Berneński pies pasterski — charakter, pielęgnacja, zdrowie i dla kogo

Berneński pies pasterski należy do dużych ras i do najczęściej wybieranych psów rodzinnych — opisujemy go w przeglądach duże rasy psów i pies dla dzieci. Tutaj znajdziesz wszystko o samej rasie: wygląd, charakter, pielęgnację długiej sierści, żywienie, upał, zdrowie i to, jak wybrać szczeniaka.

Berneński pies pasterski — rasa w skrócie

Grupa FCI	grupa 2 — pinczery i sznaucery, molosy i szwajcarskie psy pasterskie (sekcja szwajcarskich psów pasterskich)
Pochodzenie	Szwajcaria (okolice Berna), dawny pies gospodarski — stróż, poganiacz bydła i pies pociągowy
Wielkość	duża–olbrzymia rasa (na granicy filtrów sklepu: rasy duże 26–45 kg i rasy olbrzymie powyżej 45 kg) — dorosłe psy bywają cięższe niż 45 kg
Masa (orientacyjnie)	psy ok. 40–50 kg, suki ok. 35–45 kg
Wysokość w kłębie	psy 64–70 cm, suki 58–66 cm
Długość życia (orientacyjnie)	7–10 lat — krócej niż większość dużych ras
Sierść i pielęgnacja	średnia–wysoka — długa, gęsta sierść z podszerstkiem — czesanie 2–3 razy w tygodniu, w linieniu codziennie
Aktywność	średnia — codzienne spacery i spokojne zajęcia; źle znosi upał
Na pierwszego psa?	raczej tak — łagodny i chętny do współpracy — jeśli masz czas na czesanie i miejsce dla dużego psa
Do mieszkania w bloku?	raczej nie — lepiej dom z ogrodem i chłodnym miejscem; w ciepłym mieszkaniu w bloku męczy się latem
Do domu z dziećmi?	tak — cierpliwy i łagodny pies rodzinny; młody berneńczyk bywa niezgrabny w zabawie

Jak wygląda berneński pies pasterski? Umaszczenie i sierść

Berneński pies pasterski (potocznie berneńczyk) to duży, mocno zbudowany pies o długiej, błyszczącej, trójbarwnej sierści. Ma szeroką głowę, ciemne oczy o łagodnym wyrazie i trójkątne, opadające uszy. Jest nieco dłuższy niż wyższy, z szeroką klatką piersiową i długim, puszystym ogonem.

Rasa ma jedno umaszczenie, zawsze w tym samym układzie: kolor podstawowy głęboko czarny, rdzawobrązowe podpalania na policzkach, nad oczami, na łapach i po bokach piersi oraz białe znaczenia — strzałka przez środek głowy, kufa, „krzyż” na piersi, zwykle też palce i koniec ogona. Berneńczyk w innych kolorach albo z krótką sierścią to odstępstwo od wzorca, nie rzadka odmiana.

Wśród czterech szwajcarskich psów pasterskich tylko berneńczyk ma długą sierść — duży szwajcarski pies pasterski, appenzeller i entlebucher mają krótką.

Berneński pies pasterski — charakter i dla kogo (a dla kogo nie)

Berneńczyk jest łagodny, spokojny, przyjazny i bardzo przywiązany do swojej rodziny. Uczy się chętnie, ale jest wrażliwy — źle reaguje na krzyk i szorstkie traktowanie. Wobec obcych bywa czujny, zaszczeka, jednak nie jest psem obronnym. Dojrzewa powoli: przez pierwsze dwa lata to duży, rozbawiony szczeniak.

To cechy typowe dla rasy, a nie gwarancja: o charakterze konkretnego psa decydują też rodzice, socjalizacja w pierwszych miesiącach i wychowanie.

Dla kogo berneńczyk jest dobrym wyborem: dla rodziny z dziećmi w domu z ogrodem, dla osób, które lubią spokojne, długie spacery i chcą psa blisko siebie, a nie psa do sportu wyczynowego.

Dla kogo nie: dla kogoś, kto zostawia psa samego na cały dzień — berneńczyk źle znosi samotność (lęk separacyjny u psa); dla pedantów, bo obficie linieje; dla bardzo ciepłego mieszkania bez chłodnego kąta; dla osoby, która nie jest gotowa, że ten pies żyje krócej niż większość dużych ras.

Pielęgnacja berneńczyka: sierść, kąpiel, uszy i pazury

Długą sierść berneńczyka czesz 2–3 razy w tygodniu, a w czasie linienia — wiosną i jesienią — codziennie. Do podszerstka sprawdzi się zgrzebło albo szczotka dla psa z metalowymi ząbkami, np. Trixie zgrzebło z dwoma poziomami ząbków; do piór za uszami, na łapach i pod ogonem — grzebień, np. Trixie grzebień ułatwiający rozplątywanie sierści.

• Strzyżenie — nie. Podszerstek chroni też przed słońcem; wystarczy wyrównać włos między opuszkami i wokół łap.
• Kąpiel co kilka tygodni albo po wytarzaniu się; po myciu dokładnie wysusz i rozczesz podszerstek.
• Uszy sprawdzaj raz w tygodniu — opadające, owłosione ucho słabo się wietrzy.
• Pazury skracaj, gdy stukają o podłogę; przy okazji sprawdź łapy po spacerze.

Czym karmić berneńskiego psa pasterskiego?

Szczeniak berneńczyka rośnie szybko, a dorosłą sylwetkę osiąga zwykle w drugim roku życia. Potrzebuje karmy dla szczeniąt dużych ras, która wspiera równy wzrost, np. PRO PLAN Large Robust Puppy Sensitive Digestion — linii dla masywnych, ciężkich psów. Bez dodatków wapnia i witamin na własną rękę — o suplementach decyduje lekarz weterynarii (czym karmić szczeniaka).

Dorosłego psa karm suchą karmą dla psa dla ras dużych, np. PRO PLAN Large Robust Adult Sensitive Skin. Berneńczyk lubi jeść, a nadwaga obciąża jego stawy — porcję licz według ile karmy dziennie dla psa, dziel ją na dwa posiłki i odejmuj smakołyki z treningu.

Ile ruchu potrzebuje berneńczyk? Upał, wychowanie i zajęcia

Dorosły berneńczyk potrzebuje orientacyjnie 1–1,5 godziny spokojnego ruchu dziennie: spacerów, wędrówek, zabaw węchowych. Lubi pracę z człowiekiem, a dawniej ciągnął wózki z mlekiem — dziś niektórzy opiekunowie uprawiają z nim rekreacyjne ciągnięcie wózka, zawsze po zakończeniu wzrostu i po konsultacji z lekarzem.

• Upał to największe zagrożenie. Czarna, gęsta sierść szybko się nagrzewa. Latem wychodź rano i wieczorem, w dzień zapewnij cień, wodę i matę chłodzącą dla psa; objawy przegrzania: przegrzanie u psa.
• Odpoczynek — duży pies potrzebuje miękkiego miejsca, najlepiej legowiska dla psa ortopedycznego, np. Trixie legowisko ortopedyczne Lino.
• Szczeniak — krótkie, częste spacery, bez forsownego biegania, skoków i schodów do końca wzrostu.

Szkolenie oparte na nagrodzie i spokojnym tonie daje w tej rasie najlepsze efekty. Od szczeniaka ucz chodzenia na luźnej smyczy, przywołania i spokojnego witania gości — dorosły, 45-kilogramowy berneńczyk skaczący z radości przewraca ludzi.

Zdrowie berneńskiego psa pasterskiego — na co uważać

Berneńczyk żyje krócej niż większość dużych ras — orientacyjnie 7–10 lat — i ma kilka znanych predyspozycji:

• Nowotwory. W rasie występują częściej niż u większości psów, w tym postać nowotworu, która u innych ras zdarza się rzadko. Osłabienie, brak apetytu, chudnięcie, nowa gula albo duszność to powód do szybkiej wizyty.
• Stawy. Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych — kulawizna i sztywność po wstaniu to sygnał do badań (dysplazja u psa).
• Układ nerwowy. U starszych psów zdarza się dziedziczna, postępująca choroba rdzenia kręgowego, która zaczyna się od chwiejności tylnych łap; rodziców da się zbadać testem genetycznym.
• Skręt żołądka. Objaw alarmowy to wzdęty, twardy brzuch i nieudane próby wymiotów (podejrzenie skrętu żołądka) — jedziesz do lecznicy natychmiast (skręt żołądka u psa).

Ponieważ berneńczyk starzeje się wcześnie, regularne przeglądy u lekarza warto zacząć wcześniej niż u innych ras — co zmienia się u psa seniora, opisuje opieka nad psim seniorem.

Jak kupić albo adoptować berneńczyka odpowiedzialnie

Szczeniaka rasowego szukaj w hodowli zarejestrowanej w Związku Kynologicznym w Polsce (ZKwP), który należy do Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI). Pies z takiej hodowli dostaje rodowód, a jego rodzice muszą mieć uprawnienia hodowlane — w wielu rasach także wyniki badań w kierunku chorób dziedzicznych. Przed rezerwacją poproś o wyniki badań rodziców — w tej rasie najważniejsze są: prześwietlenie stawów biodrowych i łokciowych, test genetyczny w kierunku postępującej choroby rdzenia kręgowego (degeneracyjnej mielopatii), badanie serca, badanie oczu. Zapytaj też, ile żyły psy z linii rodziców i na co chorowały — w tej rasie to jedna z najważniejszych informacji.

Ogłoszenie „rasowy, bez rodowodu, rodzice na miejscu” to zwykle pseudohodowla: nikt nie sprawdził zdrowia rodziców, a szczenię może wyrosnąć na psa innej wielkości i o innym charakterze, niż obiecywano. Rodowód nie jest „papierem dla wystawców” — to jedyny dowód, że za szczeniakiem stoi kontrolowana hodowla.

1. Odwiedź hodowlę. Zobacz matkę szczeniąt i warunki — szczenięta powinny mieszkać w domu, być ciekawskie i czyste.
2. Zapytaj o długowieczność linii. Dobry hodowca wie, ile żyli dziadkowie i pradziadkowie szczeniąt, i nie unika tego tematu.
3. Sprawdź dokumenty. Rodowód, książeczka zdrowia z wpisanymi szczepieniami i odrobaczaniem, umowa kupna.
4. Przygotuj dom. Legowisko w chłodnym miejscu, miski, szelki i szczotki kup, zanim szczeniak przyjedzie (wyprawka dla szczeniaka).

Cena szczeniaka zależy od hodowli, linii i dokumentów, dlatego jej nie podajemy. Podejrzanie tani „rasowy” szczeniak to sygnał ostrzegawczy, nie okazja. Psy tej rasy trafiają też do schronisk i fundacji, w tym do organizacji zajmujących się jedną rasą. Adopcja dorosłego psa ma ważną zaletę: znasz już jego wielkość, charakter i stan zdrowia. Jak wyglądają pierwsze tygodnie, opisuje poradnik o psie ze schroniska.

Rasy podobne do berneńskiego psa pasterskiego

• Bernardyn — też szwajcarski i łagodny, ale olbrzymi, biało-czerwonobrązowy i mocniej się ślini.
• Nowofundland — olbrzymi pies wodny o podobnym, cierpliwym charakterze i równie gęstej sierści.
• Golden retriever — równie rodzinny i łagodny, lżejszy, bardziej ruchliwy, chętniej aportuje i lepiej znosi upał.

Berneński pies pasterski — co zapamiętać

• Berneńczyk to łagodny, wrażliwy pies rodzinny — świetny z dziećmi, źle znosi samotność.
• Długa sierść z podszerstkiem: czesanie kilka razy w tygodniu, w sezonie codziennie, bez strzyżenia.
• Upał to największe zagrożenie — latem spacery rano i wieczorem, w dzień chłodne miejsce.
• Rasa żyje krócej niż większość dużych psów; regularne przeglądy warto zacząć wcześnie.
• Pytaj hodowcę o badania rodziców i o to, ile żyły psy z ich linii.

Następny krok: jeśli berneńczyk pasuje do Twojego domu, poszukaj hodowli, która otwarcie mówi o zdrowiu i długości życia swoich psów — i zaplanuj chłodne miejsce na legowisko.