Alergia pokarmowa u kota — objawy i jak szukać właściwej karmy

Czym jest alergia pokarmowa u kota?

Alergia pokarmowa u kota to nadmierna reakcja układu odpornościowego na składnik jedzenia — najczęściej na białko. Organizm traktuje znane mięso czy rybę jak wroga, a skutkiem jest zwykle swędząca skóra, czasem kłopoty z przewodem pokarmowym.

Alergia to nie to samo co nietolerancja. Kot, który po mleku ma biegunkę, zwykle po prostu słabo trawi laktozę — opisuje to tekst czy kot może pić mleko. Nietolerancja zależy od ilości, a alergia może dawać objawy po każdym kęsie uczulającego składnika.

Objawy alergii pokarmowej u kota

Najczęściej swędzi skóra — i to w charakterystycznych miejscach:

• głowa, szyja i uszy — kot drapie się tylnymi łapami tak mocno, że robi sobie zadrapania i strupki,
• drobne strupki pod sierścią, wyczuwalne palcami przy głaskaniu grzbietu i szyi,
• wylizywanie brzucha, boków i ud aż do przerzedzeń i łysych placków — zobacz kot wylizuje się do łysych placków,
• nawracające zapalenia uszu,
• objawy z przewodu pokarmowego — częstsze wymioty, luźny stolec, więcej gazów; czasem idą w parze ze świądem, czasem są jedynym objawem.

Wskazówką bywa to, że objawy trwają cały rok, a nie tylko wiosną i latem, jak przy alergii na pyłki. Same objawy nie wystarczą jednak do rozpoznania — bardzo podobnie wyglądają pchły, świerzb czy grzybica. Kiedy wymioty albo biegunka są powodem do pilnej wizyty, opisują teksty wymioty u kota i biegunka u kota. Gdy przeważają wymioty, biegunka i chudnięcie, a skóra jest spokojna, lekarz bierze pod uwagę także IBD u kota — obie choroby rozpoznaje się częściowo tą samą próbą diety.

Na co najczęściej uczulone są koty?

Koty uczula zwykle białko, które jadły długo, a nie „nowa karma z zeszłego tygodnia”. Najczęściej wymienia się wołowinę, ryby, kurczaka i nabiał — po prostu dlatego, że te składniki są w większości kocich karm i przysmaków. Zboża uczulają koty rzadziej, niż sugerują napisy na opakowaniach.

Alergia może pojawić się w każdym wieku, także u kota, który od lat je tę samą karmę bez kłopotów.

Alergia pokarmowa, pchły czy coś innego — od czego zaczyna lekarz?

Zanim zacznie się zmieniać jedzenie, lekarz weterynarii zwykle wyklucza przyczyny, które szybciej sprawdzić i wyleczyć:

• pchły — alergia na ślinę pcheł to częsta przyczyna świądu u kotów, także niewychodzących (pchły i kleszcze u kota),
• świerzb i inne pasożyty skóry — świerzb u kota,
• grzybica — grzybica u kota,
• alergia na czynniki środowiskowe — roztocza kurzu, pyłki,
• stres i nuda — gdy wylizywanie ma przyczynę w zachowaniu, a nie w skórze.

Testy alergiczne z krwi, sierści czy śliny nie potwierdzają alergii pokarmowej u kota. Jedynym wiarygodnym sposobem jest dieta eliminacyjna.

Dieta eliminacyjna u kota krok po kroku

Dieta eliminacyjna polega na tym, że kot przez kilka tygodni je wyłącznie karmę z białkiem, którego wcześniej nie jadł, albo karmę z białkiem rozłożonym na tak drobne cząstki, że układ odpornościowy ich nie rozpoznaje. Planuje ją i prowadzi lekarz weterynarii.

1. Ustal dietę z lekarzem. Lekarz wybierze karmę hydrolizowaną albo z nowym dla kota białkiem — na podstawie tego, co kot jadł do tej pory. Spisz mu wszystkie karmy, przysmaki i pasty z ostatnich lat.
2. Przechodź na nową karmę stopniowo. Przez kilka dni mieszaj ją ze starą, jak opisuje poradnik jak zmienić karmę kotu bez rozstroju żołądka, chyba że lekarz zaleci inaczej.
3. Odstaw wszystko inne. Żadnych przysmaków, past odkłaczających, jedzenia ze stołu ani karmy drugiego kota. Leki podawaj tylko w formie ustalonej z lekarzem — smakowe tabletki i pasty do ich ukrycia też zawierają białko.
4. Prowadź dziennik. Raz dziennie zapisz, jak bardzo kot się drapie (np. w skali 0–10), stan skóry i stolca. Zdjęcia zmian co tydzień ułatwią porównanie.
5. Wytrwaj tyle, ile powie lekarz. Poprawa skóry przychodzi powoli — dieta trwa zwykle około 8 tygodni, a jeden kęs „czegoś innego” w tym czasie potrafi zepsuć cały wynik.
6. Sprawdź wynik próbą. Gdy objawy ustąpią, lekarz zwykle zaleca powrót do dawnego jedzenia. Jeśli świąd wraca w ciągu kilku dni, alergia pokarmowa jest potwierdzona — wtedy wiadomo, czego unikać na stałe.

Najtrudniej jest z kotem wychodzącym, który poluje i dojada u sąsiadów — na czas diety lekarz może zalecić, żeby został w domu. W domu z kilkoma kotami karm je osobno albo wszystkie tą samą dietą.

Karma hipoalergiczna, monobiałkowa, bezzbożowa — czym się różnią?

Napisy na opakowaniach brzmią podobnie, ale znaczą co innego:

Rodzaj karmy	Co oznacza	Do diety eliminacyjnej?
Weterynaryjna hydrolizowana	białko rozłożone na drobne cząstki, produkcja pod kontrolą zanieczyszczeń innymi białkami	tak — z zalecenia lekarza
Z nowym białkiem	białko, którego kot wcześniej nie jadł, np. jagnięcina, królik, konina	tak, jeśli lekarz uzna je za nowe dla Twojego kota
Monobiałkowa	jedno źródło białka zwierzęcego — ale tłuszcz, olej czy bulion mogą pochodzić z innego zwierzęcia	tylko po sprawdzeniu całego składu z lekarzem
Bezzbożowa	bez zbóż; może mieć kilka rodzajów mięsa i ryb	nie — to nie jest karma hipoalergiczna

Czytając skład, szukaj każdego śladu zwierzęcego pochodzenia: „tłuszcz drobiowy”, „olej rybny” albo „olej z łososia”, „hydrolizat białka z kurczaka”, „mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego” bez nazwy gatunku. Karma opisana jako monobiałkowa z jagnięciną, ale z tłuszczem drobiowym, przy alergii na kurczaka nie spełni swojego zadania. Jak czytać etykietę, opisuje poradnik jak czytać skład karmy; jak tę samą chorobę rozpoznaje się i karmi u psa, opisuje tekst alergia pokarmowa u psa.

Karmy przy alergii pokarmowej — co jest w naszym sklepie?

Karmę do diety eliminacyjnej wybiera lekarz. Te propozycje pomogą Ci przygotować się do rozmowy:

• PRO PLAN Veterinary Diets HA Hypoallergenic dla kotów — sucha karma weterynaryjna z hydrolizowanym białkiem sojowym i oczyszczoną skrobią ryżową. Tylko z zalecenia lekarza — dlaczego, wyjaśnia poradnik karma weterynaryjna dla kota.
• Gussto Fresh Lamb z jagnięciną — mokra karma pełnoporcjowa; w składzie jagnięcina (mięso, serca, wątroba, płuca), wywar z mięsa, minerały i olej z ostropestu. Dla kota, dla którego jagnięcina jest nowym białkiem.
• Stuzzy Monoprotein z indykiem — mokra karma z jednym źródłem białka: indyk, minerały i olej lniany. Na co uważać: indyk jest blisko spokrewniony z kurczakiem, więc przy alergii na kurczaka zapytaj lekarza, czy to dobry wybór.

Pozostałe diety, suche i mokre, znajdziesz w dziale karmy weterynaryjne dla kota.

Czy alergię pokarmową u kota da się wyleczyć?

Alergii nie da się „wyleczyć” — da się z nią dobrze żyć. Kot, któremu udało się ustalić uczulający składnik, je na stałe karmę bez niego i zwykle nie ma objawów. Część kotów z czasem uczula się na kolejne białko, dlatego po latach spokoju nawrót świądu to powód, żeby wrócić do lekarza, a nie do kolejnej zmiany karmy na własną rękę.

Żadnych leków dla ludzi na własną rękę — dla psa, a zwłaszcza dla kota, część z nich jest trująca. Leczenie świądu i zmian na skórze dobiera wyłącznie lekarz weterynarii.

Na co dzień możesz kotu pomóc w domu: krótko przycięte pazury robią mniej zadrapań przy drapaniu się (jak obciąć kotu pazury), a delikatne, regularne czesanie pozwala wcześnie zauważyć nowe strupki. Nie smaruj skóry domowymi maściami ani olejami — kot je zliże.

Alergia pokarmowa u kota — co zapamiętać

• Typowe objawy to świąd głowy, szyi i uszu, strupki pod sierścią i wylizywanie, czasem wymioty i biegunka — przez cały rok.
• Najpierw lekarz wyklucza pchły, świerzb i grzybicę; testy z krwi nie potwierdzają alergii pokarmowej.
• Potwierdza ją dieta eliminacyjna prowadzona z lekarzem — zwykle około 8 tygodni, bez jednego kęsa czegoś innego.
• „Monobiałkowa” i „bezzbożowa” to nie to samo co „hipoalergiczna” — czytaj cały skład.

Następny krok: zanim pójdziesz do lekarza, spisz wszystko, co kot je — karmy, przysmaki, pasty — i od kiedy się drapie.