Mastocytoma u psa - guz z komórek tucznych: objawy i kiedy badać

Mastocytoma u psa - co to jest?

Mastocytoma u psa (guz z komórek tucznych) to nowotwór, który powstaje z komórek tucznych - komórek odporności obecnych w skórze, zawierających histaminę i inne substancje biorące udział w reakcjach zapalnych i alergicznych. To jeden z najczęstszych nowotworów skóry u psów. Bywa łagodny i po usunięciu nie wraca, ale bywa też złośliwy - i z wyglądu guzka tego nie rozpoznasz.

Mastocytoma może pojawić się w każdym wieku, ale częściej dotyczy psów w średnim wieku i starszych. Zwykle to pojedynczy guzek w skórze albo tuż pod nią, czasem kilka naraz. Rozstrzyga badanie, a pierwszym krokiem jest prosta, szybka biopsja igłą.

Jak wygląda mastocytoma u psa?

Mastocytoma nazywa się czasem „wielkim naśladowcą”, bo może wyglądać jak każdy inny guzek. Może być:

• mały, miękki i przesuwalny - jak tłuszczak,
• twardy, wypukły i łysy, czasem zaczerwieniony,
• płaski, podobny do ugryzienia owada albo zgrubienia skóry,
• owrzodzony, sączący się albo krwawiący, gdy pies go wylizuje.

Najbardziej charakterystyczne jest jej zachowanie, nie wygląd. Guzek, który raz jest większy, raz mniejszy, nagle puchnie, czerwienieje albo swędzi, zwłaszcza po dotykaniu czy drapaniu, to typowy sygnał - komórki tuczne uwalniają wtedy histaminę i okolica guzka reaguje obrzękiem. Mastocytoma najczęściej pojawia się na tułowiu, kończynach i w okolicy pachwin, ale może wyrosnąć wszędzie.

Mastocytoma czy tłuszczak? Dlaczego nie odróżnisz ich dotykiem

Większość guzków u psów to zmiany łagodne: tłuszczak u psa jest miękki i przesuwalny, kaszak to torbiel w samej skórze, a brodawki mają kalafiorowaty kształt. Mastocytoma potrafi jednak udawać każdą z tych zmian, także miękki, mały i niebolesny guzek, który wygląda jak tłuszczak. Dlatego zasada „nie boli, to obserwuję” nie działa - każdy nowy guzek pokazuje się lekarzowi, a o tym, co to jest, mówi dopiero badanie komórek.

Mastocytoma - objawy poza skórą

Substancje uwalniane z komórek tucznych działają też poza guzkiem. Przy większych albo licznych zmianach mogą podrażniać żołądek i jelita. Powiedz lekarzowi, jeśli pies z guzkiem:

• wymiotuje, gorzej je albo chudnie,
• ma stolec czarny jak smoła, lepki i lśniący - to sygnał krwawienia z przewodu pokarmowego i wyjazd od razu, jak opisuje tekst krew w kale u psa,
• jest osowiały, słabszy, ma blade dziąsła,
• ma powiększone węzły chłonne - twarde guzki pod żuchwą, przed łopatkami albo za kolanami; gdzie ich szukać, opisuje tekst węzły chłonne u psa.

Które psy chorują na mastocytomę częściej?

Mastocytoma może dotknąć każdego psa, także mieszańca. Częściej zdarza się jednak u boksera, boston teriera, buldogów, mopsa, shar-pei, a także labradora i golden retrievera. U psów tych ras regularny przegląd skóry ma szczególne znaczenie, a każdy nowy guzek warto zbadać bez czekania, czy urośnie.

Mastocytoma u psa - kiedy do weterynarza?

• przy najbliższej wizycie - każdy nowy guzek, nawet mały i miękki,
• w ciągu kilku dni - guzek rośnie, zmienia wielkość z dnia na dzień, czerwienieje, swędzi, jest twardy albo krwawi,
• tego samego dnia - nagły, gorący, bolesny obrzęk wokół guzka albo krwawiący guzek, którego pies nie daje dotknąć,
• od razu - pies z guzkiem wymiotuje krwią, ma smolisty stolec, słabnie albo ma blade dziąsła.

Rozpoznanie zaczyna się zwykle od biopsji cienkoigłowej: lekarz wkłuwa w guzek cienką igłę i ogląda komórki pod mikroskopem. Komórki tuczne są w takim preparacie zwykle dobrze widoczne, więc wynik bywa szybki. Jak przebiega to badanie i jak przygotować do niego psa, opisuje krok po kroku poradnik guzek u psa - biopsja.

Gdy wynik wskazuje na mastocytomę, lekarz zwykle planuje usunięcie guza z marginesem zdrowej tkanki i dodatkowe badania, np. węzłów chłonnych i jamy brzusznej. Usunięty guz trafia do badania histopatologicznego, które określa jego stopień złośliwości - od tego zależy, czy wystarczy kontrola, czy potrzebne jest dalsze leczenie. Plan zawsze ustala lekarz, często we współpracy z lekarzem zajmującym się onkologią weterynaryjną.

Czego nie robić z guzkiem w domu?

1. Nie uciskaj i nie masuj guzka. Przy mastocytomie ucisk może uwolnić substancje z komórek tucznych i wywołać obrzęk, zaczerwienienie, a nawet ogólne złe samopoczucie psa.
2. Nie wyciskaj i nie nakłuwaj. Ani igłą, ani palcami - to droga do zakażenia i zmienia obraz, który ma ocenić lekarz.
3. Niczego nie smaruj. Maści zmieniają wygląd skóry i utrudniają ocenę. Żadnych leków dla ludzi na własną rękę - dla psa, a zwłaszcza dla kota, część z nich jest trująca.
4. Zmierz i sfotografuj guzek. Zdjęcie z linijką obok i data pozwolą lekarzowi zobaczyć, czy guzek się zmienia.

Po usunięciu mastocytomy - opieka w domu

Po zabiegu zostaje rana ze szwami, zwykle większa niż sam guzek, bo lekarz usuwa też margines zdrowej tkanki. Pies nie może jej lizać ani drapać. Na ranie na tułowiu dobrze sprawdza się płaszczyk medyczny Trixie dla psa, a na łapie albo głowie - kołnierz ochronny Trixie; jak dobrać kołnierz i przetrwać z nim kilka dni, opisuje poradnik kołnierz ochronny dla psa. Codziennie oglądaj ranę i dzwoń do lecznicy, gdy pojawi się obrzęk, wyciek albo szwy się rozejdą.

Psy, które raz miały mastocytomę, częściej mają kolejne guzki - także w innych miejscach. Raz w tygodniu przy czesaniu przejedź dłonią po całym ciele psa; przegląd ułatwia dwustronna szczotka Trixie dla psa, a inne modele znajdziesz w dziale szczotka dla psa. U starszych psów to część stałej opieki nad seniorem - więcej w poradniku jak zadbać o psiego seniora.

Mastocytoma u psa - co zapamiętać

• Mastocytoma to guz z komórek tucznych, jeden z najczęstszych nowotworów skóry u psów - bywa łagodna i złośliwa.
• Może wyglądać jak każdy guzek; typowy sygnał to guzek, który zmienia wielkość, czerwienieje albo swędzi.
• Każdy nowy guzek - do lekarza przy najbliższej wizycie; zmieniający się albo krwawiący - w ciągu kilku dni.
• Nie uciskaj, nie wyciskaj i nie smaruj guzka; zrób mu zdjęcie z linijką.
• Rozpoznanie daje biopsja igłą, a plan leczenia ustala lekarz po badaniach.

Następny krok: jeśli znalazłeś guzek, zmierz go, zrób zdjęcie z linijką i umów wizytę - nie czekaj, aż urośnie.