Świerzb u kota — świerzbowiec uszny i skórny: objawy i co robić

Świerzb u kota — dwa różne roztocza

Świerzb u kota to zaraźliwa choroba wywoływana przez roztocza, a w praktyce chodzi o dwie różne dolegliwości: świerzbowca usznego, który żyje w przewodach słuchowych, i znacznie rzadszy świerzb skórny, który atakuje skórę głowy i szyi. Oba bardzo swędzą i oba przechodzą na inne koty, ale wyglądają inaczej.

	Świerzbowiec uszny	Świerzb skórny
Gdzie żyje	w przewodach słuchowych	w naskórku, najpierw na głowie i uszach
Co widać	ciemna, sucha wydzielina w uszach, drapanie uszu, potrząsanie głową	szarożółte strupy i łuszczenie na brzegach uszu, czole, wokół oczu i na szyi
Kto choruje najczęściej	kocięta, koty wychodzące, ze schroniska i hodowli	koty mające kontakt z innymi kotami
Inne zwierzęta	koty, psy i fretki	głównie koty
Ludzie	rzadko i przejściowo	możliwe przejściowe swędzące krostki

Świerzbowiec uszny u kota — objawy

• Ciemnobrązowa, sucha, krusząca się wydzielina w uszach, podobna do fusów z kawy — zwykle w obu uszach.
• Drapanie uszu i okolic za uszami, często do zadrapań i strupków.
• Potrząsanie głową i przechylanie jej na bok.
• Nieprzyjemny zapach z uszu i zaczerwienione wnętrze małżowiny.

Ciemna wydzielina nie zawsze oznacza świerzbowca — podobnie może wyglądać zapalenie ucha o innej przyczynie, np. drożdżakowe albo bakteryjne. Lekarz ogląda ucho otoskopem i bada wydzielinę pod mikroskopem; dopiero wtedy wiadomo, co leczyć. Nieleczony świerzbowiec może prowadzić do zapalenia ucha, a gwałtowne potrząsanie głową — do krwiaka małżowiny, czyli miękkiego, ciepłego obrzęku ucha.

Jak obejrzeć kotu uszy w domu?

Krótki przegląd uszu raz w tygodniu wystarczy, żeby zauważyć świerzbowca wcześnie — zanim kot rozdrapie skórę. Zajmuje minutę i nie wymaga żadnych narzędzi.

1. Wybierz spokojny moment. Najlepiej, gdy kot jest senny i leży Ci na kolanach, przy dziennym świetle albo przy lampce.
2. Delikatnie odchyl małżowinę palcem i zajrzyj do wejścia kanału. Zdrowe ucho jest jasnoróżowe, czyste albo z odrobiną jasnej woskowiny.
3. Powąchaj ucho. Zdrowe prawie nie pachnie; ostry, kwaśny albo zgniły zapach to sygnał do wizyty.
4. Porównaj oba uszy i obejrzyj skórę za nimi — szukasz wydzieliny, zaczerwienienia, zadrapań i strupków.
5. Niczego nie wkładaj do kanału. Ani patyczka, ani palca owiniętego wacikiem. Jeśli coś Cię niepokoi, zrób zdjęcie telefonem i pokaż je lekarzowi.

Świerzb skórny u kota — objawy

Świerzb skórny zaczyna się zwykle od brzegów uszu, a potem obejmuje czoło, okolice oczu, pyszczek i szyję. Pojawiają się drobne krostki, szarożółte strupy, łuszczenie i przerzedzona sierść, a skóra z czasem grubieje. Świąd jest bardzo silny — kot rozdrapuje głowę i szyję do ranek.

Kot śpi zwinięty w kłębek, więc zmiany mogą przejść na łapy i okolice ogona. Bez leczenia choroba się rozszerza, a kot słabnie i chudnie. Jeśli zauważysz strupy na głowie kota i silne drapanie, nie zwlekaj z wizytą. Okrągłe, łuszczące się placki bez sierści, często tylko lekko swędzące, mogą też oznaczać grzybicę — opisuje ją poradnik grzybica u kota.

Jak kot zaraża się świerzbem?

Najczęściej przez bezpośredni kontakt z innym zwierzęciem: kotka przekazuje świerzbowca usznego kociętom, koty zarażają się od siebie w schronisku, hodowli i przy kontakcie z kotami wolno żyjącymi. Świerzbowiec uszny przechodzi też między kotem, psem i fretką, które mieszkają razem. Rzadziej zarażenie następuje przez wspólne legowiska i szczotki.

• Kocię z hodowli albo ze schroniska — świerzbowiec uszny to u młodych kotów częste znalezisko. Pierwsza wizyta u lekarza powinna objąć uszy; zobacz opieka nad kociakiem w nowym domu i kot ze schroniska.
• Kot wychodzący — ma kontakt z innymi kotami. O plusach i ryzykach wychodzenia piszemy w poradniku kot domowy czy wychodzący.
• Kot niewychodzący może się zarazić od nowego zwierzęcia w domu albo od psa, który przyniósł świerzbowca usznego. Psi świerzb skórny, opisany w tekście świerzb u psa, u kotów zdarza się rzadko.

Podejrzewasz świerzb u kota? Co zrobić krok po kroku

1. Nie czyść uszu przed wizytą. Lekarz musi zobaczyć wydzielinę i pobrać ją do badania — wyczyszczone ucho utrudnia rozpoznanie.
2. Nie stosuj środków dla psa ani kropli „na roztocza” na własną rękę. Część preparatów przeciwpasożytniczych dla psów jest dla kota trująca — więcej w poradniku zabezpieczenie kota przed pchłami i kleszczami.
3. Odseparuj kota od innych zwierząt — osobny pokój, miska, kuweta i legowisko do czasu wizyty.
4. Chroń skórę przed rozdrapaniem. Jeśli kot drapie się do ran, zapytaj lekarza o kołnierz — koty znoszą go gorzej niż psy, o czym piszemy w poradniku kołnierz ochronny; modele są w dziale kołnierze weterynaryjne dla kota.
5. Umów wizytę i przyzwyczaj kota do transportera. Stabilny transporter dla kota z kocem, który pachnie domem, zmniejsza stres w drodze.

Leczenie świerzbu u kota — jak wygląda opieka?

Leczenie dobiera lekarz weterynarii. Zwykle obejmuje wszystkie koty w domu, a przy świerzbowcu usznym także psa i fretkę — bo zarażają się, zanim pojawią się objawy, a jedno niewyleczone zwierzę oddaje roztocza pozostałym. Leczenie trzeba dokończyć w całości, nawet jeśli kot szybko przestał się drapać, i przyjść na wizytę kontrolną.

Uszy czyść tylko wtedy i tylko tym, co zaleci lekarz. Ucho kota jest delikatne — patyczek higieniczny może wepchnąć wydzielinę głębiej i uszkodzić przewód słuchowy.

W czasie leczenia kot bywa rozdrażniony: swędzi go, a zabiegi przy uszach nie należą do przyjemnych. Rób je krótko, w spokojnym miejscu, i nagradzaj kota ulubionym przysmakiem albo zabawą. Gdy kot wychodzi na dwór albo w domu pojawi się nowe zwierzę, zapytaj lekarza, jak chronić go przed ponownym zarażeniem — przebycie świerzbu nie daje odporności.

Sprzątanie w domu, gdy kot ma świerzb

• Wypierz koce i legowisko dla kota w najwyższej temperaturze dozwolonej na metce i dokładnie je wysusz.
• Odkurz miejsca, w których kot śpi — kanapę, fotel, parapet, drapak — i od razu opróżnij odkurzacz.
• Umyj szczotki, miski i transporter. Rzeczy, których nie da się uprać, odłóż na kilka dni w zamkniętym worku.
• Myj ręce po zabiegach przy kocie i po głaskaniu go w czasie leczenia.

Kiedy ze świerzbem u kota jechać natychmiast?

Kot długo ukrywa ból i chorobę. Gdy objawy są już widoczne, choroba zwykle trwa od jakiegoś czasu — dlatego u kota nie czeka się „do jutra”, czy przejdzie. Nie czekaj z wizytą, jeśli:

• kot stale trzyma głowę przechyloną, traci równowagę albo chodzi w kółko,
• ucho jest spuchnięte jak poduszka, krwawi albo z kanału wycieka ropa,
• kot nie je od ponad doby (u kota otyłego już po krótszym czasie) albo wymiotuje wielokrotnie,
• chore jest małe kocię, które przestało się bawić i jeść.

Jak rozpoznać, że kot cierpi, choć tego nie pokazuje, opisujemy w poradniku pozycja bólowa u kota.

Co się przyda w czasie leczenia?

• Trixie Kołnierz ochronny dla psa i kota 13 cm — mały kołnierz, który utrudnia rozdrapywanie uszu i szyi. Na co uważać: zakładaj, gdy zaleci go lekarz, i pilnuj, czy kot je i pije.
• Trixie Transporter Capri 1 dla kota i małego psa — sztywny transporter, który łatwo umyć po wizycie. Dla kogo: na wizyty kontrolne w czasie leczenia.
• Trixie Koc Mimi dla kota — miękki koc do transportera i na ulubione miejsce kota. Na co uważać: miej dwa na zmianę i pierz je regularnie.

Świerzb u kota — co zapamiętać

• Najczęstszy jest świerzbowiec uszny: ciemna wydzielina w uszach, drapanie, potrząsanie głową.
• Świerzb skórny jest rzadszy: strupy na brzegach uszu, czole i szyi, bardzo silny świąd.
• Nie czyść uszu przed wizytą i nie używaj środków dla psa — część z nich truje koty.
• Lekarz zwykle leczy wszystkie zwierzęta w domu; leczenie trzeba dokończyć.

Następny krok: zajrzyj kotu do obu uszu przy dziennym świetle. Jeśli widzisz ciemną wydzielinę albo strupy, odseparuj go od innych zwierząt i umów wizytę.