Kule tłuszczowe dla ptaków — jak wybrać i dlaczego bez siatki

Kule tłuszczowe to jeden z elementów zimowej pomocy ptakom. Jak prowadzić dokarmianie przez całą zimę, opisuje kompletny poradnik dokarmiania ptaków zimą.

Kule tłuszczowe dla ptaków — czym są i kto je je?

Kula tłuszczowa to zastygnięty tłuszcz zmieszany z nasionami, płatkami albo orzechami. Daje ptakom dużo energii w małej porcji, a to zimą najważniejsze — mały ptak musi w krótki dzień najeść się na długą, mroźną noc.

Kule najchętniej jedzą sikory (bogatki, modraszki, sosnówki, czubatki), kowaliki i dzięcioły. Wróble też skubią tłuszcz, ale wolą ziarno w karmniku. Kosy częściej podnoszą okruchy spod kuli niż wiszą na niej.

Dlaczego kule tłuszczowe wieszamy bez siatki?

Kule często sprzedaje się w plastikowych siateczkach. To wygodne dla sklepu, ale groźne dla ptaka: pazurki, palce, a nawet dziób mogą zaplątać się w oczka siatki. Ptak, który utknął, szarpie się i może się poważnie zranić. Pusta siatka spada potem na ziemię i zostaje w środowisku na lata.

Dlatego przed powieszeniem zawsze zdejmij siatkę, a kulę włóż do metalowego koszyka, spirali albo specjalnego uchwytu z dużymi, sztywnymi oczkami. Taki uchwyt kupujesz raz i używasz przez wiele zim.

Jak wybrać kule tłuszczowe dla ptaków?

• Bez siatki albo z siatką do zdjęcia. Najlepiej kule luzem albo bloki w tackach.
• Skład: tłuszcz zwierzęcy (łój) i nasiona — słonecznik, proso, płatki owsiane, orzechy. Im więcej słonecznika i orzechów, tym chętniej je jedzą sikory.
• Bez soli i bez przypraw.
• Twarde w dotyku. Kula, która mięknie w dłoni i brudzi palce, w odwilży będzie brudzić pióra.
• Świeże. Zjełczały zapach, plamy pleśni albo przebarwienia — taka kula idzie do kosza.

Kule i bloki tłuszczowe znajdziesz w dziale pokarm dla dzikich ptaków — obecnie czekają na aktualizację cen. Do czasu ich powrotu możesz zrobić kule samemu albo podać kawałek surowej, niesolonej słoniny w metalowym koszyku.

Kula, blok czy słonina — co wybrać?

Forma	Zalety	Na co uważać
kula tłuszczowa	łatwo powiesić, ma w środku nasiona	zdejmij siatkę, sprawdź świeżość
blok w tacce	pasuje do płaskich koszyków, mniej się kruszy	tackę wyrzuć, blok włóż do koszyka
kawałek słoniny	tani, bez dodatków	tylko surowa, niesolona i niewędzona
tłuszcz w łupinie kokosa	wisi sam, bez koszyka	pustą łupinę zdejmij i umyj albo wyrzuć

Jeśli do ogrodu przylatuje dużo sikor, jedna kula znika w kilka dni. Lepiej powiesić dwie mniejsze w różnych miejscach niż jedną dużą — ptaki mniej się przepychają, a tłuszcz nie wisi tak długo, żeby zdążył zjełczeć.

Jak powiesić kulę tłuszczową?

• Na cienkiej gałęzi, daleko od pnia — kot nie dosięgnie, a sikory lubią wisieć na kołyszącym się uchwycie.
• Około 1,5–2 m nad ziemią, z krzewem lub drzewem w zasięgu kilku metrów.
• W cieniu, a nie na pełnym słońcu, w którym tłuszcz mięknie nawet zimą.
• Osobno od karmnika z ziarnem — sikory przy kuli nie przepychają się z wróblami.

Jak dobrać miejsce i jak dbać o czystość całego stanowiska, opisuje poradnik karmnik dla ptaków — gdzie powiesić.

Na balkonie w bloku kulę wieszasz w koszyku nad własną podłogą i podkładasz tackę — okruchy tłuszczu i ziaren spadają, a tłuste plamy na płytkach trudno domyć. Koszyk zawieś tak, żeby nie dotykał ściany ani szyby. Gdy ptaki przy karmieniu uderzają w okno, oznacz szybę — jak, opisuje poradnik ptak uderzył w szybę.

Kiedy wieszać kule tłuszczowe, a kiedy je zdjąć?

Kule wieszasz na mróz. Przy temperaturze powyżej zera, a zwłaszcza w odwilży, tłuszcz mięknie, kapie, brudzi pióra i szybciej jełczeje. Ptak z posklejanymi piórami gorzej chroni się przed zimnem i wilgocią.

W ciepłe dni zdejmij kulę i schowaj ją do lodówki, a powieś znowu, gdy wróci mróz. Wiosną, zwykle w marcu, kończysz podawanie tłuszczu razem z resztą dokarmiania. Kulę, która wisi kilka tygodni, pociemniała albo nieładnie pachnie, wyrzucasz.

Jak zrobić kule tłuszczowe samemu? Krok po kroku

1. Kup niesolony tłuszcz zwierzęcy. Łój wołowy albo niesolony smalec. Nie używaj margaryny, masła ani oleju — zostają miękkie.
2. Przygotuj ziarna. Słonecznik, proso, surowe płatki owsiane, posiekane niesolone orzechy, ewentualnie trochę rodzynek.
3. Roztop tłuszcz na małym ogniu. Nie przypalaj go. Dzieci trzymaj z daleka od gorącego garnka.
4. Wymieszaj z ziarnami. Zwykle mniej więcej pół na pół — masa ma być gęsta, a ziarna dobrze oblepione.
5. Przełóż do foremek. Połówki łupin kokosa, małe gliniane doniczki, foremki do babeczek albo jogurtów. Do każdej włóż sznurek z pętlą.
6. Wystudź w lodówce. Gdy tłuszcz stężeje, wyjmij kule z foremek albo powieś je razem z łupiną lub doniczką.
7. Przechowuj w chłodzie. W lodówce albo w zimnym pomieszczeniu, wyjmując po jednej sztuce.

Z tej samej masy zrobisz z dzieckiem ozdoby w kształcie pierników — instrukcja w poradniku ptasie pierniki i ozdoby z ziaren.

Do domowej masy nie dodawaj chleba, resztek, soli ani przypraw. Pełną listę tego, co ptakom wolno, a czego nie, znajdziesz w poradniku czym karmić ptaki zimą.

Co zapamiętać

• Kule tłuszczowe to energia dla sikor, kowalików i dzięciołów na mroźne noce.
• Zawsze bez plastikowej siatki — w metalowym koszyku albo spirali.
• Tylko tłuszcz zwierzęcy, bez soli; kule twarde, świeże, bez zapachu jełczenia.
• Wieszasz na mróz, zdejmujesz w odwilż, kończysz w marcu.

Następny krok: kup jeden metalowy koszyk na tłuszcz i przygotuj w lodówce kilka domowych kul na pierwsze mrozy.