American bully — charakter, odmiany, pielęgnacja i zdrowie rasy

American bully to młoda rasa wywodząca się od pitbulla — jego profil znajdziesz w karcie pitbull (amerykański pit bull terrier). Tutaj opisujemy samego bully’ego: wygląd i odmiany, charakter, pielęgnację, żywienie, zdrowie i to, jak wybrać psa odpowiedzialnie.

American bully — rasa w skrócie

Grupa FCI	nie dotyczy — rasa nieuznana przez FCI (wzorce prowadzą amerykańskie rejestry, m.in. ABKC i UKC)
Pochodzenie	Stany Zjednoczone, lata 80. i 90. XX wieku (od pitbulli i amstaffów)
Wielkość	średnia–duża rasa (na granicy filtrów sklepu: rasy średnie 10–25 kg i rasy duże 26–45 kg) — zależnie od odmiany (pocket, standard, classic, XL)
Masa (orientacyjnie)	zależnie od odmiany orientacyjnie od ok. 15 do ponad 40 kg; wzorzec nie podaje masy, tylko proporcje
Wysokość w kłębie	odmiana standard: psy ok. 43–51 cm, suki ok. 41–48 cm; pocket niższy, XL wyższy
Długość życia (orientacyjnie)	10–12 lat
Sierść i pielęgnacja	niska — krótka, gładka; rękawica raz w tygodniu, częściej kontrola fałd i skóry
Aktywność	średnia — 1–1,5 godziny spacerów i zabawy dziennie; źle znosi upał i forsowny wysiłek
Na pierwszego psa?	raczej nie — spokojniejszy niż pitbull, ale ciężki i bardzo silny — doświadczenie z dużym psem bardzo pomaga
Do mieszkania w bloku?	raczej tak — nie potrzebuje bardzo dużo ruchu; liczą się codzienne spacery i towarzystwo
Do domu z dziećmi?	raczej tak — zwykle łagodny wobec domowników, ale ciężki pies może w zabawie przewrócić małe dziecko — tylko pod okiem dorosłego

Jak wygląda american bully? Odmiany pocket, standard, classic i XL

American bully to krępy, bardzo szeroki i umięśniony pies z dużą, kwadratową głową i krótką, gładką sierścią. Powstał w USA w latach 80. i 90. XX wieku z pitbulli i amstaffów jako pies do towarzystwa — hodowcy szukali psa o masywniejszej budowie i spokojniejszym usposobieniu. Umaszczenie może być niemal każde; bardzo popularne jest niebieskie (stalowoszare).

American bully nie jest rasą uznaną przez FCI, więc w Polsce nie ma dla niego rodowodów Związku Kynologicznego. Wzorce prowadzą rejestry amerykańskie, które dzielą rasę na odmiany według wzrostu i budowy:

Odmiana	Czym się wyróżnia
pocket	najniższa — psy do ok. 43 cm w kłębie, suki do ok. 41 cm
standard	podstawowa — psy ok. 43–51 cm, suki ok. 41–48 cm; masywna, szeroka budowa
classic	wzrost jak standard, ale lżejsza, smuklejsza sylwetka, bliższa pitbullowi
XL	najwyższa — psy ok. 51–57 cm; największy i najcięższy typ

Uważaj na skrajności. Bardzo krótkie, wygięte łapy, przesadnie krótka kufa czy masa, której pies nie unosi swobodnie, to nie „lepszy typ”, tylko obciążenie dla stawów, serca i oddychania. American bully to też nie to samo co buldog amerykański (american bulldog) — to inna, starsza i wyższa rasa użytkowa.

American bully — charakter i dla kogo (a dla kogo nie)

Bully był hodowany jako pies rodzinny, dlatego zwykle jest pewny siebie, spokojny, przyjazny wobec ludzi i bardzo przywiązany do domowników. Ma mniej „napędu” do pracy niż pitbull i chętnie spędza czas na kanapie, ale to wciąż silny pies typu bull, u którego zdarza się słabsza tolerancja wobec innych psów. Staranna socjalizacja od szczeniaka jest obowiązkowa — jak ją prowadzić, opisuje socjalizacja szczeniaka.

To cechy typowe dla rasy, a nie gwarancja: o charakterze konkretnego psa decydują też rodzice, socjalizacja w pierwszych miesiącach i wychowanie.

Dla kogo american bully bywa dobrym wyborem: dla spokojnej rodziny, która szuka psa do towarzystwa, ma czas na codzienne spacery i jest gotowa pilnować wagi i kondycji psa przez całe życie.

Dla kogo nie: dla biegacza czy rowerzysty, który chce zabierać psa na długie treningi; dla kogoś, kto nie utrzyma na smyczy ciężkiego, silnego psa; dla domu, w którym pies spędza cały dzień w samotności; dla mieszkania na wysokim piętrze bez windy, jeśli wybierasz bardzo ciężką odmianę.

Pielęgnacja american bully: sierść, fałdy, pazury i zęby

Krótką sierść bully’ego wystarczy raz w tygodniu przeczesać gumową rękawicą, np. Trixie rękawica do wyczesywania dla psa — zbiera martwy włos i masuje skórę. Inne narzędzia znajdziesz w kategorii szczotka dla psa. Więcej czasu wymaga skóra:

• Fałdy na pysku i szyi przecieraj kilka razy w tygodniu suchą, miękką ściereczką — wilgoć i brud w fałdzie łatwo powodują podrażnienia.
• Skóra i łapy. Przy czesaniu oglądaj brzuch, pachy i przestrzenie między palcami — u tej rasy częściej zdarzają się podrażnienia i alergie.
• Kąpiel zwykle co kilka tygodni; po kąpieli dokładnie osusz fałdy.
• Pazury skracaj regularnie: ciężki pies z za długimi pazurami źle stawia łapy, co dodatkowo obciąża stawy. Jak to zrobić, opisuje jak obciąć psu pazury.

Czym karmić american bully?

Dla american bully najważniejsza jest szczupła sylwetka — masywny pies z nadwagą ma przeciążone stawy i gorzej oddycha. Mięśnie to nie tłuszcz: z góry powinna być widoczna talia, a żebra wyczuwalne pod lekkim naciskiem. Jak ocenić kondycję, opisuje nadwaga u psa.

Dorosłego psa karm suchą karmą dla psa dla ras średnich albo dużych — zależnie od masy Twojego psa (w sklepie filtr „Wielkość psa”), np. Purina ONE Adult Medium/Maxi. Porcję licz według masy i aktywności (ile karmy dziennie dla psa). Odmiany XL rosną długo — szczeniakowi daj karmę dla szczeniąt ras dużych, bez dodatków wapnia i witamin na własną rękę (czym karmić szczeniaka). Karmy i suplementy „na masę” nie są potrzebne zdrowemu psu.

Ile ruchu potrzebuje american bully? Wychowanie i zajęcia

Dorosły bully potrzebuje orientacyjnie 1–1,5 godziny ruchu dziennie: dwa–trzy spokojne spacery i krótką zabawę. Bardziej niż długie dystanse służą mu:

• spacery w umiarkowanym tempie — w dobrze dopasowanych szelkach dla psa, np. Trixie Premium Touring, które nie uciskają szyi;
• praca nosem i zabawki na przysmaki — np. Toby's Choice Treat Ball; zmęczą głowę bez przeciążania stawów;
• gryzienie — wytrzymały, gumowy gryzak, np. Dogzilla Knobby Bone, zamiast mebli.

Upał to dla bully’ego realne ryzyko. Masywne ciało i krótsza kufa słabiej oddają ciepło, dlatego latem wychodź rano i wieczorem, unikaj biegania i skoków, zawsze miej przy sobie wodę. Objawy przegrzania opisuje przegrzanie u psa. U rosnącego psa unikaj schodów, długich biegów i skoków. Od szczeniaka ucz chodzenia na luźnej smyczy i spokojnego mijania innych psów — dorosły bully jest bardzo silny.

Zdrowie american bully — na co uważać

Zdrowie bully’ego w dużej mierze zależy od tego, jak przesadzoną budowę ma pies — umiarkowany typ zwykle ma mniej kłopotów. Na co zwracać uwagę:

• Stawy i więzadła. Zdarza się dysplazja stawów biodrowych i łokciowych oraz zerwanie więzadła krzyżowego. Kulawizna, sztywność po wstaniu czy niechęć do schodów to powód do wizyty (dysplazja u psa).
• Oddychanie i upał. Psy z krótszą kufą głośniej oddychają i gorzej znoszą wysiłek w cieple. Głośne chrapanie, świszczący oddech czy omdlenia przy wysiłku omów z lekarzem — to nie jest „urok rasy”.
• Skóra i oczy. Częściej zdarzają się alergie skórne, podrażnienia w fałdach i problemy z powiekami (np. podwinięta powieka).
• Nadwaga — największy wróg tej rasy, na który masz pełny wpływ.

Od czego jeszcze zależy długość życia psa, opisuje tekst ile żyje pies.

Jak kupić albo adoptować american bully odpowiedzialnie

American bully nie kupisz z rodowodem ZKwP — rasa nie jest uznana przez FCI. Rodowody wydają rejestry amerykańskie i współpracujące z nimi kluby; to inny system niż ZKwP, dlatego tym bardziej sprawdzaj hodowlę sam. Przed rezerwacją poproś o wyniki badań rodziców — w tej rasie najważniejsze są: prześwietlenie stawów biodrowych i łokciowych, badanie serca, ocena oddychania i powiek u rodziców.

Szukaj hodowli, która stawia na zdrowie i umiarkowany typ, a nie na „najszerszego” czy „najniższego” psa. Ogłoszenie „bully, bez dokumentów, rodzice na miejscu” to zwykle pies z przypadkowego krycia: nikt nie sprawdził zdrowia ani charakteru rodziców, a szczenię może wyrosnąć na psa innej wielkości i o innym temperamencie, niż obiecywano. Ostrożnie także z psami reklamowanymi jako „exotic” czy „micro” — to skrajne typy, często z poważnymi problemami ze zdrowiem.

1. Zobacz rodziców. Sprawdź, czy chodzą swobodnie, oddychają cicho i są spokojni wobec obcych.
2. Zapytaj o odmianę. Pocket, standard czy XL — to różnica kilkunastu kilogramów i innych potrzeb.
3. Sprawdź dokumenty. Książeczka zdrowia ze szczepieniami i odrobaczaniem, umowa kupna, wyniki badań rodziców.
4. Przygotuj dom. Legowisko, miski, szelki i smycz kup, zanim szczeniak przyjedzie.

Cena szczeniaka zależy od hodowli, linii i dokumentów, dlatego jej nie podajemy. Podejrzanie tani „rasowy” szczeniak to sygnał ostrzegawczy, nie okazja. Psy tej rasy trafiają też do schronisk i fundacji, w tym do organizacji zajmujących się jedną rasą. Adopcja dorosłego psa ma ważną zaletę: znasz już jego wielkość, charakter i stan zdrowia. Jak wyglądają pierwsze tygodnie, opisuje poradnik o psie ze schroniska.

Wbrew obiegowej opinii american bully nie jest na liście ras psów uznawanych w Polsce za agresywne (rozporządzenie MSWiA z 2003 r., lista bez zmian od tamtej pory), więc zezwolenie gminy nie jest potrzebne. Obowiązki każdego opiekuna — kontrola nad psem w miejscach publicznych i przestrzeganie lokalnych przepisów o smyczy i kagańcu — obowiązują tak samo. Uwaga na podobne nazwy: buldog amerykański (american bulldog) to inna rasa niż american bully — i ta rasa jest na liście ras uznawanych w Polsce za agresywne (rozporządzenie MSWiA z 2003 r.), więc jej utrzymywanie wymaga zezwolenia gminy.

Rasy podobne do american bully

• Pitbull (amerykański pit bull terrier) — przodek bully’ego: lżejszy, smuklejszy, z dużo większą potrzebą ruchu; w Polsce jest na liście ras uznawanych za agresywne.
• Bulterier — inny pies typu bull, uznany przez FCI, z charakterystyczną jajowatą głową i bardziej „terierowym” temperamentem.
• Buldog francuski — mały pies do towarzystwa o podobnie krępej budowie; jeszcze krótsza kufa i jeszcze większa wrażliwość na upał.

American bully — co zapamiętać

• American bully to krępy, silny, zwykle spokojny pies do towarzystwa, nieuznany przez FCI; ma odmiany od pocket do XL.
• Nie jest na liście ras uznawanych w Polsce za agresywne — zezwolenie gminy nie jest potrzebne.
• Potrzebuje umiarkowanego ruchu, ale bardzo źle znosi upał i nadwagę.
• Wybieraj umiarkowany typ i pytaj o badania stawów, serca i oddychania rodziców.
• Codziennie przecieraj fałdy, raz w tygodniu przeczesz sierść i kontroluj skórę.

Następny krok: zdecyduj, której odmiany szukasz, i poproś hodowlę o wyniki badań rodziców — a do tego czasu przygotuj szelki, legowisko i zapas wody na letnie spacery.