Ptasie pierniki i ozdoby z ziaren — zimowe prace z dziećmi, które nie szkodzą ptakom

Ptasie pierniki — co to jest?

Ptasie pierniki to ozdoby w kształcie pierników z niesolonego tłuszczu zwierzęcego i ziaren, wycinane foremkami do ciastek i wieszane na drzewie albo balkonie. Z prawdziwym piernikiem łączy je tylko kształt. Prawdziwe pierniki, ciasteczka i lukier ptakom szkodzą — mają cukier albo miód, przyprawy, mąkę i często proszek do pieczenia.

To dobra praca na grudniowe popołudnie: dziecko robi ozdobę, a potem codziennie sprawdza, kto przyleciał. Kiedy i jak dokarmiać, żeby pomagać, a nie szkodzić, opisuje kompletny poradnik dokarmiania ptaków zimą.

Jak zrobić ptasie pierniki? Krok po kroku

Masę robisz tak samo jak na domowe kule: roztopiony łój albo niesolony smalec wymieszany z ziarnami. Dokładny przepis, proporcje i listę ziaren znajdziesz w sekcji o kulach robionych samemu w poradniku kule tłuszczowe dla ptaków. Kształt pierników nadajesz tak:

1. Przygotuj tacę. Połóż na niej papier do pieczenia, a na nim metalowe foremki do ciastek — gwiazdki, serca, choinki.
2. Ostudź masę. Poczekaj, aż tłuszcz zgęstnieje, ale jeszcze da się go nakładać łyżką. Gorący tłuszcz to zadanie wyłącznie dla dorosłego.
3. Wypełnij foremki. Nakładaj masę łyżką i dociskaj, żeby nie zostały puste miejsca — wtedy piernik nie pęknie przy wieszaniu.
4. Zrób otwór na sznurek. Grubą słomką albo patyczkiem przy górnym brzegu, zanim masa całkiem stężeje.
5. Schłodź. W lodówce albo na balkonie w mróz, aż masa będzie twarda.
6. Wyjmij i zawieś. Wypchnij piernik z foremki, przewlecz jutowy sznurek i zawiąż krótką pętlę.

Gotowe pierniki przechowuj w chłodzie i wynoś po jednym-dwa. Wiszący długo tłuszcz zdąży zjełczeć, zanim ptaki go zjedzą.

Inne ozdoby z ziaren, które nie szkodzą ptakom

• Szyszka z tłuszczem. Do dużej, suchej szyszki przywiąż sznurek, wciśnij między łuski miękki, niesolony tłuszcz i obtocz szyszkę w ziarnach.
• Talerz słonecznika. Zasuszony latem talerz słonecznika z nasionami powieś na gałęzi — sikory i dzwońce wyjadają go godzinami.
• Połówka jabłka. Nadziana na sęk albo położona nisko pod krzewem przyda się kosom i kwiczołom, które ziaren nie jedzą.
• Łupina kokosa lub gliniana doniczka. Wypełniona masą tłuszczową wisi sama, bez koszyka; po sezonie zdejmij ją i umyj.

Czego nie używać do ozdób dla ptaków?

• Soli, cukru, miodu, przypraw i lukru — także w postaci prawdziwych pierników, ciastek, masy solnej i solonych orzeszków.
• Chleba, ciasta i mąki z wodą — rozmakają, pleśnieją i zapychają ptaki bez wartości.
• Margaryny, masła i oleju — zostają miękkie i brudzą pióra.
• Brokatu, farb, kleju i lakieru — ptak zjada ozdobę razem z nimi.
• Włóczki, nici, żyłki, drutu i plastikowej siatki — ptaki zaplątują się w nie nogami. Wybierz jutowy sznurek i krótką pętlę.

Pełną listę produktów, które ptakom wolno i których nie wolno, znajdziesz w tekście czym karmić ptaki zimą.

Gdzie i kiedy wieszać — ptasia choinka w ogrodzie i na balkonie

„Ptasia choinka” to drzewo albo krzew w ogrodzie, ozdobiony piernikami z ziaren, szyszkami i jabłkami. Wieszaj ozdoby ok. 1,5–2 m nad ziemią i ok. 2 m od gęstych krzewów, w których może zaczaić się kot. Od okna — bardzo blisko okna (do ok. 1 m) albo daleko od niego (kilka metrów i więcej), żeby ptaki nie uderzały w szybę (co zrobić, gdy to się stanie, opisuje ptak uderzył w szybę). Na balkonie w bloku wystarczy jedna ozdoba przy balustradzie, z dala od parapetów sąsiadów.

• Tylko w mróz. Pamiętaj: tylko surowy, niesolony i niewędzony łój albo słonina; tłuszcz wieszamy na mróz, nie na odwilż. W odwilży zdejmij pierniki — miękki tłuszcz brudzi pióra i szybko się psuje.
• Regularnie. Dokarmiamy zwykle od pierwszych mrozów i śniegu (listopad–grudzień) do marca; jeśli ptaki przyzwyczaiły się do Twojej choinki, nie przerywaj nagle w środku mrozów.
• Po sezonie posprzątaj. Zdejmij wszystkie sznurki i resztki — zostawiony sznurek to pułapka dla ptaków budujących wiosną gniazda.

Ziarno do ptasich ozdób — co kupić?

Zamiast kupować kilka worków osobno, możesz wziąć gotową mieszankę dla dzikich ptaków i dodać ją do tłuszczu:

• Karma zimowa dla sikorek Vitapol — słonecznik i proso; najlepsza, gdy chcesz zwabić sikory, które najchętniej jedzą z wiszących ozdób.
• Karma Garden&Fun 4 pory roku — z łuskanym słonecznikiem i kilkoma rodzajami prosa; łuskane ziarno lepiej trzyma się w masie i zostawia mniej łupin.

Pozostałe mieszanki znajdziesz w dziale pokarm dla dzikich ptaków. Gotowe kule i bloki tłuszczowe w sklepie czekają obecnie na aktualizację cen — dlatego ozdoby z własnej masy są teraz najprostszym rozwiązaniem.

Co może zrobić dziecko?

• Przedszkolak — wybiera foremki, miesza suche ziarna, dociska ostudzoną masę łyżką, zawiesza ozdobę z pomocą dorosłego.
• Starsze dziecko — przygotowuje szyszki, odmierza ziarna, prowadzi zeszyt: kto przyleciał i co zjadł najpierw.
• Dorosły — roztapia tłuszcz, pilnuje, żeby nikt nie dotykał gorącego garnka, i zdejmuje ozdoby w odwilż.

Po każdej pracy przy ozdobach i karmniku wszyscy myją ręce. Jak nazwać ptaki, które przylecą do Waszej choinki, podpowiada poradnik: ptaki przy karmniku — jak rozpoznać gatunki.

Ptasie pierniki — co zapamiętać

• Ptasi piernik to niesolony tłuszcz z ziarnami w kształcie piernika — nie prawdziwy piernik.
• Bez soli, cukru, przypraw, chleba, brokatu i włóczki; wieszaj na jutowym sznurku z krótką pętlą.
• Wieszaj tylko w mróz, zdejmuj w odwilż, a po sezonie usuń wszystkie sznurki.
• Gorący tłuszcz robi dorosły, dziecko formuje i obserwuje.

Następny krok: przygotuj foremki i jutowy sznurek, kup worek ziarna, a masę zrób według przepisu z poradnika o kulach tłuszczowych — pierwsze ozdoby powieś przy najbliższym mrozie.