Kot potrząsa głową i drapie uszy - zapalenie ucha u kota i kiedy do lekarza

Zapalenie ucha u kota - objawy

Zapalenie ucha u kota to stan zapalny skóry przewodu słuchowego - zwykle jego zewnętrznej części, od małżowiny do błony bębenkowej. Ucho swędzi i boli, więc kot najpierw pokazuje to zachowaniem:

• kot trzepie głową - częściej niż zwykle, także w nocy,
• kot drapie się po uszach i za uszami, czasem do zadrapań i strupków,
• ociera głowę o meble, dywan albo nogi opiekuna,
• wydzielina w uchu - ciemna i krusząca się, brązowa, żółta albo ropna,
• nieprzyjemny zapach i zaczerwienione, opuchnięte wnętrze małżowiny,
• ból przy dotyku - kot cofa głowę, syczy albo ucieka, gdy głaszczesz go po głowie,
• głowa przechylona na jedną stronę, chwiejny chód - sygnał, że problem może sięgać głębiej.

Dla porównania: zdrowe ucho kota jest w środku jasnoróżowe, gładkie i bez zapachu, a odrobina jasnej woskowiny przy wejściu do kanału to norma.

Kot trzepie głową i drapie się po uszach - co może za tym stać?

U kotów zapalenie ucha rzadko „bierze się samo” - zwykle stoi za nim konkretna przyczyna, którą lekarz musi znaleźć, żeby leczenie zadziałało na dłużej. Najczęściej bierze pod uwagę:

Przyczyna	Co może ją zdradzać	U jakich kotów częściej
Świerzbowiec uszny (roztocza)	ciemna, sucha wydzielina podobna do fusów z kawy, silne drapanie, zwykle w obu uszach - więcej w tekście świerzb u kota	kocięta, koty ze schroniska i wychodzące, domy z kilkoma zwierzętami
Alergia	nawracające zapalenia obu uszu, świąd głowy i szyi, wylizywanie - opisują to teksty alergia pokarmowa u kota i atopowe zapalenie skóry u kota	koty w każdym wieku, często dorosłe
Polip w uchu albo w gardle	zmiany w jednym uchu, czasem z katarem, furczeniem albo przechyloną głową	zwykle młode koty
Ciało obce	nagłe trzepanie głową i drapanie jednego ucha po wyjściu na dwór	koty wychodzące, latem
Drożdżaki i bakterie	brązowa, tłusta albo ropna wydzielina, zapach - zwykle namnażają się wtórnie, na podłożu innej przyczyny	koty po przebytym zapaleniu, z alergią
Zmiany w przewodzie słuchowym	nawracające zapalenie jednego ucha, krwista wydzielina	koty starsze

Ciemna wydzielina nie zawsze oznacza świerzbowca - podobnie wygląda zapalenie o innej przyczynie. Lekarz ogląda ucho otoskopem i bada wydzielinę pod mikroskopem; dopiero wtedy wiadomo, co leczyć. Polip potrafi dawać objawy także z nosa i gardła - jak wygląda kłopot z oddychaniem, opisuje tekst kot szybko oddycha albo dyszy.

Dlaczego przechylona głowa to sygnał pilny?

Ucho kota ma trzy części: zewnętrzną (małżowina i kanał), środkową (za błoną bębenkową) i wewnętrzną, w której leży narząd równowagi. Zapalenie ucha zewnętrznego swędzi i boli, ale gdy stan zapalny sięga głębiej, pojawiają się objawy z równowagi: przechylona głowa, chodzenie w kółko, przewracanie się, czasem oczopląs. Takie objawy daje też kilka innych chorób, które trzeba wykluczyć od razu.

Ucho spuchło jak poduszka - krwiak małżowiny

Kot, który długo i mocno trzepie głową albo drapie ucho, może uszkodzić naczynia krwionośne w małżowinie. Ucho puchnie wtedy w ciągu kilku godzin - robi się miękkie, ciepłe i grube jak poduszka wypełniona płynem. Krwiak małżowiny nie zniknie bez śladu: pozostawiony sam sobie często goi się, marszcząc i zniekształcając ucho na stałe. Jego przyczyną bywa właśnie swędzące, zapalne ucho, więc lekarz zajmuje się obiema sprawami naraz. Z krwiakiem jedziesz do lecznicy jeszcze tego samego dnia i nie próbujesz go nakłuwać ani uciskać w domu.

Kiedy z zapaleniem ucha do weterynarza?

• Od razu - gdy kot traci równowagę, chodzi w kółko albo trzyma głowę mocno przechyloną, a także gdy kot nie je od ponad doby (u kota otyłego już po krótszym czasie) albo wymiotuje wielokrotnie.
• Tego samego dnia - gdy ucho spuchło jak miękka poduszka (krwiak małżowiny), z kanału wycieka ropa albo krew, kot nie daje dotknąć głowy.
• Tego samego albo następnego dnia - ciemna albo ropna wydzielina w uszach, brzydki zapach, obrzęk małżowiny albo uporczywe drapanie uszu.

Kot długo ukrywa ból i chorobę. Gdy objawy są już widoczne, choroba zwykle trwa od jakiegoś czasu - dlatego u kota nie czeka się „do jutra”, czy przejdzie.

Co zrobić przed wizytą - krok po kroku

1. Obejrzyj oba uszy przy dziennym świetle. Odchyl delikatnie małżowinę i porównaj uszy: kolor, wydzielina, zapach, obrzęk. Zrób zdjęcie telefonem.
2. Nie czyść ucha. Nie czyść ucha przed wizytą - lekarz pobiera wydzielinę do badania, a świeżo wymyte ucho niewiele mu powie.
3. Niczego nie wlewaj. Oliwa, woda utleniona, spirytus i krople „z szuflady” podrażniają chore ucho, a część preparatów nie może trafić do ucha z uszkodzoną błoną bębenkową - tego bez otoskopu nie ocenisz.
4. Oddziel kota od innych zwierząt. Jeśli wydzielina jest ciemna i krusząca się, do wizyty ogranicz wspólne spanie i zabawy - świerzbowiec przechodzi między kotami, psami i fretkami.
5. Zapisz obserwacje. Od kiedy kot się drapie, które ucho, czy ostatnio wychodził na dwór, czy w domu pojawiło się nowe zwierzę albo nowa karma. Lekarz zapyta o to w pierwszej kolejności.
6. Skróć drapanie. Krótko przycięte pazury robią mniej ran przy drapaniu - jak to zrobić, opisuje poradnik jak obciąć kotu pazury.
7. Przygotuj transport. Rozdrażniony, obolały kot łatwo się wyrywa - przewieź go w zamkniętym transporterze dla kota.

Nie podawaj psu ani kotu żadnych leków dla ludzi - także popularnych tabletek przeciwbólowych i przeciwgorączkowych z domowej apteczki. Część z nich nawet w małej ilości uszkadza wątrobę, nerki albo żołądek, a dla kota bywa śmiertelna. O każdym leku i jego dawce decyduje lekarz weterynarii. Dotyczy to także kropli do uszu domowników i środków przeciwpasożytniczych dla psa - część z nich jest dla kota trująca.

Jak przebiega leczenie zapalenia ucha u kota?

Lekarz dobiera leczenie do przyczyny: inaczej postępuje przy roztoczach, inaczej przy alergii, polipie czy ciele obcym. Często zaczyna od dokładnego oczyszczenia ucha w gabinecie, a w domu trzeba potem podawać krople albo maść do ucha. Jak zrobić to sprawnie i bez szarpania, opisuje poradnik jak podać krople do oczu i do uszu. Najważniejsze: leczenie prowadzi się do końca, także gdy kot po kilku dniach przestaje się drapać, i wraca na kontrolę, jeśli lekarz ją wyznaczył. Przerwane za wcześnie zapalenie lubi wracać.

Jak dbać o uszy kota, żeby zapalenie nie wracało?

• Oglądaj uszy raz w tygodniu. Przy dziennym świetle, odchylając małżowinę. Wcześnie zauważona zmiana leczy się szybciej.
• Czyść tylko to, co widać. Małżowinę i wejście do kanału, bez patyczków - technikę opisuje poradnik jak czyścić kotu uszy i oczy.
• Wracaj do lekarza przy pierwszym nawrocie. Zapalenie, które wraca, zwykle ma nieusuniętą przyczynę - najczęściej alergię.
• Koty z dużą ilością woskowiny, np. kot sfinks, potrzebują częstszej, ale nadal delikatnej pielęgnacji.

Do przecierania zdrowej małżowiny wystarczą nakładki na palec Trixie Ear Care albo gazik zwilżony preparatem do przemywania uszu Trixie. To pielęgnacja, nie leczenie - przy objawach zapalenia najpierw wizyta. Inne płyny znajdziesz w kategorii pielęgnacja oczu i uszu kota. Jak wygląda zapalenie ucha u psa, opisuje osobny tekst zapalenie ucha u psa.

Zapalenie ucha u kota - co zapamiętać

• Kot, który trzepie głową i drapie się po uszach, potrzebuje wizyty w ciągu doby-dwóch - zanim zapalenie się rozwinie.
• Przechylona głowa, utrata równowagi albo chodzenie w kółko to wyjazd od razu.
• Nie czyść ucha przed wizytą i nie wlewaj do niego niczego na własną rękę.
• U kotów za zapaleniem ucha zwykle stoi przyczyna: świerzbowiec, alergia, polip albo ciało obce.
• Leczenie prowadzi się do końca, a nawrót oznacza powrót do lekarza.

Następny krok: obejrzyj dziś oba uszy kota przy oknie i porównaj je ze sobą. Jeśli widzisz wydzielinę albo czujesz zapach, umów wizytę.