Żaba i ropucha w ogrodzie - jak je odróżnić i co, gdy pies polizał ropuchę

Żaba i ropucha w ogrodzie - czy są groźne?

Żaba albo ropucha w ogrodzie to dobry znak: zjadają ślimaki, owady i dżdżownice, a w pobliżu jest czysta woda, w której się rozmnażają. Dla ludzi są niegroźne. Uważać trzeba tylko z psem: ropucha wydziela ze skóry drażniącą, trującą substancję, więc pies, który ją poliże albo chwyci w pysk, może się ślinić, wymiotować, a w cięższych przypadkach potrzebuje weterynarza. Wszystkie rodzime żaby i ropuchy są pod ochroną.

Cecha	Ropucha szara	Żaba trawna
Skóra	sucha, brodawkowata	gładka, wilgotna
Ruch	chodzi albo robi krótkie podskoki	skacze daleko
Za oczami	duże, wypukłe gruczoły	ciemna plama na skroni
Wielkość	zwykle 8–12 cm, samice większe od samców	zwykle 7–10 cm
Gdzie w ogrodzie	na lądzie: rabaty, kompost, piwnice, pod deskami	wilgotna trawa, okolice wody
Skrzek	długie sznury galarety	duże, pływające bryły
Ochrona	ochrona częściowa	ochrona częściowa
Groźna dla psa?	tak, jeśli ją liże albo gryzie - wydzielina drażni i truje	praktycznie nie

Ropucha a żaba - jak je odróżnić?

Najprościej po skórze i sposobie poruszania się. Ropucha jest krępa, ma suchą, brodawkowatą skórę, krótkie nogi i za oczami duże, wypukłe gruczoły - to w nich gromadzi się wydzielina obronna. Chodzi albo robi krótkie podskoki. Żaba jest smukła, ma gładką, wilgotną skórę i długie tylne nogi, którymi skacze daleko, zwykle w stronę wody.

Ropuchy trzymają się lądu i wracają do wody głównie wiosną, na gody. Żaby, zwłaszcza zielone, spędzają przy wodzie i w wodzie większą część roku.

Jakie żaby i ropuchy spotkasz w ogrodzie?

• Ropucha szara - najczęstsza ropucha w ogrodach, zwykle 8–12 cm, samice większe od samców, brązowa lub oliwkowa. Ochrona częściowa.
• Ropucha zielona - jasnoszara albo kremowa w wyraźne, zielone plamy; lubi ciepłe, piaszczyste miejsca, także w miastach. Ochrona ścisła.
• Żaba trawna - brązowa, z ciemną plamą za okiem, zwykle 7–10 cm; poza okresem godów żyje w wilgotnej trawie. Ochrona częściowa.
• Żaby zielone (wodna, śmieszka, jeziorkowa) - zielone, przy oczkach i stawach, latem głośno rechoczą. Ochrona częściowa.
• Rzekotka drzewna - mała, jaskrawozielona, wspina się na krzewy i trzciny. Ochrona ścisła.

W oczku albo w piwnicy możesz też trafić na traszkę - płaza z ogonem, którego opisujemy w poradniku traszka.

Jak żyją żaby i ropuchy - wędrówki wiosenne i zimowanie

Płazy przesypiają zimę: ropuchy na lądzie, zagrzebane w ziemi, pod liśćmi, w norach i szczelinach fundamentów, a żaby trawne często na dnie zbiorników. Wiosną, w marcu i kwietniu, w ciepłe i wilgotne wieczory, ruszają masowo do stawów i oczek, w których się urodziły - ropuchy potrafią wędrować do nich setki metrów, przechodząc przez drogi. Po złożeniu skrzeku wracają na ląd i do jesieni polują nocą na ślimaki, owady, pająki i dżdżownice. Same są pokarmem między innymi dla zaskrońca, czapli i bocianów.

W wielu miejscowościach wolontariusze stawiają wiosną przy drogach niskie płotki i przenoszą płazy - takie akcje prowadzi się w porozumieniu z regionalną dyrekcją ochrony środowiska. Jeśli przy Twojej drodze co roku giną ropuchy, zgłoś to gminie albo lokalnej organizacji przyrodniczej.

Czy żaby i ropuchy szkodzą w ogrodzie?

Nie. Płazy nie jedzą roślin, nie kopią grządek i nie niszczą trawnika. Przeciwnie: jedna ropucha zjada przez sezon mnóstwo ślimaków, gąsienic, mrówek i chrząszczy, dlatego ogrodnicy nazywają ją sprzymierzeńcem. Dorosłe żaby nie zagrażają też typowym rybom ozdobnym w oczku - częściej jest odwrotnie, bo ryby zjadają skrzek i kijanki. Jedyny realny kłopot to wiosenny rechot żab zielonych przy oczku, który latem cichnie.

Żaba albo ropucha w piwnicy, w basenie, na drodze - co robić?

• Na ścieżce albo drodze: zatrzymaj się, weź psa na smycz i poczekaj, aż płaz przejdzie. Wieczorem w okresie wędrówek jedź wolno i oświetlaj ścieżki w ogrodzie, zanim po nich przejdziesz.
• W piwnicy jesienią: płaz szuka miejsca do zimowania. Zostaw go w spokoju i uchyl okienko albo drzwi, żeby miał drogę wyjścia; w chłodnej, wilgotnej piwnicy może przezimować.
• W basenie, studzience, szybie okiennym: płazy wpadają tam i nie potrafią wyjść. Zrób im drogę wyjścia - skośna deska, kamienie albo siatka wyjściowa przy brzegu basenu - a szyby i studzienki zabezpiecz siatką na przyszłość.
• Płaz ranny, osłabiony albo w realnym niebezpieczeństwie, z którego sam się nie wydostanie: skontaktuj się z regionalną dyrekcją ochrony środowiska, ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt albo gminą - zasady opisuje znalazłem dzikie zwierzę.

Skrzeku i kijanek nie przenosi się do własnego oczka z innych zbiorników - dlaczego, wyjaśnia poradnik oczko wodne przyjazne przyrodzie.

Pies polizał ropuchę - objawy i co robić

Ropucha broni się wydzieliną z gruczołów za oczami i ze skóry. Pies, który ją poliże, chwyci albo pogryzie, zwykle w ciągu kilku minut zaczyna się mocno ślinić, czasem z pianą, potrząsa głową, trze pysk łapą, ma zaczerwienione dziąsła, bywa, że wymiotuje. Po rodzimych ropuchach objawy są zwykle łagodniejsze niż po egzotycznych gatunkach, ale przy dużej dawce albo u małego psa mogą pojawić się drżenie, chwiejny chód, drgawki i zaburzenia rytmu serca.

1. Odsuń psa od ropuchy i nie pozwól mu jej ponownie chwycić.
2. Przetrzyj psu pysk. Jeśli daje się dotknąć, przetrzyj mu dziąsła i język mokrą ściereczką albo ostrożnie przepłucz pysk wodą z boku, z głową skierowaną w dół, tak żeby jej nie połykał.
3. Nie wywołuj wymiotów i niczego nie podawaj - ani mleka, ani „domowych odtrutek”. Tak samo radzimy przy innych zatruciach w tekście zatrucie u psa i kota.
4. Zadzwoń do lecznicy. Przy drżeniu, chwiejnym chodzie, drgawkach, zapaści albo gdy ślinotok nie mija w ciągu kilkunastu minut - jedź od razu.

Nagły ślinotok ma też inne przyczyny - porządkuje je poradnik pies się ślini. Koty rzadko gryzą ropuchy, ale objawy i postępowanie są takie same. Psa, który poluje na wszystko w trawie, wieczorami w sezonie wypuszczaj do ogrodu pod okiem i ćwicz komendę „zostaw”.

Jak pomóc żabom i ropuchom w ogrodzie?

• Oczko bez ryb z łagodnym, płytkim brzegiem - miejsce na gody i skrzek oraz wyjście z wody dla płazów i jeży.
• Kryjówki na lądzie: stos kamieni, gałęzi albo liści, nieprzekopywany kompost, wysoka trawa w rogu ogrodu.
• Bez granulatu na ślimaki i oprysków - trują płazy, które zjadają zatrute ślimaki i owady.
• Kosiarka i robot koszący tylko w dzień. Nocą i po deszczu na trawniku są żaby, ropuchy i jeże.
• Zabezpieczone pułapki: siatka na szybach piwnicznych, deska albo siatka wyjściowa w basenie i studzienkach.

Czy żaby i ropuchy są pod ochroną?

Tak, wszystkie rodzime płazy. Ropucha szara, żaba trawna i żaby zielone są objęte ochroną częściową, a ropucha zielona, ropucha paskówka, rzekotka drzewna i żaba moczarowa - ochroną ścisłą na podstawie rozporządzenia w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Nie wolno ich zabijać, łapać, przetrzymywać, przenosić ani celowo płoszyć, a także niszczyć skrzeku i miejsc, w których zimują. Pozostałe rodzime gady i płazy wymienia poradnik gady i płazy, których nie wolno trzymać w domu.

Płaza w domu można mieć tylko z legalnej hodowli, w terrarium albo paludarium - które gatunki się do tego nadają, opisuje tekst płazy w domu.

Żaba i ropucha w ogrodzie - co zapamiętać

• Ropucha: sucha, brodawkowata skóra i gruczoły za oczami. Żaba: gładka skóra i długie nogi.
• Płazy w ogrodzie zjadają ślimaki i owady - nie trzeba ich przepędzać.
• Pies, który polizał ropuchę: przetrzyj pysk, nie wywołuj wymiotów, dzwoń do lecznicy.
• Zabezpiecz szyby piwniczne, studzienki i basen, koś tylko w dzień.
• Wszystkie rodzime żaby i ropuchy są pod ochroną.

Następny krok: obejdź dziś dom i ogród i sprawdź szyby piwniczne, studzienki i basen - jedna deska albo kawałek siatki uratuje przez sezon wiele płazów.