Owczarek niemiecki — charakter, pielęgnacja, zdrowie i dla kogo jest ta rasa

Owczarek niemiecki należy do dużych ras — obok labradora, goldena i boksera opisujemy go w przeglądzie duże rasy psów. Tutaj znajdziesz wszystko o samej rasie: wygląd i linie, charakter, pielęgnację, żywienie, zdrowie i to, jak wybrać szczeniaka.

Owczarek niemiecki — rasa w skrócie

Grupa FCI	grupa 1 — psy pasterskie i zaganiające (sekcja owczarków)
Pochodzenie	Niemcy, koniec XIX wieku
Wielkość	duża rasa (26–45 kg)
Masa (orientacyjnie)	psy ok. 30–40 kg, suki ok. 22–32 kg
Wysokość w kłębie	psy 60–65 cm, suki 55–60 cm
Długość życia (orientacyjnie)	9–13 lat
Sierść i pielęgnacja	średnia–wysoka — krótka lub długa, zawsze z gęstym podszerstkiem; czesanie 2–3 razy w tygodniu, w czasie linienia codziennie
Aktywność	wysoka — codziennie 1,5–2 godziny ruchu i regularne szkolenie
Na pierwszego psa?	raczej nie — możliwe dla osoby gotowej na szkołę dla psów i konsekwentne wychowanie od pierwszego dnia
Do mieszkania w bloku?	raczej tak — przy codziennym ruchu i szkoleniu; ważniejsze od metrażu jest to, ile czasu pies spędza z Tobą
Do domu z dziećmi?	raczej tak — zwykle oddany i opiekuńczy wobec rodziny, ale to duży, silny pies — dzieci nie zostają z nim same

Jak wygląda owczarek niemiecki? Umaszczenie, odmiany i linie

Owczarek niemiecki to duży, mocny, nieco wydłużony pies o klinowatej głowie, stojących uszach i puszystym, opuszczonym ogonie. Najbardziej znane umaszczenie to czarne podpalane — czarne „siodło” i rudobrązowe albo płowe podpalania — ale wzorzec dopuszcza też umaszczenie szare (wilczaste) z ciemnym nalotem i jednolicie czarne.

Rasa ma dwie odmiany sierści: krótkowłosą (sierść średniej długości, przylegająca) i długowłosą, z dłuższym włosem za uszami, na łapach i ogonie. Obie mają gęsty podszerstek. Biały owczarek nie jest odmianą owczarka niemieckiego — to osobna rasa, owczarek szwajcarski biały.

W hodowli wyraźnie widać dwa kierunki. Linie wystawowe mają zwykle mocniej kątowaną sylwetkę, intensywne rude podpalania i spokojniejszy temperament. Linie użytkowe (często z hodowli pracujących dla służb) są prostsze w grzbiecie, częściej ciemne lub wilczaste i mają więcej popędu do pracy. Przy wyborze szczeniaka zwracaj uwagę na prosty, mocny grzbiet rodziców — przesadnie opadający zad to wada, nie „rasowy wygląd”.

Owczarek niemiecki — charakter i dla kogo (a dla kogo nie)

Owczarek niemiecki jest inteligentny, odważny, czujny i bardzo przywiązany do opiekuna. Chętnie się uczy i potrzebuje zadań — dlatego od ponad wieku pracuje w policji, wojsku, ratownictwie i jako pies przewodnik. Wobec obcych bywa zdystansowany i naturalnie pilnuje domu, a wobec rodziny jest oddany i opiekuńczy.

To cechy typowe dla rasy, a nie gwarancja: o charakterze konkretnego psa decydują też rodzice, socjalizacja w pierwszych miesiącach i wychowanie.

Dla kogo owczarek niemiecki jest dobrym wyborem: dla aktywnej osoby lub rodziny, która chce szkolić psa, ma czas na 1,5–2 godziny ruchu dziennie i szukając psa, ceni pilnowanie domu i bliską współpracę.

Dla kogo nie: dla osób, które nie mają czasu na szkołę dla psów i konsekwentne wychowanie — duży, silny i nieposłuszny owczarek to realny problem dla otoczenia; dla kogoś, kto szuka psa do trzymania na podwórku bez kontaktu z domownikami — owczarek źle znosi izolację i właśnie wtedy staje się nerwowy i lękliwy; dla osób, którym przeszkadza sierść w domu i ciągłe towarzystwo psa „krok w krok”. Źle zsocjalizowany owczarek łatwo staje się podejrzliwy i reaktywny wobec ludzi i psów.

Pielęgnacja owczarka niemieckiego: sierść, kąpiel, uszy i pazury

Owczarka niemieckiego czesz 2–3 razy w tygodniu, a w czasie linienia — wiosną i jesienią — codziennie. Gubi dużo sierści przez cały rok, a w sezonie wręcz „wychodzi” z niego podszerstek w kłębach. Najlepiej sprawdza się zgrzebło z metalowymi ząbkami do podszerstka, np. Trixie zgrzebło z dwoma poziomami ząbków, i szeroki grzebień do odmiany długowłosej, np. Furminator szeroki grzebień. Wybór narzędzi znajdziesz w kategorii szczotka dla psa, a cykl zmiany sierści — w poradniku linienie u psa.

• Bez strzyżenia. Podszerstek chroni owczarka zarówno przed mrozem, jak i przed słońcem.
• Kąpiel zwykle tylko kilka razy w roku albo po ubrudzeniu; po kąpieli dokładnie wysusz podszerstek przy skórze.
• Uszy stojące dobrze się wietrzą, ale zbierają kurz — przecieraj widoczną część małżowiny raz na tydzień–dwa.
• Pazury skracaj, gdy stukają o podłogę; zęby czyść kilka razy w tygodniu.

Czym karmić owczarka niemieckiego?

Dorosłego owczarka karm suchą karmą dla psa dla ras dużych (w sklepie filtr „Wielkość psa: rasy duże”), np. Brit Premium by Nature Adult Large. U owczarków częściej zdarza się wrażliwy przewód pokarmowy i skóra — jeśli pies ma luźne stolce albo swędzącą skórę, zmiany karmy omów z lekarzem weterynarii, zamiast co tydzień próbować nowej. Porcję licz według masy i aktywności (ile karmy dziennie dla psa), a codzienną rację podziel na co najmniej dwa posiłki.

Szczeniak owczarka rośnie szybko i długo — karm go karmą dla młodych psów dużych ras, która wspiera równy wzrost, np. Brit Care Grain-free Junior Large Breed. Bez dodatkowego wapnia i witamin na własną rękę; o suplementach decyduje lekarz. Szczegóły w poradniku czym karmić szczeniaka.

Ile ruchu potrzebuje owczarek niemiecki? Wychowanie i zajęcia

Dorosły owczarek niemiecki potrzebuje orientacyjnie 1,5–2 godzin ruchu dziennie i codziennej porcji szkolenia. Najbardziej służą mu zajęcia, w których pracuje z człowiekiem:

• posłuszeństwo i sport — obedience, tropienie, agility dla lżejszych psów;
• praca nosem — szukanie przedmiotów i smakołyków, spacer węchowy;
• zabawki logiczne w domu — zabawki na inteligencję, np. Trixie Solitaire, na dni, gdy spacer musi być krótszy.

Szkolenie zacznij od pierwszego dnia, najlepiej w szkole dla psów: chodzenie na luźnej smyczy, przywołanie, spokojne mijanie ludzi i psów. Dorosły, 35-kilogramowy pies, który ciągnie i rzuca się na smyczy, to problem dla całej rodziny (nauka chodzenia na luźnej smyczy). Owczarek potrzebuje też kontaktu z ludźmi — nie jest psem do kojca na całe dnie. U rosnącego szczeniaka unikaj długiego biegania, skakania i schodów.

Zdrowie owczarka niemieckiego — na co uważać

Owczarek niemiecki żyje orientacyjnie 9–13 lat. Ma kilka predyspozycji, o które warto pytać hodowcę i które warto znać jako opiekun:

• Stawy. Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych to najbardziej znany problem rasy — dlatego badania rodziców są tak ważne (dysplazja u psa).
• Kręgosłup i nerwy. U starszych owczarków zdarza się postępująca choroba rdzenia kręgowego (zwyrodnieniowa mielopatia) i zmiany w odcinku lędźwiowym — chwiejność tylnych łap, „szuranie” pazurami czy trudność ze wstawaniem to powód do wizyty.
• Trawienie i skóra. Rasa częściej cierpi na wrażliwy przewód pokarmowy, niewydolność trzustki, alergie skórne i przewlekłe stany zapalne skóry okolicy odbytu.
• Skręt żołądka. Jak każdy duży pies o głębokiej klatce piersiowej owczarek jest bardziej narażony na skręt żołądka — nie biegaj z nim tuż po jedzeniu (skręt żołądka u psa).

Objaw alarmowy to wzdęty, twardy brzuch i nieudane próby wymiotów (podejrzenie skrętu żołądka) — wtedy jedziesz do lecznicy natychmiast. Starszemu owczarkowi ułatw życie miękkim, grubym legowiskiem dla psa, np. Trixie legowisko ortopedyczne Lino. Długość życia ras opisuje tekst ile żyje pies.

Jak kupić albo adoptować owczarka niemieckiego odpowiedzialnie

Szczeniaka rasowego szukaj w hodowli zarejestrowanej w Związku Kynologicznym w Polsce (ZKwP), który należy do Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI). Pies z takiej hodowli dostaje rodowód, a jego rodzice muszą mieć uprawnienia hodowlane — w wielu rasach także wyniki badań w kierunku chorób dziedzicznych. Przed rezerwacją poproś o wyniki badań rodziców — w tej rasie najważniejsze są: prześwietlenie stawów biodrowych i łokciowych, test genetyczny w kierunku zwyrodnieniowej mielopatii, ocena charakteru i budowy rodziców (próby pracy, wyniki wystaw).

Ogłoszenie „rasowy, bez rodowodu, rodzice na miejscu” to zwykle pseudohodowla: nikt nie sprawdził zdrowia rodziców, a szczenię może wyrosnąć na psa innej wielkości i o innym charakterze, niż obiecywano. Rodowód nie jest „papierem dla wystawców” — to jedyny dowód, że za szczeniakiem stoi kontrolowana hodowla.

1. Zdecyduj: linia wystawowa czy użytkowa. Pies do rodziny i spacerów czy do sportu i pracy — dobry hodowca dobierze szczeniaka do Twoich planów.
2. Obejrzyj rodziców. Zwróć uwagę na prosty grzbiet, swobodny ruch i spokojną pewność siebie — lękliwość i agresja wobec gości to sygnały ostrzegawcze.
3. Sprawdź dokumenty. Rodowód, wyniki prześwietleń rodziców, książeczka zdrowia, umowa kupna.
4. Zaplanuj szkolenie. Szkoła dla szczeniąt i socjalizacja od pierwszych tygodni — więcej w poradniku socjalizacja szczeniaka.

Cena szczeniaka zależy od hodowli, linii i dokumentów, dlatego jej nie podajemy. Podejrzanie tani „rasowy” szczeniak to sygnał ostrzegawczy, nie okazja. Psy tej rasy trafiają też do schronisk i fundacji, w tym do organizacji zajmujących się jedną rasą. Adopcja dorosłego psa ma ważną zaletę: znasz już jego wielkość, charakter i stan zdrowia. Jak wyglądają pierwsze tygodnie, opisuje poradnik o psie ze schroniska.

Wbrew obiegowej opinii owczarek niemiecki nie jest na liście ras psów uznawanych w Polsce za agresywne (rozporządzenie MSWiA z 2003 r., lista bez zmian od tamtej pory), więc zezwolenie gminy nie jest potrzebne. Obowiązki każdego opiekuna — kontrola nad psem w miejscach publicznych i przestrzeganie lokalnych przepisów o smyczy i kagańcu — obowiązują tak samo.

Rasy podobne do owczarka niemieckiego

• Owczarek belgijski (malinois) — lżejszy, szybszy i bardziej pobudliwy kuzyn z pracy w służbach; dla doświadczonych.
• Owczarek podhalański — większy, biały strażnik stada: bardziej niezależny, mniej skory do szkolenia, typowy pies do domu z ogrodem.
• Owczarek australijski — mniejszy pasterz o podobnej czujności i równie obfitym linieniu.

Owczarek niemiecki — co zapamiętać

• Owczarek niemiecki to inteligentny, czujny pies do pracy — potrzebuje 1,5–2 godzin ruchu i codziennego szkolenia.
• Nie jest psem do kojca: źle znosi izolację, a bez socjalizacji łatwo staje się podejrzliwy.
• Linieje przez cały rok — czesanie 2–3 razy w tygodniu, w sezonie codziennie.
• Kupując szczeniaka, pytaj o prześwietlenia stawów rodziców i patrz na prosty grzbiet.
• Nie jest na liście ras uznawanych za agresywne — zezwolenie gminy nie jest potrzebne.

Następny krok: jeśli owczarek pasuje do Twojego życia, najpierw znajdź szkołę dla psów w okolicy, a potem hodowlę, która pokaże wyniki prześwietleń rodziców.