Rozwielitki i kiełże - żywy pokarm dla ryb i żółwi. Jak hodować je w domu

Rozwielitki i kiełże - co to za zwierzęta?

Rozwielitki (dafnie) to drobne, kilkumilimetrowe skorupiaki słodkowodne, które unoszą się w toni stawów i oczek wodnych. Kiełże to większe, około centymetrowe skorupiaki żyjące przy dnie czystych strumieni i jezior. Jedne i drugie są naturalnym pokarmem ryb, a w akwarystyce i terrarystyce podaje się je żywe, mrożone albo suszone.

	Rozwielitka (dafnia)	Kiełż (gammarus)
Wielkość	zwykle 1–5 mm	zwykle około 1–2 cm
Gdzie żyje	toń stawów, oczek, starorzeczy; spokojna, ciepła woda	dno strumieni, rzek i jezior; chłodna, dobrze natleniona woda
Dla kogo	drobne ryby, żyworódki, podrośnięty narybek	żółwie wodne, większe ryby, aksolotle
Hodowla w domu	prosta - w kilkunastolitrowym zbiorniku	trudniejsza - wymaga chłodu i natlenienia

Czy rozwielitki są dobrym pokarmem dla ryb?

Rozwielitki to świetny dodatek, ale nie podstawa diety. Zawierają dużo wody i są mało sycące, za to chętnie zjadają je prawie wszystkie drobne ryby, a twardszy pancerzyk działa jak błonnik i pomaga w trawieniu. Żywe rozwielitki pływają w toni, więc pobudzają ryby do polowania - to dobry sposób na rozruszanie wybrednych zjadaczy i ryb po zakupie.

• Żyworódki (gupiki, molinezje, mieczyki, platki) - rozwielitki raz czy dwa razy w tygodniu jako urozmaicenie; więcej w tekście żyworódki - molinezje, mieczyki i platki.
• Narybek - najmniejsze, młode rozwielitki zjada narybek, który już trochę podrósł; świeżo wyklute rybki potrzebują jeszcze drobniejszego pokarmu, o czym piszemy w poradniku kotnik i narybek.
• Bojowniki i ryby labiryntowe - rozwielitki to lekki posiłek między pokarmem podstawowym; przy odchowie młodych pomagają opisane w tekście rozmnażanie bojowników drobne pokarmy żywe.

Podstawą jadłospisu zostaje pełnoporcjowy pokarm gotowy - ile i jak często go podawać, wyjaśnia poradnik jak karmić ryby akwariowe.

Kiełże dla żółwia i ryb - żywe czy suszone?

Suszone kiełże to jeden z najpopularniejszych przysmaków dla żółwi wodnych. Podobnie jak u ryb są dodatkiem, nie pełnym pokarmem - żółw karmiony samymi kiełżami odmawia potem granulatu, a dieta z jednego składnika szybko robi się uboga. Jak zbilansować jadłospis, opisuje poradnik czym karmić żółwia wodnego.

Żywe kiełże chętnie łowią żółwie, większe ryby i aksolotle - te ostatnie potrzebują jednak chłodnej wody i osobnych zasad, opisanych w tekście aksolotl i płazy w domu. Żywe kiełże są trudniej dostępne niż rozwielitki i trudniej je utrzymać, dlatego w praktyce najczęściej kupuje się je suszone albo mrożone.

Żywe, mrożone czy suszone rozwielitki - co wybrać?

Mrożone są najwygodniejsze i bezpieczne pod względem chorób - jak je rozmrażać i podawać, opisuje poradnik pokarm mrożony dla ryb. Suszone rozwielitki i kiełże są lekkie i trwałe, ale pływają po powierzchni i mają mniej wody, więc część ryb je ignoruje. Żywe najlepiej pobudzają ryby do żerowania i nie psują wody, dopóki ich nie zjedzą - a jeśli karmisz nimi regularnie, najprościej mieć własną hodowlę.

Jak założyć domową hodowlę rozwielitek? Krok po kroku

Hodowla rozwielitek jest tania i nie wymaga skomplikowanego sprzętu. Wystarczy osobny zbiornik i trochę cierpliwości:

1. Przygotuj zbiornik. Przezroczysty pojemnik, małe akwarium albo balia na balkonie - im większy, tym stabilniejsza hodowla; kilkanaście litrów to rozsądne minimum.
2. Nalej odstanej wody. Woda z kranu odstana przez dobę albo woda podmieniana z akwarium (bez leków i preparatów). Nie używaj wody destylowanej.
3. Postaw go w jasnym miejscu. Światło dzienne pomaga rosnąć glonom, którymi żywią się rozwielitki, ale pełne słońce latem przegrzewa wodę. Najlepsza jest temperatura pokojowa.
4. Dodaj bardzo delikatne napowietrzanie. Rozwielitki nie lubią silnego prądu ani drobnych bąbelków. Wystarczy mała pompka napowietrzająca Marina Air Pump 50 i kamień napowietrzający Marina ustawiony tak, żeby wypuszczał pojedyncze, duże pęcherzyki. Inne pompki i kamienie znajdziesz w dziale napowietrzanie akwarium.
5. Zaszczep hodowlę. Kulturę startową najbezpieczniej wziąć od znajomego akwarysty albo z klubu akwarystycznego - nie z dzikiego stawu (patrz niżej).
6. Karm oszczędnie. Woda ma być tylko lekko mętna. Kolejną porcję dawaj dopiero, gdy się wyklaruje.
7. Poczekaj na pierwszy odłów. Zwykle po jednym do dwóch tygodni rozwielitek jest na tyle dużo, że można zacząć je odławiać - nigdy wszystkich naraz.

Jak działa napowietrzanie i kiedy jest naprawdę potrzebne w zwykłym akwarium, wyjaśnia poradnik czy akwarium potrzebuje napowietrzacza.

Czym karmić rozwielitki?

Rozwielitki filtrują wodę i zjadają drobinki: glony, bakterie i zawiesinę. W domu karmi się je tym, co tworzy w wodzie taką delikatną mgiełkę:

• zielona woda z glonami, na przykład z oczka albo dobrze oświetlonego słoja - najbardziej naturalny pokarm,
• drożdże piekarskie rozpuszczone w szklance wody - kilka kropel takiej zawiesiny, a nie całe opakowanie,
• spirulina w proszku - szczypta rozmieszana w wodzie.

Dobrym znakiem jest woda, która w ciągu dnia znowu robi się klarowna - znaczy to, że rozwielitki zjadły porcję. Rozwielitki pojawiają się też same w oczkach ogrodowych i pomagają ograniczać zakwit glonów; o tym, kiedy to wystarcza, piszemy w tekście zielona woda w oczku wodnym.

Po czym poznać, że hodowla rozwielitek ma się dobrze?

Zdrową hodowlę widać gołym okiem. Raz dziennie zerknij na zbiornik z bliska, najlepiej pod światło:

• dobrze: rozwielitki pływają w całej toni, widać wśród nich drobne młode i samice z jajami w komorze lęgowej na grzbiecie, a woda nie ma zapachu i jest lekko mętna albo klarowna,
• uwaga: rozwielitki robią się wyraźnie czerwonawe i zbijają się tuż pod powierzchnią - to zwykle znak, że w wodzie brakuje tlenu; zmniejsz karmienie i podmień część wody na odstaną,
• uwaga: na wielu samicach widać ciemne „siodełka” na grzbiecie - to trwałe jaja, które powstają, gdy warunki się pogarszają; sprawdź temperaturę, karmienie i czystość wody,
• źle: kożuch na powierzchni, zapach zgnilizny, martwe rozwielitki na dnie - odłów żywe do świeżej wody i zacznij od nowa, karmiąc oszczędniej.

Jak odławiać i podawać rozwielitki rybom?

Do odłowu potrzebna jest drobna siatka, na przykład siatka Marina Fine Mesh z gęstym oczkiem - inne siatki i akcesoria są w dziale akcesoria do akwarium.

1. Odłów porcję. Tyle, ile ryby zjedzą w kilka minut.
2. Przepłucz ją w czystej wodzie. Przełóż rozwielitki do miseczki z wodą z akwarium - w ten sposób nie przenosisz wody z hodowli.
3. Podaj siatką albo łyżeczką. Wpuść je w miejsce, gdzie ryby żerują; filtr na chwilę możesz wyłączyć, żeby ich nie wciągnął.
4. Obserwuj. Niezjedzone rozwielitki przeżyją w akwarium jakiś czas, ale nie dawaj ich więcej, niż ryby zjadają.

Czy można hodować kiełże w domu?

Można, ale to trudniejsza hodowla niż rozwielitki. Kiełże potrzebują chłodnej, czystej i dobrze natlenionej wody, dna z kamieni i żwiru oraz opadłych liści drzew liściastych, którymi się żywią i pod którymi się chowają. Rozmnażają się wolniej, a w ciepłym mieszkaniu latem łatwo je stracić. Dla większości opiekunów żółwi rozsądniej jest kupować kiełże suszone albo mrożone, a hodować rozwielitki.

Czy można łowić rozwielitki w stawie?

Kuszące, ale ryzykowne. Razem z rozwielitkami z dzikiego zbiornika łatwo przynieść do akwarium pasożyty, choroby ryb i drapieżne larwy owadów, a woda ze stawu przy polach bywa zanieczyszczona środkami ochrony roślin. Bezpieczniej założyć hodowlę z kultury od akwarysty albo korzystać z pokarmu mrożonego.

Rozwielitki i kiełże - co zapamiętać

• Rozwielitki to drobne skorupiaki z toni stawów, kiełże - większe skorupiaki z dna czystych wód.
• Oba są dodatkiem do diety ryb i żółwi, nie pełnym pokarmem.
• Rozwielitki łatwo hodować: kilkanaście litrów odstanej wody, jasne miejsce, delikatne napowietrzanie i oszczędne karmienie.
• Kiełże wymagają chłodu i natlenienia - zwykle prościej kupić je suszone lub mrożone.
• Nie łów pokarmu w dzikich stawach i nie wlewaj wody z hodowli do akwarium.

Następny krok: jeśli chcesz spróbować, zacznij od jednego zbiornika z delikatnym napowietrzaniem i kultury od znajomego akwarysty - a do czasu pierwszego odłowu karm ryby rozwielitkami mrożonymi.