Kot egzotyczny - charakter, pielęgnacja i zdrowie krótkowłosego persa

Kot egzotyczny to „krótkowłosy pers”: ma budowę, płaski pyszczek i spokojny charakter kota perskiego, ale krótką, pluszową sierść. Na tle innych ras porównujemy go w przeglądzie rasy kotów; tutaj opisujemy samą rasę.

Kot egzotyczny - rasa w skrócie

Uznanie	FIFe (razem z kotem perskim), WCF, TICA, CFA i inne organizacje felinologiczne
Pochodzenie	USA, lata 50. i 60. XX wieku (krzyżówki kotów perskich z krótkowłosymi)
Masa (orientacyjnie)	ok. 3–6 kg (kocury wyraźnie cięższe)
Długość życia (orientacyjnie)	12–15 lat
Sierść i pielęgnacja	średnia - krótka, bardzo gęsta i pluszowa - czesanie 1–2 razy w tygodniu, w czasie linienia częściej; oczy codziennie
Aktywność	niska–średnia - lubi krótkie zabawy, ale większość dnia spędza spokojnie
Na pierwszego kota?	tak - spokojny i łagodny, jeśli zaakceptujesz codzienne przemywanie oczu i kontrolę oddychania
Zostaje sam na dzień pracy?	raczej tak - dobrze znosi spokojny dzień, choć lubi towarzystwo i źle znosi długie wyjazdy domowników
Do domu z dziećmi?	tak - cierpliwy wobec spokojnych dzieci; nie lubi gonitw i podnoszenia na siłę

Jak wygląda kot egzotyczny? Budowa, pyszczek i sierść

Kot egzotyczny jest krępy i zwarty, ma okrągłą głowę z płaskim profilem, wielkie okrągłe oczy, małe uszy i krótką, bardzo gęstą sierść, która odstaje od ciała jak futro pluszowego misia. Budową nie różni się od kota perskiego: ma szeroką pierś, krótkie, grube łapy i krótki ogon. Różnica jest w sierści: zamiast długiego futra ma gruby, pluszowy „kożuszek” z obfitym podszerstkiem.

Rasa powstała w USA z krzyżówek kotów perskich z kotami krótkowłosymi, a później hodowcy wracali do persów, żeby utrwalić typ. Dlatego w miotach kotów egzotycznych zdarzają się kocięta długowłose. Wzorzec dopuszcza te same kolory co u persa: jednolite, pręgowane, szylkretowe, z białym, srebrne i colourpoint, czyli z ciemniejszym pyszczkiem, uszami, łapami i ogonem. Oczy są zwykle miedziane, u kotów srebrnych zielone, a u colourpointów niebieskie.

Kot egzotyczny: charakter i dla kogo (a dla kogo nie)

Kot egzotyczny jest spokojny, łagodny i bardzo przywiązany do domowników, ale zwykle nieco bardziej ciekawski i zabawowy niż pers. Lubi być blisko ludzi, chętnie leży obok na kanapie, a miauczy rzadko i cicho. Dobrze znosi życie w mieszkaniu i zwykle dogaduje się z innymi spokojnymi zwierzętami.

To cechy typowe dla rasy, a nie gwarancja: o charakterze konkretnego kota decydują też rodzice, warunki w hodowli i pierwsze tygodnie w nowym domu.

Dla kogo kot egzotyczny jest dobrym wyborem: dla osoby, która chce spokojnego kota do mieszkania, lubi wygląd persa, ale nie ma czasu na codzienne rozczesywanie długiej sierści.

Dla kogo nie: dla kogoś, kto szuka kota do aktywnej zabawy przez pół dnia, i dla osób, które nie chcą codziennie zaglądać kotu do oczu. Płaski pyszczek to także stała uwaga na oddychanie i upał, a w razie kłopotów zdrowotnych częstsze wizyty u lekarza.

Pielęgnacja kota egzotycznego: oczy, sierść i fałd przy nosie

Sierść kota egzotycznego wymaga mniej pracy niż u persa, ale gęsty podszerstek trzeba regularnie wyczesywać, 1–2 razy w tygodniu, a w czasie linienia częściej. Do pluszowej sierści zamiast miękkiej szczotki dla kota lepiej sprawdza się grzebień o metalowych zębach, np. Trixie grzebień metalowy, a w linieniu narzędzie do podszerstka, np. Furminator dla kotów krótkowłosych, używane delikatnie i krótko. Technikę opisuje jak szczotkować kota.

• Oczy przecieraj codziennie. Skrócone drogi łzowe sprawiają, że łzy spływają po pyszczku i zostawiają brązowe zacieki. Przecieraj kąciki miękką, wilgotną chusteczką, każde oko osobną, np. Trixie chusteczki Eye Care. Jak robić to bezpiecznie, opisuje jak czyścić kotu uszy i oczy.
• Fałd skóry nad nosem sprawdzaj przy okazji przecierania oczu; wilgoć i resztki jedzenia w fałdzie łatwo powodują podrażnienie.
• Kąpiel zwykle nie jest potrzebna; wyjątkiem jest zabrudzenie, którego kot sam nie domyje.
• Zęby i pazury. Krótka szczęka sprzyja stłoczonym zębom i kamieniowi, dlatego zęby oglądaj regularnie, a pazury skracaj, gdy zaczynają zaczepiać o tkaniny.

Czym karmić kota egzotycznego?

Płaski pyszczek utrudnia kotu chwytanie jedzenia z głębokiej, wąskiej miski, a krawędź naczynia uciska wąsy i policzki. Podawaj karmę w płytkiej, szerokiej misce dla kota, najlepiej z pochyłym dnem, np. Trixie miska dla kotów o spłaszczonej mordce. Część kotów tej rasy łatwiej je płaskie, małe krokiety albo karmę mokrą w kawałkach niż pasztet, który oblepia pyszczek.

Kot egzotyczny jest raczej spokojny i po kastracji łatwo tyje. Porcję licz według masy i aktywności (ile karmy dla kota), a kondycję oceniaj dłońmi, nie okiem, bo gęsta sierść ukrywa nadwagę; jak to zrobić, opisuje nadwaga u kota. Po każdym posiłku przetrzyj pyszczek, jeśli zostały na nim resztki.

Zabawa i mieszkanie dla kota egzotycznego

Kot egzotyczny nie potrzebuje wysokich wież, ale codzienna, krótka zabawa chroni go przed nudą i nadwagą. Wystarczą 2 sesje po kilka minut dziennie, najlepiej rano i wieczorem, gdy w mieszkaniu jest chłodniej.

• Zabawki na smakołyki: część dziennej porcji podawaj w łamigłówce, np. Trixie Fun Board; kot się rusza, a je wolniej.
• Drapak: niski i stabilny, z szerokimi półkami, bo krępy kot nie lubi skakać wysoko; wybierz go w dziale drapak dla kota.
• Wysiłek z umiarem: kończ zabawę, gdy kot zaczyna szybciej oddychać albo kładzie się na boku, zanim się zmęczy.
• Wyjścia: to kot do mieszkania; na zewnątrz łatwo się przegrzewa, a gęsta sierść szybko zbiera brud i rzepy.

Zdrowie kota egzotycznego: na co uważać

Kot egzotyczny ma bardzo krótki, płaski pyszczek (to rasa brachycefaliczna), więc gorzej oddaje ciepło, a wąskie nozdrza i skrócone drogi łzowe sprawiają, że częściej chrapie, sapie i ma mokre kąciki oczu. W upał zapewnij mu chłodne, zacienione miejsce i stały dostęp do wody (kot w upale), a oddychanie z otwartym pyskiem, głośne świsty czy szybkie męczenie się przy zabawie omów z lekarzem weterynarii: to nie jest „urok rasy”.

Poza tym w rasie występują choroby dziedziczne, które odpowiedzialne hodowle badają u kotów rodzicielskich:

• Wielotorbielowatość nerek (PKD) to dziedziczna choroba, w której w nerkach rosną torbiele; trafiła do rasy razem z persami, a nosicieli wykrywa test DNA.
• Kardiomiopatia przerostowa (HCM) to choroba mięśnia sercowego, która długo nie daje objawów; hodowle robią kotom rodzicielskim okresowe badanie USG serca.
• Oczy: duże, wypukłe oczy łatwiej uszkodzić, a uraz rogówki objawia się mrużeniem oka, mętnym okiem albo nagłym, obfitym łzawieniem jednego oka.
• Zęby i zgryz: krótka szczęka sprzyja wadom zgryzu i stłoczonym zębom, które łatwiej obrastają kamieniem.

Jak kupić albo adoptować kota egzotycznego odpowiedzialnie

Kociaka rasowego szukaj w hodowli zarejestrowanej w organizacji felinologicznej, która wydaje rodowody - w Polsce działają kluby zrzeszone m.in. w FIFe (np. Felis Polonia) i w WCF. Rodowód to dowód pochodzenia i warunek, żeby hodowla mogła pokazać wyniki badań kotów rodzicielskich. Przed rezerwacją poproś o wyniki badań rodziców - w tej rasie najważniejsze są: test DNA w kierunku wielotorbielowatości nerek (PKD), badanie USG serca, powtarzane co jakiś czas, ocena oczu i drożności nosa przez lekarza weterynarii.

Kot „w typie rasy”, bez rodowodu, z ogłoszenia to najczęściej zwierzę z przypadkowego krycia, bez badań rodziców. Rodowód nie jest „papierem dla wystawców” - to jedyny dowód, że za kociakiem stoi kontrolowana hodowla.

1. Obejrzyj rodziców i kocięta na żywo albo na wideo. Zwróć uwagę, czy oddychają cicho przy zabawie i czy mają szeroko otwarte nozdrza i czyste oczy.
2. Nie wybieraj najbardziej płaskiego pyszczka. Skrajnie płaski profil wygląda efektownie, ale to on odpowiada za kłopoty z oddychaniem i oczami.
3. Sprawdź dokumenty. Rodowód, książeczka zdrowia ze szczepieniami, umowa kupna, wyniki badań rodziców.
4. Przygotuj dom. Płytka miska, kuweta i chusteczki do oczu przed przyjazdem; pierwsze dni opisuje opieka nad kociakiem w nowym domu.

Cena kociaka zależy od hodowli, linii i przeznaczenia (kot do domu czy do dalszej hodowli), dlatego jej nie podajemy. Podejrzanie tani „rasowy” kociak to sygnał ostrzegawczy, nie okazja. Koty rasowe trafiają też do fundacji i domów tymczasowych - zwykle dorosłe, oddane z powodu alergii, przeprowadzki albo zakończenia hodowli. U dorosłego kota znasz już charakter i stan zdrowia. Jak pomóc mu się zaaklimatyzować, opisuje poradnik o kocie ze schroniska.

Rasy podobne do kota egzotycznego

• Kot perski ma tę samą budowę, płaski pyszczek i spokojny charakter, ale długą sierść, którą trzeba czesać codziennie.
• Kot brytyjski jest równie krępy i pluszowy, ale ma dłuższy nos bez płaskiego profilu, więc rzadziej ma kłopoty z oddychaniem i oczami.
• Kot szkocki zwisłouchy ma podobnie okrągłą głowę i spokojny temperament, ale zagięte uszy i inne problemy zdrowotne, związane ze stawami.

Kot egzotyczny: co zapamiętać

• Kot egzotyczny to „krótkowłosy pers”: spokojny, łagodny i domowy.
• Oczy przecieraj codziennie, sierść czesz 1–2 razy w tygodniu, a w linieniu częściej.
• Płaski pyszczek oznacza wrażliwość na upał i wysiłek; oddychanie z otwartym pyskiem to stan nagły.
• Karm z płytkiej, szerokiej miski i pilnuj wagi, bo gęsta sierść ukrywa nadwagę.
• Kupując kociaka, pytaj o test DNA na PKD i badanie serca rodziców.

Następny krok: zanim kociak przyjedzie, kup płytką miskę i chusteczki do oczu, a w hodowli poproś, żeby pokazano Ci, jak kocię oddycha podczas zabawy.