Jak czyścić psu uszy i oczy?

Jak czyścić psu uszy krok po kroku

Domowe czyszczenie ucha to zawsze ta sama sekwencja: obejrzyj, rozmiękcz, pozwól psu otrząsnąć głową, wytrzyj to, co widzisz. Nic poza tym — reszta kanału to praca dla weterynarza, nie dla opiekuna.

1. Zajrzyj do ucha przy dobrym świetle. Odchyl małżowinę do góry i obejrzyj jej wewnętrzną stronę. Zdrowe ucho jest bladoróżowe, suche i pachnie neutralnie.
2. Odpuść, jeśli coś jest nie tak. Zaczerwienienie, ciemna wydzielina, przykry zapach albo cofanie głowy przy dotknięciu — na tym kończysz i umawiasz wizytę.
3. Przygotuj wszystko w zasięgu ręki. Preparat do uszu, kilka gazików, ręcznik i przysmaki. Pies nie ma czekać, aż będziesz czegoś szukać z ręką na jego głowie.
4. Ogrzej płyn w dłoni. Zimny preparat w uchu to nieprzyjemne zaskoczenie i najprostszy sposób, żeby pies zapamiętał zabieg źle.
5. Podaj preparat do ujścia przewodu. Trzymaj małżowinę uniesioną i zaaplikuj płyn zgodnie z instrukcją producenta. Końcówki butelki nie wciskaj w głąb — ma dotykać najwyżej wejścia albo w ogóle go nie dotykać.
6. Masuj nasadę ucha przez kilkanaście sekund. Usłyszysz charakterystyczne chlupanie. To znak, że płyn rozchodzi się w kanale i rozmiękcza woskowinę.
7. Pozwól psu otrząsnąć głową. Puść ucho i odsuń się. Otrząśnięcie wyrzuca rozpuszczoną wydzielinę z zakrętu kanału na zewnątrz — dlatego jest częścią zabiegu, a nie jego zepsuciem.
8. Wytrzyj wyłącznie to, co widzisz. Owiń palec gazikiem i zbierz wydzielinę z małżowiny i z samego wejścia do kanału. Palec sam wyznacza granicę: dalej niż on nie sięgasz niczym.
9. Zakończ przysmakiem i zrób to samo z drugim uchem. Świeży gazik do każdego ucha.

Dlaczego patyczek nie ma wstępu do psiego ucha

Przewód słuchowy psa nie jest prostą rurką jak u człowieka. Biegnie najpierw pionowo w dół, a potem zagina się mniej więcej pod kątem prostym i dopiero ta pozioma część dochodzi do błony bębenkowej.

Z tego kształtu wynikają trzy rzeczy naraz. Po pierwsze, zaglądając do ucha, widzisz ułamek jego długości — nie masz pojęcia, co jest za zakrętem. Po drugie, każde narzędzie wsunięte w głąb działa jak tłok i przesuwa wydzielinę tam, gdzie sam pies już jej nie wyrzuci. Po trzecie, wilgoć z tak zagiętego kanału odparowuje wolno, więc ucho po kąpieli czy pływaniu zostaje mokre znacznie dłużej, niż się wydaje.

Dlatego domowe czyszczenie opiera się na płynie, a nie na mechanice: preparat rozpuszcza woskowinę w miejscach, do których nie dosięgniesz, a pies wyrzuca ją otrząśnięciem. Twoja rola kończy się na tym, co widać gołym okiem.

Jak często zaglądać psu do uszu?

Oglądaj uszy regularnie, a czyść wtedy, gdy jest co czyścić. To nie jest ta sama czynność i mylenie ich jest najczęstszym powodem, dla którego zdrowe ucho zostaje podrażnione.

Najprościej wpiąć oglądanie w cotygodniowe szczotkowanie psa — przy okazji i tak przechodzisz rękami po całej głowie. Zajrzyj wtedy do obu uszu, powąchaj je i sprawdź, czy pies nie cofa głowy. W sezonie aktywności pasożytów przy tej samej okazji sprawdzasz małżowiny pod kątem kleszczy, bo cienka skóra ucha jest jednym z ich ulubionych miejsc.

Częstotliwość samego czyszczenia zależy od psa, nie od kalendarza. Jednemu wystarczy raz na kilka tygodni, u innego — z wiszącymi uszami, pływającego, z problemami skórnymi — potrzeba będzie wyraźnie większa. Nadmiar szkodzi tak samo jak zaniedbanie: zbyt częste płukanie wypłukuje naturalną warstwę ochronną i drażni delikatny naskórek. Osobny moment na kontrolę to każda kąpiel psa i każde pływanie — po nich uszy warto po prostu osuszyć od zewnątrz.

Jak czyścić psu oczy?

Niewielka ilość szarawej wydzieliny w wewnętrznym kąciku po nocy jest u wielu psów normą — to zebrane przez noc łzy i kurz. Przemywasz okolicę oka, nigdy samą gałkę.

1. Zwilż wacik letnią wodą albo preparatem do oczu. Ma być wilgotny, nie ociekający.
2. Przytrzymaj go chwilę na zaschniętej wydzielinie. Zmiękczona schodzi sama; odrywana na sucho ciągnie za sobą sierść i skórę.
3. Przetrzyj jednym ruchem od zewnętrznego kąta w stronę nosa. Taki kierunek zgarnia zabrudzenie do wewnętrznego kącika, a nie rozprowadza go po całym oku.
4. Weź świeży wacik do drugiego oka. Zawsze, nawet gdy pierwszy wygląda na czysty.
5. Osusz sierść pod okiem. Wilgoć zostawiona na sierści to prosta droga do zacieków i podrażnionej skóry.

Zacieki pod okiem u psa — co z nimi zrobić

Rdzawo-brązowe smugi biegnące od wewnętrznego kącika w dół to zaschnięte łzy, które spływały po sierści. Najbardziej rzucają się w oczy u psów o jasnej okrywie, ale sam ślad mówi tylko tyle, że oko dużo łzawiło.

Domowo działasz na dwa sposoby: codziennie osuszasz sierść pod okiem i skracasz włos, który drażni oko od dołu — do tego służą nożyczki z zaokrąglonymi końcami, a nie zwykłe nożyczki biurowe. Preparaty na plamy łzowe pomagają na przebarwienie, ale nie usuwają przyczyny łzawienia.

I to jest sedno: nasilone łzawienie ma wiele możliwych przyczyn — od budowy powiek, przez nieprawidłowo rosnące rzęsy, po niedrożny kanalik łzowy albo ciało obce. Rozpoznaje je weterynarz po zbadaniu oka. Jeśli zacieki pojawiły się nagle albo szybko się nasilają, potraktuj to jak objaw, nie jak problem kosmetyczny.

Które psy wymagają więcej uwagi?

Anatomia robi tu większą różnicę niż staranność opiekuna. Częściej problemów z uszami można się spodziewać u psów, u których do kanału słabo dociera powietrze: z długimi, wiszącymi małżowinami i z mocno owłosionym wejściem do przewodu — typowo u spanieli, u pudli i ich mieszańców. Do tej samej grupy podwyższonej czujności należą psy dużo pływające oraz psy z alergiami, bo skóra ucha jest przedłużeniem skóry całego ciała i problem skórny bardzo często wychodzi właśnie w uszach.

Po stronie oczu uwagi wymagają rasy o płaskiej kufie i wyraźnie wyeksponowanych gałkach ocznych — mopsy, shih tzu, pekińczyki. Oko mniej schowane w oczodole łatwiej wysycha, częściej ociera się o sierść i jest bardziej narażone na uraz rogówki, także taki, którego nie zauważysz w momencie, gdy się zdarza. U tych psów codzienne spojrzenie na oczy jest ważniejsze niż jakikolwiek preparat.

Kiedy czyszczenie szkodzi — objawy dla weterynarza

Ucho objęte stanem zapalnym boli, a wlany do niego płyn rozprowadza zapalenie i zniechęca psa do dotykania głowy na długo. Dlatego przy poniższych objawach nie czyścisz, tylko dzwonisz do lecznicy.

Uszy — sygnały, przy których przerywasz domową higienę:

• uporczywe drapanie ucha, potrząsanie głową, ocieranie głowy o meble i podłogę,
• przykry, kwaśny lub gnilny zapach z ucha,
• ciemna, gęsta albo ropna wydzielina,
• zaczerwienienie, obrzęk lub wyraźne ocieplenie małżowiny,
• ból przy dotknięciu nasady ucha, warczenie albo uciekanie głową,
• głowa stale przekrzywiona na jedną stronę, zaburzenia równowagi.

Oczy — sygnały, przy których nie czekasz do jutra:

• ropna, żółta lub zielonkawa wydzielina,
• oko zmrużone, przymknięte lub trzymane zamknięte,
• unikanie światła i chowanie głowy w cieniu,
• zmętnienie albo zmiana barwy rogówki,
• silne zaczerwienienie, obrzęk powieki, widoczna trzecia powieka,
• pocieranie oka łapą lub o meble.

Czym czyścić psu uszy i oczy

Do domowej higieny wystarczy kilka rzeczy, a wszystkie znajdziesz w kategorii preparatów do pielęgnacji oczu i uszu. Wybór między płynem a gotową chusteczką to głównie kwestia wygody i tego, ile pies pozwala przy sobie majstrować.

• Preparat do przemywania uszu z zakraplaczem — podstawa domowej higieny ucha. Zakraplacz pozwala podać płyn do samego ujścia, bez wciskania końcówki w głąb. Dla psa, który zna zabieg i spokojnie daje unieść małżowinę.
• Nasączone nakładki na palec do uszu — gotowy gazik zakładany na palec. Wygodne do zebrania rozmiękczonej wydzieliny z małżowiny, bo palec sam ogranicza, jak głęboko sięgniesz. Dobre na start, gdy dopiero uczysz psa dotykania uszu.
• Płyn do przemywania oczu — do zwilżenia wacika i zmiękczenia zaschniętej wydzieliny w kąciku. Sprawdza się u psów, którym codziennie zbiera się „śpik".
• Chusteczki do oczu — jedna chusteczka na jedno oko, bez odmierzania płynu. Najwygodniejsza opcja w podróży i przy psie, który nie znosi długiego trzymania przy pysku.
• Preparat na zacieki wokół oczu — do psów z jasną sierścią, u których widać rdzawe smugi. Pracuje na przebarwieniu; przyczynę łzawienia i tak trzeba ustalić u weterynarza.

Czego nie używać: wody utlenionej, spirytusu, oliwy, octu ani preparatów przeznaczonych dla ludzi. Drażnią naskórek albo zostawiają w uchu warstwę, która pogarsza jego wentylację.

Uszy i oczy w cotygodniowej rutynie pielęgnacyjnej

Uszy i oczy najłatwiej ogarnąć wtedy, gdy nie są osobnym wydarzeniem, tylko jednym z punktów przeglądu, który i tak robisz. Praktyczny układ wygląda tak: szczotkowanie, spojrzenie w uszy i oczy, sprawdzenie pazurów, na koniec zęby.

• Szczotkowanie i kąpiel — to przy nich najwygodniej zajrzeć do uszu, a po myciu warto je osuszyć.
• Pazury — sprawdzasz je przy tej samej sesji, bo pies jest już rozluźniony i przyzwyczajony do dotykania.
• Zęby — osobny nawyk, ale zwykle wchodzi najłatwiej właśnie po pielęgnacji głowy.

Każdy z tych punktów zajmuje kilkadziesiąt sekund, jeśli pies nie ma powodu, żeby uciekać. Dlatego więcej daje krótki przegląd raz w tygodniu niż jedna wielka sesja raz na kwartał.

Co zapamiętać

• Patyczek kosmetyczny nie wchodzi psu do ucha — wpycha wydzielinę za zagięcie kanału i grozi urazem błony bębenkowej.
• Kanał słuchowy psa zagina się pod kątem prostym, więc czyścisz wyłącznie małżowinę i ujście; głębiej pracuje płyn, a wydzielinę wyrzuca otrząśnięcie.
• Oczy przemywasz od zewnętrznego kąta w stronę nosa, osobnym wacikiem na każde oko.
• Zaglądaj co tydzień, czyść wtedy, gdy jest co czyścić — nadmierne płukanie drażni zdrowe ucho.
• Przykry zapach, ciemna wydzielina, ból, przekrzywiona głowa, zmrużone oko albo światłowstręt to sygnały do weterynarza, nie do czyszczenia.

Następny krok: zawołaj dziś psa, odchyl mu obie małżowiny i powąchaj uszy. Jeśli są bladoróżowe, suche i pachną neutralnie — nie masz nic do roboty i to jest dobra wiadomość. Jeśli nie, wiesz już, czy sięgasz po płyn, czy po telefon do lecznicy.