Rak skóry u psa i kota: objawy i kiedy do weterynarza

Rak skóry u psa i kota to nowotwór złośliwy skóry. Daje o sobie znać nowym albo rosnącym guzkiem, raną lub strupem, które nie chcą się zagoić, zmieniającym się znamieniem, a czasem zmianą na uchu, nosie czy powiece. Kłopot w tym, że okiem ani dotykiem nie odróżnisz zmiany złośliwej od łagodnej, dlatego każdą nową albo zmieniającą się zmianę skórną pokazuje się lekarzowi weterynarii, a rosnącą, krwawiącą lub owrzodziałą w ciągu kilku dni. Wcześnie wykryty rak skóry często daje się skutecznie usunąć.

U psa nowotwory skóry są jednymi z najczęściej wykrywanych, bo po prostu widać je i czuć. U kota są rzadsze, ale częściej złośliwe, a koty dodatkowo długo ukrywają chorobę. Ten tekst pokazuje, jak wygląda rak skóry, na co uważać osobno u psa i u kota oraz jak samemu sprawdzać skórę pupila. Szerszy obraz nowotworów psa, nie tylko skóry, znajdziesz w tekście rak u psa.

Co to jest rak skóry u psa i kota?

Rak to potoczna nazwa nowotworu złośliwego: komórki rosną bez kontroli, niszczą tkanki i mogą dawać przerzuty. Nowotwór łagodny, jak tłuszczak czy kaszak, rośnie wolno i nie daje przerzutów, ale z wyglądu tych dwóch rodzajów nie rozróżnisz. Nie każdy guzek na skórze to rak: bywa nim też brodawka albo torbiel. Dlatego o tym, czym jest konkretna zmiana, rozstrzyga badanie, a nie wygląd.

Jak wygląda rak skóry u psa i kota?

Nie ma jednego wyglądu raka skóry. Niepokoić powinna każda zmiana, która trwa, rośnie albo się przeobraża. Poniższa tabela zbiera najczęstsze sygnały i podpowiada, jak szybko reagować.

Co widzisz na skórze	Czym bywa	Kiedy do lekarza
nowy guzek albo guzek, który rośnie, twardnieje lub się zmienia	nowotwór skóry, często złośliwy, ale też zmiana łagodna	nowy: przy najbliższej wizycie; rosnący lub twardy: w ciągu kilku dni
rana, strup albo owrzodzenie, które nie goi się od kilku tygodni	nowotwór skóry, zwłaszcza na uchu, nosie, powiece, pysku	w ciągu kilku dni
plama lub znamię, które zmienia kolor, kształt albo zaczyna krwawić	zmiana wymagająca oceny, czasem czerniak	w ciągu kilku dni
czarny lub czerwony guz na palcu, przy pazurze, pazur odpada bez urazu	nowotwór okolicy palca	w ciągu kilku dni
guzek, który raz jest większy, raz mniejszy, czerwienieje albo swędzi	bywa guzem z komórek tucznych	w ciągu kilku dni
krwawienie ze zmiany, intensywne lizanie albo drapanie jednego miejsca	podrażniona lub owrzodziała zmiana	tego samego dnia

Guzek, który raz rośnie, raz się zmniejsza, czerwienieje albo swędzi, bywa guzem z komórek tucznych, opisanym w tekście mastocytoma u psa. Jak od strony praktycznej wygląda ocena guzka i pobranie próbki, pokazuje poradnik guzek u psa: biopsja krok po kroku. Kilka powiększonych, twardych węzłów chłonnych naraz to osobny sygnał, który też warto pokazać lekarzowi.

Gdzie najczęściej pojawia się rak skóry?

Zmiana może powstać w każdym miejscu, ale kilka okolic warto przeglądać ze szczególną uwagą, bo tam nowotwory skóry pojawiają się częściej albo łatwiej je przeoczyć:

• głowa, uszy, nos i powieki, zwłaszcza u zwierząt o jasnej, cienkiej skórze wystawionej na słońce
• tułów i boki, gdzie większość guzków opiekun wyczuwa przypadkiem podczas głaskania
• łapy i okolica pazurów, gdzie zmiana bywa mylona z urazem albo zapaleniem
• pysk i dziąsła, gdzie narośl daje ślinienie, przykry zapach i czasem krwawienie
• listwa mleczna u suk i kotek: wyczuwalne guzki wzdłuż brzucha opisuje tekst guzy listwy mlecznej

Przeglądając pupila, nie pomijaj tych miejsc nawet wtedy, gdy sierść je zasłania. Guzek przy pazurze albo na wewnętrznej stronie uda łatwo przeoczyć, a to on bywa pierwszym sygnałem.

Rak skóry u kota, na co uważać szczególnie

U kota nowotwory skóry bywają groźniejsze, a objawy łatwo przeoczyć. Kot długo ukrywa ból i chorobę. Gdy objawy są już widoczne, choroba zwykle trwa od jakiegoś czasu. Dlatego u kota nie czeka się „do jutra”, czy przejdzie.

Szczególnie narażone są koty białe i o jasnej sierści, które dużo przebywają na słońcu. Na skórze pozbawionej ochrony barwnika, czyli na końcach uszu, nosie i powiekach, powstają wtedy uporczywe strupy i niegojące się ranki, które z czasem mogą przejść w złośliwą zmianę. Dlatego u białego kota wychodzącego osobno oglądaj krawędzie uszu i nos, a każdy strup, który nie znika przez kilka tygodni, pokaż lekarzowi. U kota reaguj szybciej niż u psa: gdy objaw jest już wyraźny, choroba zwykle trwa od jakiegoś czasu.

U kotów zdarzają się też zmiany w jamie ustnej i na dziąsłach: narośl, ślinienie, niechęć do jedzenia twardej karmy albo jedzenie jedną stroną pyska. Takie objawy łatwo pomylić z chorobą zębów, dlatego zagląda się kotu do pyska przy każdej okazji, a wątpliwą zmianę ocenia lekarz. Koty rzadziej niż psy pozwalają się dokładnie obejrzeć, więc warto robić to spokojnie, krótko i przy okazji głaskania.

Rak skóry u psa i kota: kiedy do weterynarza?

Większość zmian skórnych wymaga spokojnej, ale niezwłocznej wizyty, a nie wyjazdu w nocy. Od razu, także w nocy, jedź tylko wtedy, gdy u zwierzęcia pojawia się:

• trudności z oddychaniem, sine lub bardzo blade dziąsła
• nagłe osłabienie, zapaść albo bardzo blade dziąsła (może to być krwawienie wewnętrzne z guza)
• obfite, niedające się zatrzymać krwawienie z owrzodziałej zmiany

Poza tymi sytuacjami obowiązuje prosta zasada: zmianę nową pokaż przy najbliższej wizycie, a rosnącą, krwawiącą, owrzodziałą albo szybko zmieniającą wygląd w ciągu kilku dni. W stanie nagłym zadzwoń do lecznicy już z drogi: powiedz, co się stało i kiedy będziesz. Lekarz przygotuje się, zanim wejdziesz.

Jak lekarz rozpoznaje raka skóry?

Z wyglądu zmiany nie da się ocenić pewnie, więc rozstrzyga badanie komórek lub tkanki. Najczęściej jest to szybka biopsja cienkoigłowa albo pobranie wycinka, a przy potwierdzeniu złośliwości badania sprawdzające, czy nowotwór nie dał przerzutów. Jak taka biopsja wygląda w praktyce, opisuje osobny poradnik o guzku i biopsji, więc tu tego nie powtarzamy. Leczenie, najczęściej chirurgiczne usunięcie z marginesem zdrowej tkanki, dobiera lekarz, czasem kierując pacjenta do onkologa weterynaryjnego.

Jak samemu sprawdzać skórę psa i kota?

Najwięcej zmian opiekunowie znajdują przypadkiem. Lepiej robić to celowo i regularnie:

1. Rób przegląd raz w tygodniu. Najłatwiej przy czesaniu: przesuń dłonie po całym ciele, od głowy po ogon, nie pomijając pach, pachwin, brzucha, łap i okolicy pyska.
2. Zaglądaj w newralgiczne miejsca. U kota i psa o jasnej sierści sprawdzaj uszy, nos i powieki. Zaglądaj też do pyska i między palce.
3. Zapisuj każdą zmianę. Notuj datę i wielkość, zrób zdjęcie z linijką obok. Po kilku tygodniach od razu widać, czy zmiana rośnie.
4. Nie wyciskaj i nie smaruj. Nie przekłuwaj, nie wyciskaj i nie smaruj zmiany domowymi maściami. Pokaż ją lekarzowi w całości.

Dobrym momentem jest czesanie: pomaga w nim odpowiednia szczotka dla psa albo szczotka dla kota, a przy okazji przesuwasz dłonie po całej skórze. Technikę opisują poradniki o tym, jak szczotkować psa i jak szczotkować kota.

Czy można zmniejszyć ryzyko raka skóry?

Nie każdemu nowotworowi da się zapobiec, ale na część ryzyka masz wpływ:

• chroń przed słońcem zwierzęta o jasnej, rzadkiej sierści i białych uszach: w godziny największego nasłonecznienia trzymaj je w cieniu, zwłaszcza białe koty wychodzące
• nie pal w domu, bo dym tytoniowy obciąża także zwierzęta
• rób cotygodniowy przegląd skóry przy czesaniu, a u psa z grupy ryzyka i u seniora tym bardziej
• pokazuj lekarzowi każdą zmianę, która rośnie, nie goi się albo zmienia wygląd, zamiast czekać, aż „sama zejdzie”