko gotowana, bez skórki i bez pestek, rozgnieciona albo pokrojona w kostkę.
• Burak — tylko gotowany. Uprzedzamy od razu, żeby nie było niepokoju: burak potrafi zabarwić stolec i mocz na czerwonawo, co przy pierwszym razie wygląda alarmująco.
• Jabłko — bez gniazda nasiennego i bez pestek, pokrojone w ćwiartki lub plastry.
• Gruszka — tak jak jabłko: gniazdo nasienne wycinasz i wyrzucasz.
• Banan — obrany, w plasterkach; słodki i bardzo chętnie jedzony, więc łatwo przesadzić.
• Arbuz — bez pestek i bez skórki, sam miąższ pokrojony w kostkę.
• Jagody i borówki — drobne, wygodne jako pojedyncza nagroda, bez żadnego przygotowania poza umyciem.

Reguła ważniejsza niż sama lista: każdy nowy składnik wprowadzasz pojedynczo i w małej ilości. Nie dlatego, że coś z tej listy jest podejrzane, tylko dlatego, że pojedynczy pies może zareagować na cokolwiek. Jeśli podasz trzy nowe rzeczy w jeden weekend, a w poniedziałek stolec będzie luźny, nie dowiesz się, po czym.

Które „zdrowe" warzywa i owoce są dla psa groźne?

To najważniejsza sekcja w artykule, bo dotyczy rzeczy, które trafiają do psa z dobrymi intencjami. Wszystkie poniższe pozycje bywają uznawane za nieszkodliwe.

• Winogrona i rodzynki — bardzo groźne dla psów, z ryzykiem ostrego uszkodzenia nerek. Rodzynki bywają ukryte w cieście, muesli i bakaliach, więc trafiają do psa niepostrzeżenie.
• Cebula, czosnek, por i szczypiorek — uszkadzają czerwone krwinki. Dotyczy to także postaci suszonej i sproszkowanej, a najczęstszą drogą nie jest surowe warzywo, tylko resztki obiadu, zupy i sosy.
• Awokado — odpada, a dodatkowym ryzykiem jest twarda pestka jako ciało obce.
• Surowe ziemniaki i zielone części roślin psiankowatych — surowy ziemniak, zwłaszcza zzieleniały lub z kiełkami, oraz łęty ziemniaka i pomidora nie nadają się dla psa.
• Pestki jabłek i śliwek — nie chodzi o pojedynczą pestkę połkniętą przypadkiem, tylko o podawanie ogryzków i pestek regularnie. Wycięcie gniazda nasiennego zajmuje sekundę i zamyka temat.

Jak podawać psu warzywa i owoce?

Sposób podania decyduje o bezpieczeństwie co najmniej tak samo jak sam wybór składnika. Kolejność jest prosta:

1. Umyj dokładnie. Warzywo albo owoc idzie do psa w takim stanie, w jakim sam byś je zjadł — bez ziemi i bez pozostałości z opryskiwania.
2. Obierz tam, gdzie skórka jest twarda. Skórka arbuza, dyni i banana odpada; przy jabłku, ogórku czy marchewce wystarczy dobre umycie.
3. Wytnij gniazdo nasienne i usuń pestki. Gniazdo dotyczy jabłka i gruszki, pestki — arbuza. Ogryzek nie jest „naturalnym" wariantem owocu, tylko jego najgorszą częścią.
4. Pokrój na kawałki niemożliwe do połknięcia w całości. To najczęściej pomijany punkt. Cała marchewka podana psu, który połyka zamiast gryźć, jest ryzykiem — nie przekąską.
5. Gotuj bez soli i przypraw. Sama woda, bez kostki rosołowej, czosnku, masła i oleju. Nigdy nie smaż — smażona cukinia czy frytka to już nie warzywo, tylko porcja tłuszczu.
6. Podawaj z ręki albo do miski, nie z podłogi przy stole. Pies, który dostaje kawałki podczas gotowania, uczy się czekać przy blacie przy każdym posiłku.

Surowe czy gotowane? Dla psa, który lubi chrupać, surowa marchewka jest atrakcyjniejsza. Gotowanie jest łagodniejsze dla żołądka, a przy dyni i buraku jest po prostu warunkiem podania.

Pestki, ogryzki i twarde nasiona — dlaczego to osobne ryzyko?

To ryzyko innego rodzaju niż zatrucie i dlatego łatwo je przeoczyć. Twarda pestka, ogryzek i duży kawałek warzywa mogą po prostu utknąć — w gardle albo dalej, w przewodzie pokarmowym. Dotyczy to zwłaszcza pestki awokado, pestek arbuza, ogryzków podawanych „bo naturalne" i całych marchewek dawanych psu, który połyka wszystko w całości.

Objawy niedrożności bywają początkowo niewinne — mniejszy apetyt, powtarzające się wymioty, apatia — i pojawiają się z opóźnieniem. Co wtedy robić, opisuje poradnik o tym, co zrobić, gdy pies lub kot połknął ciało obce.

Ile warzyw może zjeść pies?

Nie ma tu jednej liczby i nikt uczciwie jej nie poda — zależy od wielkości psa, jego karmy i tego, co jeszcze dostaje w ciągu dnia. Jest za to zasada, która działa niezależnie od rasy: warzywa i owoce wchodzą do dziennej puli jedzenia, a nie ponad nią. Dzień z dużą liczbą warzywnych nagród to dzień z odrobinę mniejszą porcją karmy.

Druga granica jest fizjologiczna. Nadmiar błonnika daje luźny stolec, wzdęcia i gazy — najczęściej wtedy, gdy pies dostanie dużo warzyw naraz albo kilka nowych rodzajów w krótkim czasie. Kiedy luźny stolec przestaje być drobiazgiem, a staje się powodem do telefonu, tłumaczy poradnik o biegunce u psa i kota.

I rzecz myląca: warzywa nie są kuracją odchudzającą. Pomagają tylko wtedy, gdy zastępują coś kalorycznego — jeśli dochodzą do niezmienionej porcji i tych samych przysmaków co zwykle, pies po prostu je więcej. Jak ocenić kondycję psa, opisuje poradnik o tym, ile powinien ważyć pies i jak rozpoznać nadwagę.

Mrożona marchewka i arbuz — czy to dobry pomysł na upał?

Tak — to jeden z sensowniejszych powodów, żeby sięgnąć po warzywo zamiast po gotowy przysmak. Kostka mrożonego arbuza albo kawałek zmrożonej marchewki daje psu chłodne zajęcie na dłużej niż zwykły kęs.

Dwa zastrzeżenia. Po pierwsze, mrożone warzywo jest twarde — pies, który gryzie bardzo mocno, może na nim uszkodzić ząb, więc lepiej podać mu kawałek schłodzony niż zamrożony na kamień. Po drugie, wielkość kawałka rządzi się tą samą regułą co zawsze: ma się nie dać połknąć w całości. Mrożonka nie zastępuje przy tym dostępu do wody i nie jest sposobem na schłodzenie przegrzanego psa.

Czego nie robić, podając psu warzywa i owoce?

• Nie karm resztkami z obiadu. Ziemniaki z patelni, marchewka z rosołu i surówka są doprawione solą, tłuszczem, a często cebulą albo czosnkiem — nawet gdy samo warzywo byłoby bezpieczne.
• Nie traktuj warzyw jako lekarstwa na nadwagę. Nadwagę zmienia się porcją i liczbą przysmaków, a nie dosypaniem marchewki do tego, co pies już dostaje.
• Nie wprowadzaj kilku nowości naraz. Jedna nowość na raz, z odstępem, inaczej nie ustalisz przyczyny przy pierwszym rozstroju.
• Nie zakładaj, że „skoro dla ludzi zdrowe, to dla psa też". Winogrona są tego najlepszym i najgroźniejszym przykładem.

Co dać psu, który prosi z przyzwyczajenia?

Warzywa sprawdzają się w tej roli, ale nie zawsze są pod ręką i nie każdy pies je poważnie traktuje. Dwa rozwiązania, które robią tę samą robotę:

• Gotowy przysmak z warzywami, gdy nie chcesz kroić. Ciastka z kawałkami warzyw Herbal Pets mają w składzie mąkę pszenną graham i grysik warzywny z marchwi, pasternaku i korzenia cykorii, a twardy kształt zmusza psa do gryzienia. Na co uważać: to nadal przysmak, więc wchodzi do dziennej puli — i nie jest wyborem dla psa z ustaloną nietolerancją zbóż.
• Zajęcie zamiast dokarmiania. Pies często prosi nie z głodu, tylko z nudów — wtedy zamiast dokładać jedzenie, lepiej dać mu pracę. Mata węchowa Trixie Sniffing Carpet pozwala ukryć część zwykłej porcji karmy między pasami materiału, więc pies szuka nosem tego, co i tak miał zjeść. Na co uważać: to zabawa pod okiem, a nie zajęcie na cały dzień.

Do nagradzania w treningu lepiej sprawdzą się przysmaki treningowe dla psa, a dla psa, który potrzebuje dłuższego żucia — przysmaki suszone i liofilizowane. Więcej pomysłów na pracę nosem zbiera dział zabawek na inteligencję i aktywizujących.

Czy kot też powinien jeść warzywa?

Nie. Kot jest mięsożercą, jego zapotrzebowanie pokrywa karma mięsna i warzywa nie są mu do niczego potrzebne. Większość kotów zresztą nawet ich nie tknie.

Jeśli Twój kot skubie rośliny, nie jest to głód warzyw, tylko zupełnie inny mechanizm — opisuje go poradnik o kulach włosowych u kota. Zamiast doniczek z parapetu lepiej dać mu trawę dla kota, bo część roślin domowych jest dla kotów trująca.

Warzywa i owoce dla psa — co zapamiętać

• Warzywa i owoce to przysmak i urozmaicenie, a nie posiłek — karma pełnoporcjowa pokrywa potrzeby psa i niczego nie trzeba w niej uzupełniać.
• Z popularnych bezpieczne są marchew, ogórek, cukinia, gotowana dynia, gotowany burak, jabłko i gruszka bez gniazda nasiennego, banan, arbuz bez pestek i skórki oraz jagody i borówki.
• Winogrona i rodzynki, cebula, czosnek, por i szczypiorek, awokado oraz surowe ziemniaki bywają uznawane za nieszkodliwe i nie są.
• Podawaj myte, bez twardej skórki i gniazd nasiennych, pokrojone na kawałki nie do połknięcia w całości; gotuj bez soli i przypraw, nigdy nie smaż.
• Jedna nowość na raz i w małej ilości — inaczej nie ustalisz, po czym pojawił się luźny stolec. Wszystko, co pies zje poza miską, wlicza się do dziennej puli.

Następny krok: wybierz z listy jedno warzywo, które i tak masz w lodówce, umyj je i pokrój na kawałki wielkości nagrody. Podaj jeden kawałek zamiast zwykłego przysmaku i zobacz, czy Twój pies w ogóle jest nim zainteresowany — spora część psów nie jest, i to też jest odpowiedź.