Papuga amazonka w domu - charakter, głos i wymagania

Papuga amazonka to towarzyska, przeważnie zielona papuga z Ameryki Środkowej i Południowej, która często dobrze mówi i śpiewa, ale potrafi być bardzo głośna - zwłaszcza rano i wieczorem. Żyje orientacyjnie 40–60 lat, potrzebuje woliery albo pokoju ptaka i codziennie wielu godzin kontaktu. To jedna z dużych papug, które opisujemy w poradniku duża papuga w domu - czy to zwierzę dla ciebie; tutaj skupiamy się na tym, co wyróżnia właśnie amazonkę.

Amazonka w skrócie - najważniejsze fakty

Cecha	Amazonka
Wielkość	zależnie od gatunku ok. 25–45 cm; najczęściej spotykana w domach amazonka niebieskoczelna ma ok. 35–37 cm i zwykle ok. 400–500 g
Długość życia	orientacyjnie 40–60 lat
Głos	głośna, najgłośniej o świcie i o zmierzchu
Mowa	często mówi i śpiewa, ale nie każda
Miejsce	podłoga co najmniej ok. 2 × 1 m i wysokość ok. 1,5 m (dla ary więcej) - w praktyce woliera albo pokój ptaka
Dokumenty	wpis do rejestru starosty - szczegóły niżej

Jak wygląda papuga amazonka? Najczęściej spotykane gatunki

„Amazonka” to nie jeden gatunek, ale cała grupa kilkudziesięciu gatunków papug z rodzaju Amazona. Łączy je krępa sylwetka, krótki, prosto ścięty ogon i przeważnie zielone upierzenie z kolorowymi akcentami na głowie, skrzydłach albo ogonie. Gatunki różnią się wielkością, barwą głowy i - w pewnym stopniu - temperamentem.

• Amazonka niebieskoczelna - najczęściej spotykana w domach: niebieskie czoło, żółta twarz, czerwona plama na skrzydle.
• Amazonka pomarańczowoskrzydła - podobna, z pomarańczowymi lusterkami na skrzydłach, zwykle nieco mniejsza.
• Amazonka białoczelna - jedna z najmniejszych, z białym czołem i czerwoną obwódką oka.

Kolorystyka bywa myląca nawet dla doświadczonych opiekunów, dlatego gatunek kupowanego ptaka sprawdzaj w dokumentach po nazwie łacińskiej - od niej zależą też obowiązki prawne.

Jaki charakter ma amazonka?

Amazonki to papugi pewne siebie, ciekawskie i bardzo towarzyskie. Lubią być w centrum życia domu, chętnie bawią się z opiekunem, „tańczą” przy muzyce i głośno komentują to, co się dzieje. W porównaniu z wrażliwą, ostrożną żako zwykle lepiej znoszą zmiany i nowe osoby - porównanie obu gatunków znajdziesz w poradniku o papudze żako.

Druga strona tej pewności siebie to temperament. Amazonka potrafi być uparta, a w okresie dojrzewania i w sezonie godowym - szczególnie samce - bywa nadpobudliwa, zaborcza wobec jednej osoby i skłonna do gryzienia. To okres przejściowy, ale wymaga spokoju, czytania mowy ciała ptaka i unikania sytuacji, które go nakręcają. Jak reagować, gdy papuga gryzie, opisuje poradnik papuga gryzie - dlaczego i co robić.

Czy amazonka mówi? Głos, śpiew i hałas

Amazonki należą do papug, które najczęściej uczą się słów, krótkich zdań i melodii - wiele z nich chętnie „śpiewa” i naśladuje śmiech domowników. Nie ma jednak gwarancji, że konkretny ptak będzie mówił, a zasób słów zależy od osobnika i codziennej pracy z nim. Jak ćwiczyć mowę bez stresu, opisuje poradnik jak nauczyć papugę mówić.

Ważniejsze przed zakupem jest to, że amazonka jest głośna. Najgłośniejsze nawoływania pojawiają się o świcie i o zmierzchu - to naturalny rytm stadny, którego nie da się oduczyć. W bloku z cienkimi ścianami bywa to źródłem konfliktów z sąsiadami. Jak odróżnić normalne nawoływanie od krzyku z nudy i jak go ograniczać, opisuje poradnik papuga krzyczy - co robić.

Ile miejsca potrzebuje amazonka?

Amazonka to papuga, która potrzebuje ruchu i wspinaczki. Minimum dla jednego ptaka to podłoga co najmniej ok. 2 × 1 m i wysokość ok. 1,5 m (dla ary więcej) - w praktyce woliera albo pokój ptaka. Pręty powinny mieć rozstaw ok. 2,5–3,5 cm, grube, stalowe - mocny dziób amazonki szybko rozgina cienki drut. Do tego codziennie wiele godzin poza klatką, w zabezpieczonym pokoju, i duży stojak z gałęziami. Na co zwrócić uwagę przy wyborze, opisuje poradnik klatka dla dużej papugi.

W naszym sklepie nie ma dziś klatek ani wolier o wymiarach odpowiednich dla amazonki. Mniejsze klatki dla ptaków mogą służyć najwyżej jako klatka zapasowa na krótki przewóz albo kwarantannę, nie jako stały dom.

Czym karmić amazonkę?

Amazonki mają skłonność do tycia, zwłaszcza gdy dostają dużo słonecznika i orzeszków, a mało się ruszają. Dlatego podstawą jest karma pełnoporcjowa dla papug o umiarkowanej zawartości tłuszczu, uzupełniana codziennie świeżymi warzywami - owoce rzadziej, orzechy tylko jako nagroda. Jak rozpoznać, że ptak ma za dużo kilogramów, opisuje poradnik nadwaga u ptaków, a szczegółowe zasady żywienia - karma dla dużych papug.

Z naszej oferty pasują:

• Vitapol Vitaline karma pełnoporcjowa dla amazonek - mieszanka przygotowana z myślą o amazonkach; dobra baza do codziennej miski.
• Vitapol Karmeo Premium dla dużej papugi - gdy chcesz mieć drugą, wymienną karmę dla dużych papug; zmieniaj ją stopniowo.
• Vitapol Smakers Maxi dla dużych papug - kolba jako przysmak, przysmak, orientacyjnie 1–2 razy w tygodniu (mała porcja) - nie zamiast miski z karmą.

Nigdy nie podawaj amazonce awokado, czekolady, kawy, alkoholu, słonych przekąsek ani resztek z talerza.

Zabawy i zajęcie - jak nie dopuścić do nudy

Znudzona amazonka szybko znajduje sobie zajęcie sama: krzyczy, niszczy meble albo zaczyna wyskubywać pióra. Codziennie potrzebuje rzeczy do rozdrabniania i szukania jedzenia - kartonów, gałęzi, drewnianych klocków, zabawek z ukrytym przysmakiem. Zabawki wymieniaj co kilka dni, żeby nie spowszedniały. Gotowe zabawki dla papug z drewna i sznurka sprawdzają się, gdy są dość duże i mocne na dziób amazonki.

• Trixie drewniany pojemnik na przysmaki - chowasz w nim orzech, a papuga musi go wydobyć; to ćwiczenie dla głowy, nie tylko dla dzioba.
• Trixie zabawka naturalna dla ptaków 55 cm - duża zabawka z naturalnych materiałów do gryzienia i wspinaczki.

Pielęgnacja i zdrowie amazonki

Amazonki zwykle uwielbiają kąpiel - delikatne zraszanie letnią wodą albo płytką miskę z wodą. Kąpiel pomaga utrzymać pióra w dobrej kondycji, zwłaszcza zimą, gdy powietrze w mieszkaniu jest suche (wilgotność powinna wynosić orientacyjnie 50–70 % (zimą przy kaloryferach zwykle spada niżej)).

Jak każda papuga, amazonka długo ukrywa chorobę. Napuszony ptak, który śpi w dzień, nie je, ma zmienione odchody albo oddycha z wysiłkiem, potrzebuje lekarza tego samego dnia. Raz w roku warto zrobić kontrolę u lekarza, który leczy ptaki - jak go znaleźć, opisuje poradnik weterynarz dla ptaków.

Amazonka - dokumenty i rejestracja

Amazonki są objęte przepisami CITES, a w Polsce papugę z gatunku wymienionego w unijnych załącznikach zgłasza się do rejestru, który prowadzi starosta właściwy dla miejsca, w którym ptak mieszka (w mieście na prawach powiatu - urząd miasta), w ciągu 14 dni od wejścia w jej posiadanie. Część gatunków amazonek objęto najściślejszą ochroną, dlatego przed zakupem sprawdź gatunek po nazwie łacińskiej i poproś o komplet dokumentów pochodzenia do wglądu. Jakie to dokumenty i jak zgłosić ptaka krok po kroku, opisuje poradnik rejestracja papugi i CITES.

Amazonkę kupuj u hodowcy, który pokaże dokumenty i rodziców ptaka, albo rozważ adopcję papugi - duże papugi, żyjąc kilkadziesiąt lat, często szukają nowego domu. Nasz sklep nie sprzedaje zwierząt.

Amazonka a dzieci, pies i kot

Amazonka często dobrze dogaduje się z całą rodziną, ale jej dziób potrafi mocno zranić palec - zwłaszcza w okresie godowym. Małe dzieci mogą obserwować ptaka i podawać mu przysmaki pod okiem dorosłego, ale nie powinny wyjmować go z woliery ani nosić na ręce. Zasady na co dzień: spokojny ruch przy wolierze, żadnego chwytania za ogon czy skrzydła i zawsze dorosły w pokoju, gdy papuga jest na wybiegu.

Pies i kot to dla papugi drapieżniki, nawet jeśli wydają się spokojne. Amazonka bywa odważna i sama podchodzi do psa, co kończy się źle dla jednej albo drugiej strony. Wylot zawsze przy zamkniętych drzwiach, bez innych zwierząt w pokoju, a zadrapanie od kota lub ugryzienie przez psa to powód do pilnej wizyty u lekarza - nawet jeśli rana wygląda niegroźnie. Więcej o wspólnym domu opisuje poradnik ptak a kot i pies.

Dla kogo jest amazonka?

• Tak, jeśli ktoś jest w domu przez większą część dnia, akceptuje głośne poranki i wieczory i ma miejsce na wolierę lub pokój ptaka.
• Tak, jeśli szukasz papugi kontaktowej, wesołej i chętnej do zabawy, i jesteś gotów na zobowiązanie na kilkadziesiąt lat.
• Raczej nie, jeśli mieszkasz w bloku z cienkimi ścianami, wychodzisz na cały dzień albo zależy Ci głównie na „mówiącym ptaku”.

Jeśli zastanawiasz się nad jeszcze większą papugą, przeczytaj, czego wymaga papuga ara. Gdy amazonka to za dużo hałasu i miejsca, porównaj mniejsze papugi średnie - aleksandrettę, rozellę i konurę.

Amazonka - co zapamiętać

• Amazonka żyje orientacyjnie 40–60 lat - to decyzja na całe życie, czasem dłuższe niż Twoje.
• Jest towarzyska i często mówi, ale głośno nawołuje rano i wieczorem.
• W sezonie godowym, zwłaszcza samce, bywa nadpobudliwa i skłonna do gryzienia.
• Łatwo tyje - podstawą jest karma pełnoporcjowa i warzywa, orzechy tylko jako nagroda.
• Wymaga dokumentów i zgłoszenia do rejestru starosty - sprawdź gatunek przed zakupem.