Kot szkocki zwisłouchy - charakter, zdrowie i co warto wiedzieć

Kot szkocki zwisłouchy, znany też jako scottish fold, ma okrągłą głowę, duże oczy i uszy zagięte do przodu jak czapeczka. To jedna z najbardziej rozpoznawalnych ras, ale też jedna z najbardziej spornych, i o tym także piszemy uczciwie. Na tle innych ras porównujemy go w przeglądzie rasy kotów.

Kot szkocki zwisłouchy - rasa w skrócie

Uznanie	WCF, TICA, CFA i inne organizacje felinologiczne; FIFe tej rasy nie uznaje
Pochodzenie	Szkocja, 1961 r. (rasę dopracowano głównie w USA)
Masa (orientacyjnie)	kocury ok. 4–6 kg, kotki ok. 2,5–4 kg
Długość życia (orientacyjnie)	11–15 lat
Sierść i pielęgnacja	niska–średnia - krótka i gęsta (jest też odmiana półdługowłosa) - czesanie raz w tygodniu, uszy co tydzień
Aktywność	niska–średnia - spokojna zabawa na podłodze; skoki i wspinaczka zależą od stanu stawów
Na pierwszego kota?	raczej tak - łagodny i spokojny, ale trzeba liczyć się z chorobą stawów, obserwacją i kosztami leczenia
Zostaje sam na dzień pracy?	raczej tak - spokojnie znosi dzień bez ludzi, choć lubi towarzystwo
Do domu z dziećmi?	tak - cierpliwy; dziecko musi wiedzieć, że kota nie ciągnie się za ogon i nie ściska

Jak wygląda kot szkocki zwisłouchy? Uszy, budowa i sierść

Kot szkocki zwisłouchy ma małe uszy zagięte do przodu i w dół, okrągłą głowę z pełnymi policzkami, duże, okrągłe oczy i zaokrąglone, średniej wielkości ciało. Uszy przylegają do głowy, przez co z przodu wygląda ona na zupełnie okrągłą. Kocięta rodzą się z prostymi uszami, a zagięcie pojawia się zwykle po 3–4 tygodniach życia.

Sierść jest najczęściej krótka i gęsta, ale istnieje też odmiana półdługowłosa. Wzorzec dopuszcza praktycznie wszystkie kolory i wzory sierści. Do kojarzeń używa się kotów o prostych uszach, w tym kotów brytyjskich, dlatego budową i sierścią szkocki zwisłouchy przypomina kota brytyjskiego. Kocięta z prostymi uszami z takich miotów to koty szkockie prostouche (scottish straight).

Kot szkocki zwisłouchy: charakter i dla kogo (a dla kogo nie)

Kot szkocki zwisłouchy jest zwykle spokojny, łagodny i przywiązany do domowników, ale nie nachalny. Lubi być blisko ludzi, cicho „mówi”, rzadko głośno miauczy i dobrze dogaduje się z innymi spokojnymi zwierzętami. Bawi się chętnie, ale krótko i raczej na podłodze niż na szafach.

To cechy typowe dla rasy, a nie gwarancja: o charakterze konkretnego kota decydują też rodzice, warunki w hodowli i pierwsze tygodnie w nowym domu.

Dla kogo ta rasa może być dobrym wyborem: dla spokojnego domu, który przyjmie kota z jego potrzebami zdrowotnymi: będzie obserwować, jak się porusza, pilnować wagi i liczyć się z kosztami leczenia stawów.

Dla kogo nie: dla kogoś, kto wybiera kota wyłącznie dla wyglądu uszu, i dla osób, które nie chcą albo nie mogą zapewnić regularnej opieki weterynaryjnej. Jeśli zależy Ci na łagodnym, „pluszowym” kocie bez tego ryzyka, przeczytaj sekcję o zakupie i alternatywach niżej.

Pielęgnacja kota szkockiego zwisłouchego: sierść, uszy i ogon

Krótka sierść wymaga czesania raz w tygodniu, w czasie linienia częściej. Kot ze sztywniejszymi stawami gorzej sięga do grzbietu i nasady ogona przy myciu, dlatego te miejsca przeczesuj szczególnie starannie, np. metalowym grzebieniem Trixie grzebień metalowy. Technikę opisuje jak szczotkować kota.

• Uszy zaglądaj co tydzień: w zagiętej małżowinie łatwiej zbiera się wydzielina. Przecieraj tylko widoczną część ucha, np. Trixie nakładki na palce Ear Care; jak to robić, opisuje jak czyścić kotu uszy i oczy.
• Ogon traktuj delikatnie: nie zginaj go, nie ciągnij i ucz tego dzieci. Pogrubiały, sztywny ogon albo ból przy jego dotykaniu to sygnał do wizyty.
• Pazury skracaj regularnie: kot, który mniej skacze i rzadziej używa drapaka, słabiej je ściera.

Czym karmić kota szkockiego zwisłouchego?

Dla tej rasy szczupła sylwetka jest ważniejsza niż dla większości kotów: każdy nadmiarowy kilogram dodatkowo obciąża stawy. Porcję licz według masy i aktywności (ile karmy dla kota), a kondycję sprawdzaj dłońmi, bo gęsta sierść ukrywa nadwagę. Jak ją ocenić i jak bezpiecznie odchudzać kota, opisuje nadwaga u kota.

Spokojny, wykastrowany kot potrzebuje mniej energii, więc nie podawaj karmy „na oko” i nie zostawiaj pełnej miski na cały dzień. Wszelkie preparaty „na stawy” i diety specjalne dobieraj wyłącznie z lekarzem weterynarii, który zna wyniki badań kota.

Zabawa i mieszkanie dla kota szkockiego zwisłouchego

Kot szkocki zwisłouchy potrzebuje ruchu, ale bez wysokich skoków i lądowań na twardej podłodze. Urządź mieszkanie tak, żeby mógł wejść wszędzie stopniowo: pochylnie, niskie półki i stopnie zamiast jednego wysokiego skoku.

• Drapak: niski, stabilny, z szerokimi półkami albo pochylnią, np. Trixie drapak z rampą i miejscem na legowisko; więcej modeli w dziale drapak dla kota.
• Kuweta: z niskim brzegiem wejścia, żeby kot nie musiał wysoko podnosić łap, np. Barry King kuweta z niskim brzegiem; wybór w dziale kuweta dla kota.
• Legowisko: miękkie, niskie i ciepłe, np. Trixie legowisko Polly; inne w dziale legowisko dla kota.
• Stopnie przy kanapie i łóżku, np. Trixie schody dla psa i kota, oszczędzają stawom lądowań z wysokości.
• Zabawa: krótkie sesje na podłodze, z wędką prowadzoną nisko, zamiast skakania za zabawką w górę.

Zdrowie kota szkockiego zwisłouchego: na co uważać

Zagięte uszy daje gen, który zmienia budowę chrząstki w całym ciele, a nie tylko w uszach. Skutkiem jest osteochondrodysplazja: zaburzenie rozwoju chrząstek i kości, które prowadzi do zmian w stawach łap, zwłaszcza tylnych, i w kręgach ogona. U części kotów zmiany są ciężkie już w młodości, u innych rozwijają się powoli i długo nie dają wyraźnych objawów, ale badania wskazują, że w jakimś stopniu dotyczą one wszystkich kotów z zagiętymi uszami. Koty, które dostały ten gen od obojga rodziców, chorują najciężej, dlatego odpowiedzialne hodowle nigdy nie kojarzą ze sobą dwóch kotów zwisłouchych.

Choroby nie da się wyleczyć, ale można łagodzić jej objawy. Dlatego tak ważne jest, żeby wcześnie zauważyć ból, którego kot zwykle nie okazuje wprost:

• niechęć do skakania, wchodzenia na kanapę albo do kuwety,
• sztywny, drobny chód, kulawizna, „kaczkowaty” krok tylnych łap,
• pogrubiały, sztywny ogon, ból przy dotyku ogona albo łap,
• częste siedzenie na tylnej części ciała z wyciągniętymi łapami, które może być sposobem na odciążenie bolących stawów.

Poza tym w rasie, przez kojarzenia z kotami brytyjskimi i perskimi, zdarzają się wielotorbielowatość nerek (PKD) i kardiomiopatia przerostowa (HCM). Kota szkockiego zwisłouchego warto co roku pokazać lekarzowi weterynarii, który oceni stawy i zdecyduje o ewentualnym prześwietleniu.

Jak kupić albo adoptować kota szkockiego zwisłouchego odpowiedzialnie

Hodowla kotów zwisłouchych budzi poważne zastrzeżenia lekarzy weterynarii i części środowiska felinologicznego, właśnie z powodu choroby stawów. Niektóre organizacje felinologiczne, w tym FIFe, nie rejestrują tej rasy, a w części krajów jej hodowla jest krytykowana albo ograniczana przepisami o ochronie zwierząt. Zanim zdecydujesz się na kociaka, zastanów się nad alternatywami:

• adopcja dorosłego kota szkockiego zwisłouchego z fundacji albo domu tymczasowego, u którego znasz już stan zdrowia i charakter (kot ze schroniska w nowym domu),
• kot szkocki prostouchy, czyli kot tej samej linii i o podobnym charakterze, ale bez genu zagiętych uszu,
• kot brytyjski, równie spokojny i „pluszowy”, o stojących uszach.

Jeśli mimo to szukasz kociaka, wybieraj tylko hodowlę zarejestrowaną w organizacji felinologicznej, która wydaje rodowody, i zadaj jej pytania:

1. Z kim kojarzony jest kot zwisłouchy? Odpowiedź musi brzmieć: z kotem o prostych uszach. Kojarzenie dwóch kotów zwisłouchych to sygnał, żeby zrezygnować.
2. Jak poruszają się rodzice? Zobacz dorosłe koty z hodowli, jak skaczą i chodzą, i dotknij ich ogonów: powinny być gibkie, nie sztywne i nie pogrubione.
3. Jakie badania mają rodzice? W tej rasie ważne są m.in. test DNA w kierunku PKD, badanie USG serca i ocena stawów przez lekarza weterynarii.
4. Czy dostanę umowę i rodowód? Rodowód, książeczka zdrowia ze szczepieniami i umowa kupna to minimum; pierwsze dni kociaka opisuje opieka nad kociakiem w nowym domu.

Kot „w typie rasy”, bez rodowodu, z ogłoszenia to najczęściej zwierzę z przypadkowego krycia, bez badań rodziców. Rodowód nie jest „papierem dla wystawców” - to jedyny dowód, że za kociakiem stoi kontrolowana hodowla. Cena kociaka zależy od hodowli, linii i przeznaczenia (kot do domu czy do dalszej hodowli), dlatego jej nie podajemy. Podejrzanie tani „rasowy” kociak to sygnał ostrzegawczy, nie okazja.

Rasy podobne do kota szkockiego zwisłouchego

• Kot brytyjski ma bardzo podobną okrągłą głowę, pluszową sierść i spokojny charakter, ale stojące uszy i nie ma choroby związanej z ich zagięciem.
• Kot egzotyczny jest równie spokojny i okrągły, ale ma płaski pyszczek i stojące, małe uszy; wymaga codziennej pielęgnacji oczu.
• Ragdoll ma podobnie łagodne usposobienie i lubi być blisko ludzi, ale jest dużo większy i ma półdługą sierść.

Kot szkocki zwisłouchy: co zapamiętać

• Zagięte uszy daje gen, który wpływa na chrząstki w całym ciele i sprzyja bolesnym zmianom w stawach.
• Kot zwykle nie okazuje bólu wprost: niechęć do skakania, sztywny chód i sztywny ogon to sygnały do wizyty.
• Szczupła sylwetka, niska kuweta, pochylnie i miękkie legowisko odciążają stawy.
• Odpowiedzialna hodowla nigdy nie kojarzy dwóch kotów zwisłouchych.
• Rozważ adopcję dorosłego kota albo kota szkockiego prostouchego czy brytyjskiego.

Następny krok: jeśli masz już kota tej rasy, obserwuj przez tydzień, jak wskakuje na kanapę i wchodzi do kuwety, i opowiedz o tym lekarzowi weterynarii na najbliższej wizycie.