Atopowe zapalenie skóry u kota - alergia na kurz i pyłki

Czym jest atopowe zapalenie skóry u kota?

Atopowe zapalenie skóry u kota (AZS, atopia) to alergia na to, co kot wdycha albo czego dotyka w otoczeniu: roztocza kurzu domowego, pyłki traw i drzew, zarodniki pleśni. Skóra reaguje na nie świądem i stanem zapalnym. Lekarze mówią też szerzej o zespole atopowym kotów, bo u części kotów ta sama skłonność daje objawy ze skóry, uszu, a czasem także z dróg oddechowych.

Atopia nie jest zaraźliwa - kot nie zarazi nią innego kota ani człowieka. To choroba przewlekła: nie da się jej wyleczyć raz na zawsze, ale da się ją kontrolować tak, żeby kot żył bez ciągłego drapania. Ta sama zasada obowiązuje u psa - opisuje ją tekst atopowe zapalenie skóry u psa.

Objawy atopowego zapalenia skóry u kota

U kota atopia wygląda inaczej niż u psa. Zamiast drapania łap i pachwin zwykle widzisz jeden albo kilka z tych obrazów:

Co widzisz	Gdzie najczęściej
Silny świąd i drapanie do zadrapań i strupów	głowa, szyja, okolice uszu
Wylizywanie do przerzedzeń i łysych placków - sierść ucięta językiem, skóra pod spodem bywa całkiem gładka	brzuch, wewnętrzna strona ud, boki
Drobne strupki wyczuwalne palcami pod sierścią, jak ziarenka piasku	grzbiet, szyja
Zaczerwienione, wilgotne albo owrzodzone placki	warga górna, brzuch, uda
Nawracające zapalenia uszu	oba uszy

Wiele kotów drapie się i wylizuje wtedy, gdy nikt nie patrzy - widzisz tylko efekt. Jak odróżnić wylizywanie od wypadania sierści, opisuje tekst kot wylizuje się do łysych placków. Kłopoty z uszami przy alergii zbiera poradnik zapalenie ucha u kota.

Wskazówką bywa pora roku: alergia na pyłki nasila się wiosną i latem, na roztocza kurzu - przez cały rok, często mocniej w sezonie grzewczym. Objawy zaczynają się zwykle u młodych dorosłych kotów, ale mogą pojawić się w każdym wieku.

Atopowe zapalenie skóry u kota, alergia pokarmowa czy pchły - jak lekarz dochodzi do rozpoznania?

Atopię rozpoznaje się przez wykluczenie - nie ma jednego badania, które ją potwierdza. Lekarz zwykle sprawdza po kolei:

1. Pchły. Alergia na ślinę pcheł to częsta przyczyna świądu, także u kotów niewychodzących - pchły przychodzą na butach i z psem. Ochronę dobiera lekarz, a plan opisuje tekst zabezpieczenie kota przed pchłami i kleszczami.
2. Inne pasożyty i grzybica. Świerzb i nużyca dają podobny świąd, a okrągłe łuszczące się placki mogą oznaczać zakaźną grzybicę - opisują je teksty świerzb u kota i grzybica u kota.
3. Alergia pokarmowa. Wygląda na skórze tak samo jak atopia. Odróżnia ją tylko dieta eliminacyjna prowadzona z lekarzem, zwykle przez około 8 tygodni - szczegóły w poradniku alergia pokarmowa u kota.
4. Zakażenia skóry. Rozdrapana skóra łatwo się zakaża - lekarz leczy je osobno, bo same nasilają świąd.

Gdy te przyczyny są wykluczone, a świąd zostaje, lekarz rozpoznaje atopowe zapalenie skóry. Testy alergiczne (z krwi albo skórne) nie służą do samego rozpoznania - pomagają dopiero dobrać odczulanie, jeśli lekarz je zaproponuje.

Jak leczy się atopię u kota?

Leczenie dobiera wyłącznie lekarz weterynarii - do nasilenia objawów, pory roku i tego, jak kot znosi podawanie leków. Zwykle łączy kilka elementów: leki łagodzące świąd i stan zapalny, leczenie zakażeń skóry i uszu, stałą ochronę przed pchłami, czasem odczulanie. Część kotów potrzebuje leczenia tylko w sezonie, część przez cały rok. Leczenie atopii to zwykle kilka wizyt: lekarz sprawdza, co działa, i dostosowuje plan do sezonu i do tego, jak zmienia się skóra. Żadnych leków dla ludzi na własną rękę - dla psa, a zwłaszcza dla kota, część z nich jest trująca. Nie smaruj skóry maściami ani olejkami z domowej apteczki - kot je zliże.

Kołnierz ochronny albo płaszczyk zakłada się wtedy, gdy zaleci je lekarz - na przykład, gdy kot rozdrapuje rany. Osłona założona na własną rękę zasłania objaw, a nie usuwa przyczyny.

Jak ograniczyć alergeny w domu - krok po kroku

Alergenów nie usuniesz całkiem, ale możesz ich wyraźnie zmniejszyć. Każdy z tych kroków to mniej świądu, a czasem mniej leków:

1. Pierz posłanie co tydzień. Roztocza kurzu mieszkają w tkaninach. Wybierz legowisko dla kota albo kocyk, który da się prać w wysokiej temperaturze, np. koc Trixie Mimi (pranie do 60 °C według producenta), i miej drugi na zmianę.
2. Odkurzaj, gdy kota nie ma w pokoju. Najlepiej odkurzaczem z filtrem zatrzymującym drobny pył, a podłogi myj na mokro. Ogranicz grube dywany i tekstylia tam, gdzie kot śpi.
3. Wietrz z głową. W sezonie pylenia wietrz rano albo po deszczu, a nie w suche, wietrzne popołudnie. Kota wychodzącego na balkon przetrzyj po powrocie wilgotną ściereczką.
4. Pilnuj wilgotności. Zbyt suche powietrze w sezonie grzewczym wysusza skórę, a zbyt wilgotne sprzyja pleśni i roztoczom. Walcz z pleśnią w łazience i przy oknach.
5. Wybierz żwirek, który nie pyli. Pył ze żwirku drażni skórę i drogi oddechowe. Producent żwirku silikonowego Barry King Extradrobne opisuje go jako bezzapachowy i bezpyłowy - inne propozycje znajdziesz wśród modeli żwirek silikonowy.
6. Rezygnuj z dymu i zapachów. Dym papierosowy, kadzidełka, odświeżacze i aerozole szkodzą kotom z atopią tak samo jak kotom z astmą - więcej w tekście astma u kota.

Pielęgnacja skóry kota z atopią

• Krótkie pazury. Mniej ran przy drapaniu - jak je skracać, opisuje poradnik jak obciąć kotu pazury.
• Regularne czesanie nad białym ręcznikiem. Wcześnie zauważysz nowe strupki, a czarne drobiny na ręczniku podpowiedzą pchły. Przyda się gęsty grzebień przeciwpchelny Trixie.
• Kąpiel tylko na zalecenie lekarza. Część kotów z atopią dostaje szampony lecznicze, ale kąpiel bez wskazań wysusza skórę i stresuje kota.
• Kwasy tłuszczowe omega-3. Wspierają barierę skóry jako dodatek do leczenia. Olej rybny, np. Schesir Omega 3 Plus, podawaj po rozmowie z lekarzem - ile, mówi lekarz albo etykieta.

Atopia często idzie w parze z innymi kłopotami skóry kota. Czarne kropki na brodzie opisuje tekst koci trądzik.

Jak przygotować się do wizyty z kotem, który się drapie?

1. Zrób zdjęcia zmian. Każde miejsce osobno, przy dziennym świetle, z tej samej odległości. Powtarzaj co kilka dni - seria pokaże, czy zmiany rosną.
2. Zapisuj, kiedy kot się drapie. Pora dnia, miejsce na ciele, co działo się wcześniej: sprzątanie, wietrzenie, nowy środek czystości, wizyta gości z psem.
3. Spisz wszystko, co kot je i dostaje. Karma, przysmaki, pasty, suplementy i środki przeciw pchłom - z nazwami i datą ostatniego podania.
4. Weź notatki i zdjęcia ze sobą. Kot w gabinecie zwykle się nie drapie, a lekarz ocenia świąd głównie z Twojego opisu - im dokładniejszy, tym szybciej dojdziecie do przyczyny.
5. Nie kąp kota i nie smaruj skóry przed wizytą. Lekarz może chcieć pobrać zeskrobinę albo wymaz - świeżo umyta skóra pokaże mniej.

Kiedy z atopią do weterynarza?

• Od razu - gdy kot ma nagle opuchnięty pyszczek albo powieki, oddycha z otwartym pyskiem albo z wysiłkiem brzucha, a także gdy kot nie je od ponad doby (u kota otyłego już po krótszym czasie) albo wymiotuje wielokrotnie.
• W ciągu kilku dni - świąd, strupki, łyse placki, nawracające zapalenie uszu, owrzodzenia na wardze.
• Na kontrolę - gdy objawy wracają mimo leczenia albo nasilają się w nowym sezonie.

Atopowe zapalenie skóry u kota - co zapamiętać

• AZS u kota to alergia na roztocza, pyłki i pleśnie - nie zaraża, nie mija sama, ale da się ją kontrolować.
• Typowe są świąd głowy i szyi, wylizywanie do łysych placków i drobne strupki pod sierścią.
• Rozpoznanie stawia lekarz po wykluczeniu pcheł, pasożytów, grzybicy i alergii pokarmowej.
• W domu pomaga pranie posłań, odkurzanie bez kota w pokoju, żwirek, który nie pyli, i brak dymu.
• Leki i ich dawki dobiera tylko lekarz - także kołnierz i suplementy.

Następny krok: przez dwa tygodnie zapisuj, kiedy i gdzie kot się drapie, i zrób zdjęcia zmian - z tymi notatkami umów wizytę.