Pitbull (amerykański pit bull terrier) — charakter, pielęgnacja, zdrowie i przepisy

Pitbull to pies średniej wielkości — na tle innych ras tej wielkości opisujemy potrzeby takich psów w przeglądzie średnie rasy psów. Tutaj znajdziesz wszystko o samej rasie: wygląd, charakter, pielęgnację, żywienie, zdrowie, przepisy i to, jak wybrać psa odpowiedzialnie.

Pitbull — rasa w skrócie

Grupa FCI	nie dotyczy — rasa nieuznana przez FCI (wzorce prowadzą amerykańskie rejestry, m.in. UKC i ADBA)
Pochodzenie	Stany Zjednoczone, przełom XIX i XX wieku (przodkowie: psy typu bull and terrier z Wysp Brytyjskich)
Wielkość	średnia rasa (10–25 kg)
Masa (orientacyjnie)	psy ok. 16–27 kg, suki ok. 14–23 kg
Wysokość w kłębie	psy ok. 46–53 cm, suki ok. 43–51 cm
Długość życia (orientacyjnie)	12–14 lat
Sierść i pielęgnacja	niska — krótka, przylegająca; wystarczy przeczesać ją rękawicą raz w tygodniu
Aktywność	wysoka — codziennie długie spacery, zabawa z zasadami i nauka — sam spacer na siku nie wystarczy
Na pierwszego psa?	raczej nie — silny, pełen energii i uparty; potrzebuje opiekuna z doświadczeniem — do tego dochodzi zezwolenie gminy
Do mieszkania w bloku?	raczej tak — przy codziennym ruchu i zajęciach dla głowy; źle znosi nudę i długą samotność
Do domu z dziećmi?	raczej nie — przy małych dzieciach lepiej sprawdzi się pies mniej silny i mniej pobudliwy; ze starszymi dziećmi i doświadczonym opiekunem zwykle dobrze się dogaduje

Jak wygląda pitbull? Budowa, umaszczenie i czym różni się od amstaffa

Pitbull, czyli amerykański pit bull terrier, to średniej wielkości, atletyczny pies o mocnych mięśniach, szerokiej głowie i krótkiej, gładkiej sierści. Mimo siły jest raczej zwinny niż masywny: ma wyraźną talię, dość długie nogi i długi, cienki ogon. Wzorce dopuszczają niemal wszystkie umaszczenia — od płowego i pręgowanego po czarne, niebieskie (szare) i łaciate z bielą.

Pitbull nie jest rasą uznaną przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI). Wzorzec i księgi rodowodowe prowadzą organizacje amerykańskie, a Związek Kynologiczny w Polsce nie wydaje dla niego rodowodów. Uznany przez FCI jest za to bliski krewny — american staffordshire terrier (amstaff), wyhodowany z tych samych psów, ale od lat prowadzony osobno: zwykle cięższy, szerszy w klatce piersiowej, o bardziej jednolitym typie. Na ulicy oba psy bywają nie do odróżnienia, dlatego wiele psów nazywanych „pitbullami” to w rzeczywistości amstaffy albo mieszańce w typie.

Pitbull — charakter i dla kogo (a dla kogo nie)

Pitbull jest bardzo przywiązany do swoich ludzi, kontaktowy, pełen energii i wytrwały. Lubi być blisko domowników, chętnie się uczy i ma dużą potrzebę ruchu. Jego przodkowie to psy typu bull and terrier, w przeszłości używane także do walk psów — dziś zakazanych. Z tej historii zostały wytrwałość, wysoka odporność na ból i u części psów słaba tolerancja wobec innych psów, zwłaszcza tej samej płci. Dlatego ta rasa wymaga starannej socjalizacji od szczeniaka — o tym, jak ją prowadzić, piszemy w poradniku socjalizacja szczeniaka.

To cechy typowe dla rasy, a nie gwarancja: o charakterze konkretnego psa decydują też rodzice, socjalizacja w pierwszych miesiącach i wychowanie.

Dla kogo pitbull bywa dobrym wyborem: dla doświadczonego, konsekwentnego i aktywnego opiekuna, który ma czas na codzienny ruch, szkolenie i pilnowanie spotkań z innymi psami — i który przed zakupem załatwi formalności w urzędzie gminy.

Dla kogo nie: dla osoby, która szuka pierwszego psa i nie miała do czynienia z silnym psem; dla kogoś, kto chce codziennie puszczać psa luzem na psim wybiegu; dla domu, w którym pies zostaje sam na cały dzień; dla osoby, której nie wystarczy siły, żeby pewnie utrzymać ciągnącego psa na smyczy.

Pielęgnacja pitbulla: sierść, skóra, pazury i zęby

Krótka sierść pitbulla wymaga niewiele: wystarczy raz w tygodniu przeczesać ją gumową rękawicą albo zgrzebłem, które zbiera martwy włos i masuje skórę — np. Trixie gumowa rękawica do wyczesywania sierści. Inne narzędzia znajdziesz w kategorii szczotka dla psa. Pitbull linieje umiarkowanie przez cały rok; podszerstka nie ma, więc nie ma też sezonowych „kłębów” sierści.

• Skóra. Cienka sierść słabo chroni skórę, więc łatwiej o otarcia, ukąszenia i podrażnienia. Raz w tygodniu, przy czesaniu, obejrzyj brzuch, pachy i łapy.
• Kąpiel zwykle co kilka tygodni albo gdy pies się ubrudzi — częste mycie wysusza skórę.
• Pazury skracaj, gdy stukają o podłogę — u psa, który dużo chodzi po trawie, rosną szybciej, niż się ścierają.
• Zęby i uszy. Zęby czyść kilka razy w tygodniu, uszy sprawdzaj raz w tygodniu i czyść tylko widoczną część małżowiny.

Czym karmić pitbulla?

Pitbull to pies umięśniony i aktywny, ale chętnie je i łatwo przybiera na wadze, gdy ruchu jest mniej. Dorosłego psa karm suchą karmą dla psa przeznaczoną dla ras średnich (w sklepie filtr „Wielkość psa: rasy średnie”), np. Eukanuba Adult Medium Breed. Porcję licz według masy i aktywności — pomoże ile karmy dziennie dla psa — a smakołyki z treningu odejmuj od dziennej porcji.

Szczeniak dostaje karmę dla szczeniąt ras średnich, kilka razy dziennie, bez dodatków witamin i wapnia na własną rękę — szczegóły w poradniku czym karmić szczeniaka. U dorosłego psa z gładką sierścią kondycję łatwo ocenić wzrokiem: z góry widać talię, a żebra wyczuwasz pod lekkim naciskiem.

Ile ruchu potrzebuje pitbull? Wychowanie i zajęcia

Dorosły pitbull potrzebuje orientacyjnie 1,5–2 godzin ruchu dziennie, z czego część powinna zmęczyć głowę. Najlepiej sprawdzają się zajęcia, w których może użyć siły i wytrwałości — ale według jasnych zasad:

• przeciąganie — np. Trixie sznur do przeciągania; zabawa kończy się na Twoje „puść”, a nie wtedy, gdy pies zdecyduje;
• gryzienie i praca o jedzenie — wytrzymała gumowa zabawka na przysmaki, np. Toby's Choice Spiderweb, zajmie silne szczęki na dłużej niż pluszak;
• praca nosem i posłuszeństwo — spacer węchowy, szukanie smakołyków, nauka nowych komend (spacer węchowy).

Silny pies, który ciągnie, to realny kłopot, dlatego od szczeniaka ucz go chodzenia na luźnej smyczy i zakładaj dobrze dopasowane szelki dla psa, np. Julius-K9. Spotkania z innymi psami planuj: krótkie, na smyczy, z możliwością spokojnego wycofania się. Gdy pies reaguje na psy szczekaniem i napinaniem smyczy, pomoże tekst pies szczeka na inne psy. Warto też spokojnie przyzwyczaić go do kagańca — przyda się u weterynarza i tam, gdzie wymagają go lokalne przepisy (jak dobrać kaganiec dla psa).

Zdrowie pitbulla — na co uważać

Pitbull to zasadniczo wytrzymały pies, ale ma kilka predyspozycji, o które warto pytać hodowcę i które warto znać jako opiekun:

• Stawy i więzadła. Zdarza się dysplazja stawów biodrowych, a u aktywnych, umięśnionych psów — zerwanie więzadła krzyżowego w kolanie. Nagła kulawizna po zabawie albo sztywność po wstaniu to powód do wizyty (dysplazja u psa).
• Skóra. Psy tej rasy częściej mają alergie skórne: swędzenie, wylizywanie łap, zaczerwienienie brzucha czy nawracające zapalenia uszu. Przyczynę ustala lekarz — więcej w tekście atopowe zapalenie skóry u psa.
• Wysoki próg bólu. Pitbull potrafi nie okazywać bólu, więc drobne objawy — niechęć do skoku, utykanie, lizanie jednego miejsca — traktuj poważnie.
• Upał. Krótka sierść i dużo mięśni sprawiają, że w gorące dni łatwo się przegrzewa. Objawy alarmowe opisuje przegrzanie u psa.

Od czego jeszcze zależy długość życia psa i jak ją wydłużyć, opisuje tekst ile żyje pies.

Jak kupić albo adoptować pitbulla odpowiedzialnie

Amerykański pit bull terrier jest w Polsce na liście ras psów uznawanych za agresywne (rozporządzenie MSWiA z 2003 r.). Utrzymywanie takiego psa wymaga zezwolenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta — o zezwolenie występuje się w urzędzie gminy, zanim pies zamieszka w domu, a utrzymywanie go bez zezwolenia jest zagrożone karą. Jakie dokumenty są potrzebne (zwykle m.in. opis warunków utrzymania psa), sprawdź w swoim urzędzie. Amstaff (american staffordshire terrier), często mylony z pitbullem, to osobna rasa uznana przez FCI — i nie ma go na liście ras uznawanych w Polsce za agresywne, więc zezwolenie gminy nie jest potrzebne. Jeśli bierzesz psa „w typie pitbulla” bez dokumentów, zapytaj w urzędzie, jak traktuje takie psy, zanim pies zamieszka w domu.

Pitbulla nie kupisz z rodowodem ZKwP — rasa nie jest uznana przez FCI. Rodowody wydają rejestry amerykańskie i współpracujące z nimi kluby; to inny system niż ZKwP, dlatego tym bardziej sprawdzaj hodowlę sam. Przed rezerwacją poproś o wyniki badań rodziców — w tej rasie najważniejsze są: prześwietlenie stawów biodrowych i łokciowych, badanie serca, ocena skóry i uszu rodziców (przewlekłe alergie).

Ogłoszenie „pitbull, bez dokumentów, rodzice na miejscu” to zwykle pies z przypadkowego krycia: nikt nie sprawdził zdrowia ani charakteru rodziców, a szczenię może wyrosnąć na psa innej wielkości i o innym temperamencie, niż obiecywano.

1. Najpierw urząd gminy. Zapytaj o zezwolenie i potrzebne dokumenty, zanim zarezerwujesz psa.
2. Zobacz rodziców. Matka szczeniąt powinna być spokojna i kontaktowa wobec obcych; szczenięta — ciekawe i czyste.
3. Sprawdź dokumenty. Książeczka zdrowia ze szczepieniami i odrobaczaniem, umowa kupna, wyniki badań rodziców.
4. Zaplanuj socjalizację. Pierwsze miesiące to czas na spokojne poznawanie ludzi, miejsc i zrównoważonych psów.

Cena szczeniaka zależy od hodowli, linii i dokumentów, dlatego jej nie podajemy. Podejrzanie tani „rasowy” szczeniak to sygnał ostrzegawczy, nie okazja. Psy tej rasy trafiają też do schronisk i fundacji, w tym do organizacji zajmujących się jedną rasą. Adopcja dorosłego psa ma ważną zaletę: znasz już jego wielkość, charakter i stan zdrowia. Jak wyglądają pierwsze tygodnie, opisuje poradnik o psie ze schroniska.

Rasy podobne do pitbulla

• American bully — wywodzi się od pitbulla, ale jest niższy, szerszy i masywniejszy; to również rasa nieuznana przez FCI.
• Bulterier — inny potomek psów bull and terrier, uznany przez FCI; ma charakterystyczną, jajowatą głowę i równie dużo energii.
• Rottweiler — większy pies stróżujący; w Polsce także jest na liście ras uznawanych za agresywne.

Pitbull — co zapamiętać

• Pitbull (amerykański pit bull terrier) to silny, energiczny, bardzo przywiązany do ludzi pies średniej wielkości, nieuznany przez FCI.
• W Polsce jest na liście ras uznawanych za agresywne — zezwolenie gminy załatwiasz, zanim pies zamieszka w domu.
• Potrzebuje 1,5–2 godzin ruchu dziennie, jasnych zasad zabawy i starannej socjalizacji z innymi psami.
• Pielęgnacja jest prosta: rękawica raz w tygodniu, kontrola skóry, pazurów i wagi.
• To rasa raczej dla doświadczonego opiekuna niż na pierwszego psa.

Następny krok: zanim zaczniesz szukać psa, zadzwoń do urzędu gminy i zapytaj o zezwolenie — a potem zaplanuj, kto i kiedy będzie z psem codziennie ćwiczył.