Papuga ara - charakter, wymagania i czy to ptak do mieszkania

Papuga ara to największa z papug trzymanych w domach - duże ary mierzą zwykle 80–100 cm z ogonem, są bardzo głośne i mają dziób, który rozłupuje twarde orzechy i gałęzie. Żyją często ponad 50 lat. Dla większości mieszkań to nie jest odpowiedni ptak: potrzebuje woliery albo osobnego pokoju, wielu godzin zajęcia dziennie i sąsiadów, którym nie przeszkadza hałas. Ogólne zasady opisuje poradnik duża papuga w domu - czy to zwierzę dla ciebie; tu skupiamy się na arach.

Ara w skrócie - najważniejsze fakty

Cecha	Duża ara
Wielkość	duże ary mierzą zwykle ok. 80–100 cm razem z długim ogonem i ważą ok. 1 kg lub więcej; ponad 1 m rozpiętości skrzydeł
Długość życia	często ponad 50 lat
Głos	jeden z najgłośniejszych wśród papug
Miejsce	podłoga co najmniej ok. 2 × 1 m i wysokość ok. 1,5 m (dla ary więcej) - w praktyce woliera albo pokój ptaka
Zakup	od kilku do kilkudziesięciu tysięcy zł (zależnie od gatunku i hodowli)
Dokumenty	wpis do rejestru starosty - szczegóły niżej

Jakie są gatunki ar?

Ary to grupa papug z Ameryki Środkowej i Południowej, które łatwo poznać po bardzo długim ogonie, ogromnym dziobie i nagiej, jasnej skórze na policzkach. W domach i hodowlach najczęściej spotyka się:

• Arę niebiesko-żółtą - turkusowy grzbiet i złota pierś; najpopularniejsza ara w hodowlach.
• Arę zielonoskrzydłą - czerwona, z zielonymi i niebieskimi skrzydłami, zwykle spokojniejsza w obyciu.
• Arę żółtoskrzydłą (arakangę) - czerwona z żółtym pasem na skrzydłach, energiczna i wymagająca.
• Arę hiacyntową - kobaltowoniebieska, największa z papug; rzadka i objęta najściślejszą ochroną.

Osobną grupę tworzą tzw. miniaturowe ary, mierzące ok. 30–50 cm. Mają charakter ary w mniejszym ciele - też są głośne i wymagające, choć potrzebują mniej miejsca. Jeśli szukasz ptaka pośredniej wielkości, przeczytaj też o papugach średnich - aleksandretcie, rozelli i konurze.

Ara hiacyntowa - największa papuga świata

Ara hiacyntowa (Anodorhynchus hyacinthinus) mierzy ok. 1 m od czubka głowy po koniec ogona i jest najdłuższą papugą świata; waży zwykle ok. 1,2–1,7 kg. Łatwo ją poznać: cała jest kobaltowoniebieska, a jedyne jasne akcenty to żółta naga skóra wokół oka i żółty pasek u nasady dolnej części dzioba. Jej dziób należy do najsilniejszych wśród papug - w naturze, w Ameryce Południowej (głównie w Brazylii), rozłupuje nim twarde orzechy palm, na których opiera się jej dieta.

W domu wynikają z tego dwie rzeczy. Po pierwsze dieta: ara hiacyntowa potrzebuje więcej tłuszczu i orzechów niż inne ary, więc jej plan żywienia ustala się z lekarzem, który zna duże papugi. Po drugie wyposażenie: zabawki, grzędy i zamki, które wytrzymują arę niebiesko-żółtą, dla hiacyntowej bywają za słabe. Uchodzi za spokojniejszą w obyciu od innych dużych ar, ale nadal jest głośna, potrzebuje jeszcze więcej miejsca i wielu godzin zajęcia dziennie.

To także gatunek objęty najściślejszą ochroną - jest w załączniku I konwencji CITES, a w unijnych przepisach w załączniku A. Sprzedaż i zakup są możliwe tylko ze świadectwem UE wystawionym dla tego konkretnego ptaka, zwykle oznakowanego obrączką zamkniętą, której numer jest w dokumentach; po zakupie ptaka zgłaszasz do rejestru starosty w ciągu 14 dni. Ara hiacyntowa jest zwykle najdroższą z ar, a ptak oferowany „okazyjnie” albo bez kompletu dokumentów to sygnał, żeby zrezygnować.

Czy ara nadaje się do mieszkania?

W większości przypadków - nie. Powody są praktyczne, nie teoretyczne:

• Rozmiar. Ara z rozłożonymi skrzydłami ma ponad 1 m rozpiętości skrzydeł. Żadna typowa klatka pokojowa nie pozwoli jej rozłożyć skrzydeł, a co dopiero latać.
• Hałas. Krzyk ary słychać przez zamknięte okna i ściany. W bloku to prosty przepis na konflikt z sąsiadami.
• Dziób. Ara rozgryza listwy, ramy okien, meble i kable. Pokój ptaka musi być od tego zabezpieczony.
• Czas. To ptak stadny i bardzo inteligentny - potrzebuje kilku godzin zajęcia i kontaktu dziennie, a żyje kilkadziesiąt lat.

Arę najrozsądniej trzymać w domu z ogrodem i wolierą - pokojową połączoną z wybiegiem zewnętrznym na ciepłe miesiące - u osoby, która ma doświadczenie z dużymi papugami. Jeśli mieszkasz w bloku, rozważ mniejszy gatunek.

Ile miejsca potrzebuje ara?

Minimum dla jednej dużej papugi to podłoga co najmniej ok. 2 × 1 m i wysokość ok. 1,5 m (dla ary więcej) - w praktyce woliera albo pokój ptaka - a ara, jako największa, potrzebuje więcej niż żako czy amazonka. Pręty muszą być grube, stalowe, o rozstawie ok. 2,5–3,5 cm, grube, stalowe, a zamki odporne na otwieranie dziobem. Jak wybrać i urządzić takie miejsce, opisują poradniki woliera dla papug i klatka dla dużej papugi.

W naszym sklepie nie ma dziś klatek ani wolier w rozmiarze dla ary. Mniejsze klatki dla ptaków mogą służyć najwyżej do krótkiego przewozu innych gatunków, nie dla ary.

Jaki charakter ma ara?

Ary są ciekawskie, zabawowe i bardzo przywiązują się do swoich ludzi. Lubią być dotykane, noszone na ręce i angażowane w życie domu, uczą się sztuczek i reagują na rytuały dnia. Część z nich mówi kilka słów, ale ary nie słyną z mowy tak jak żako czy amazonki - kupowanie ary „żeby mówiła” to zły powód.

Bliskość ma swoją cenę: ara, która się nudzi albo czuje się zaniedbana, krzyczy, niszczy otoczenie i może zacząć wyrywać pióra. W okresie dojrzewania bywa zaborcza wobec jednej osoby i próbuje dziobem sprawdzać granice. Ugryzienie ary może być poważne, dlatego jej mowy ciała trzeba się nauczyć od pierwszego dnia - więcej w poradnikach papuga gryzie i papuga krzyczy.

Czym karmić arę?

Podstawą jest karma pełnoporcjowa dla dużych papug, do tego codziennie świeże warzywa, rzadziej owoce. Ary w naturze jedzą dużo orzechów i nasion palm, dlatego zwykle dostają więcej orzechów niż inne papugi - ale nadal jako część planu żywienia, a nie miskę pełną słonecznika. Proporcje ustal z lekarzem, który zna duże papugi. Jak zbudować dietę i jak zmienić karmę bez stresu, opisuje poradnik karma dla dużych papug, a czego ara nie może zjeść - co jest trujące dla papugi.

• Vitapol Vitaline karma pełnoporcjowa dla ary i kakadu - mieszanka z dużymi nasionami dla największych papug; baza codziennej miski.
• Vitapol karma pełnoporcjowa dla dużych papug - mniejsze opakowanie, dobre na start albo do mieszania przy zmianie karmy.
• Vitapol Smakers XXL dla dużych papug - kolba jako przysmak, przysmak, orientacyjnie 1–2 razy w tygodniu (mała porcja) - nie zamiast miski z karmą.
• Hagen sepia dla dużych ptaków - źródło wapnia i coś do skrobania dziobem.

Zajęcie dla ary - zabawki i szukanie jedzenia

Ara w ciągu dnia powinna mieć co niszczyć. Kartony, gałęzie drzew owocowych (z pewnego źródła, bez oprysków), drewniane klocki, liny z naturalnych włókien i zabawki, w których trzeba wyszukać jedzenie - to wszystko zastępuje jej godziny szukania pokarmu w naturze. Zabawki dla ary muszą być duże i mocne: małe plastikowe elementy dziób rozłupie w kilka minut i mogą zostać połknięte. Pomysły i zasady bezpieczeństwa znajdziesz w poradniku zabawki dla papug, a gotowe zabawki dla ptaków - w naszym sklepie, np. Trixie zabawka naturalna dla ptaków 55 cm.

Kąpiel i pióra ary

Ary pochodzą z wilgotnych lasów i zwykle chętnie się kąpią - pod delikatnym prysznicem letniej wody ze spryskiwacza albo w dużej, płytkiej misce. Kąpiel raz–dwa razy w tygodniu pomaga utrzymać pióra w dobrej kondycji, zwłaszcza zimą, gdy powietrze przy kaloryferach jest suche; wilgotność w pokoju ptaka powinna wynosić orientacyjnie 50–70 % (zimą przy kaloryferach zwykle spada niżej). Po kąpieli ara musi wyschnąć w ciepłym pomieszczeniu bez przeciągów.

Długi ogon ary łatwo się niszczy w zbyt ciasnej klatce - postrzępione, połamane sterówki to częsty sygnał, że ptak ma za mało miejsca. Pazurów i dzioba zdrowa ara zwykle nie trzeba skracać, jeśli ma grube gałęzie o różnej średnicy i twarde rzeczy do gryzienia; nadmiernie wyrośnięty dziób to powód do wizyty u lekarza, nie do domowego piłowania.

Zdrowie ary

Ary, jak wszystkie papugi, długo ukrywają chorobę. Napuszony ptak, który śpi w dzień, nie je albo ma zmienione odchody, potrzebuje lekarza tego samego dnia, a ptak, który oddycha z wysiłkiem albo siedzi na dnie woliery, od razu. Raz w roku warto zrobić kontrolę - także po to, by ara przyzwyczaiła się do transportu i badania. Przy tak dużym ptaku znalezienie gabinetu, który go przyjmie, wymaga planu - opisuje to poradnik weterynarz dla ptaków.

Ara - dokumenty i rejestracja

Ary są objęte przepisami CITES. Papugę z gatunku wymienionego w unijnych załącznikach zgłaszasz do rejestru, który prowadzi starosta właściwy dla miejsca, w którym ptak mieszka (w mieście na prawach powiatu - urząd miasta), w ciągu 14 dni od wejścia w jej posiadanie. Część ar - zwłaszcza rzadkich - objęto najściślejszą ochroną, a ich sprzedaż wymaga dodatkowych dokumentów wystawionych dla konkretnego ptaka. Przed zakupem sprawdź gatunek po nazwie łacińskiej i komplet papierów; procedurę krok po kroku opisuje poradnik rejestracja papugi i CITES. Kupuj u hodowcy, który pokaże dokumenty i warunki, w jakich trzyma ptaki - nasz sklep nie sprzedaje zwierząt.

Papuga ara - co zapamiętać

• Ara żyje często ponad 50 lat i potrzebuje kilku godzin kontaktu oraz zajęcia każdego dnia.
• Dla większości mieszkań to zły wybór: hałas, rozmiar i siła dzioba wymagają domu z wolierą.
• Mowa nie jest mocną stroną ar - wybieraj je dla charakteru, nie dla słów.
• Dieta: karma pełnoporcjowa dla dużych papug, warzywa, orzechy w ramach planu żywienia.
• Przed zakupem: dokumenty, nazwa łacińska gatunku i zgłoszenie do rejestru starosty.

Jeśli nie jesteś pewien, czy udźwigniesz arę, porównaj ją z amazonką - to wciąż duża papuga, ale z mniejszymi wymaganiami co do miejsca.