Akita (akita inu) — charakter, pielęgnacja, zdrowie i dla kogo jest ta rasa

Akita należy do dużych ras — o tym, czego potrzebuje każdy duży pies, piszemy w przeglądzie duże rasy psów. Tutaj znajdziesz wszystko o samej rasie: czym akita inu różni się od akity amerykańskiej, jaki ma charakter, jak o nią dbać i jak wybrać szczeniaka.

Akita — rasa w skrócie

Grupa FCI	grupa 5 — szpice i psy w typie pierwotnym (sekcja szpiców azjatyckich)
Pochodzenie	Japonia (prefektura Akita w północnej części wyspy Honsiu)
Wielkość	duża rasa (26–45 kg)
Masa (orientacyjnie)	psy ok. 35–45 kg, suki ok. 30–40 kg
Wysokość w kłębie	psy 64–70 cm, suki 58–64 cm
Długość życia (orientacyjnie)	10–13 lat
Sierść i pielęgnacja	średnia — czesanie raz w tygodniu, w czasie linienia (dwa razy w roku) codziennie
Aktywność	średnia–wysoka — orientacyjnie 1,5 godziny spacerów dziennie, w spokojnym tempie, z pracą dla głowy
Na pierwszego psa?	nie — uparta, dominująca wobec psów i zdystansowana wobec obcych — wymaga doświadczonego, konsekwentnego opiekuna
Do mieszkania w bloku?	raczej nie — w domu spokojna, ale duża i niechętna obcym psom na klatce schodowej i w windzie — łatwiej w domu z ogrodem
Do domu z dziećmi?	raczej nie — oddana domownikom, ale nie znosi szarpania, a koledzy dzieci to dla niej obcy — tylko ze starszymi dziećmi i pod nadzorem

Jak wygląda akita? Akita inu a akita amerykańska

Akita to duży, mocny pies w typie szpica: małe stojące uszy, głęboko osadzone małe oczy, gęsta sierść z podszerstkiem i duży ogon zakręcony nad grzbietem. Porusza się spokojnie i z godnością, a dwa razy w roku obficie linieje.

Akita inu i akita amerykańska to dziś dwie osobne rasy. Obie wywodzą się od japońskich psów z prefektury Akita, ale po II wojnie światowej linie rozwijane w Japonii i w USA poszły w różnych kierunkach. Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) uznaje je jako dwie rasy z osobnymi wzorcami — w nazewnictwie FCI pierwsza nazywa się po prostu „akita”, a w Polsce zwykle „akita inu”.

• Akita (inu, japońska) — lżejsza, o „lisim” wyrazie pyska. Umaszczenie rude, sezamowe, pręgowane albo białe, a u kolorowych psów obowiązkowe urajiro — kremowobiałe partie na policzkach, szyi, piersi i brzuchu. Czarna maska na pysku jest niedopuszczalna.
• Akita amerykańska — masywniejsza i zwykle cięższa, z szeroką, „niedźwiedzią” głową. Dopuszcza wszystkie umaszczenia, także łaciate i z czarną maską.

Ta karta opisuje głównie akitę japońską; charakter i potrzeby obu ras są jednak bardzo podobne.

Akita — charakter i dla kogo (a dla kogo nie)

Akita jest spokojna, godna, bardzo przywiązana do swojej rodziny i z natury zdystansowana wobec obcych. Rzadko szczeka bez powodu, a dom pilnuje bez zachęty. Jest inteligentna, ale niezależna i uparta — wykonuje polecenia, gdy uzna je za sensowne, a powtarzanie tego samego ćwiczenia szybko ją nudzi. Często nie toleruje innych psów, zwłaszcza tej samej płci, i ma silny instynkt łowiecki.

To cechy typowe dla rasy, a nie gwarancja: o charakterze konkretnego psa decydują też rodzice, socjalizacja w pierwszych miesiącach i wychowanie.

Dla kogo akita jest dobrym wyborem: dla doświadczonego opiekuna, który ceni spokojnego, lojalnego psa jednej rodziny, ma czas na staranną socjalizację i konsekwentne, spokojne szkolenie.

Dla kogo nie: nie na pierwszego psa; nie dla rodziny, w której przez dom przewija się dużo gości i cudzych dzieci; nie dla kogoś, kto chce psa do wspólnych zabaw na wybiegu z innymi psami; nie dla osób, które nie utrzymają na smyczy silnego psa ważącego 35–45 kg. Akita nie wybacza szorstkiego traktowania — siłowe metody szkolenia budzą w niej opór, a nie posłuszeństwo.

Pielęgnacja akity: linienie, kąpiel, pazury

Poza sezonem wystarczy czesanie raz w tygodniu. Dwa razy w roku akita zrzuca cały podszerstek — przez 2–3 tygodnie sierść wychodzi kłębami i wtedy czeszesz ją codziennie. Do podszerstka sprawdza się szczotka dla psa z metalowymi zębami albo zgrzebło, np. Trixie zgrzebło z metalowymi ząbkami, a w szczycie linienia narzędzie z ostrzem, np. Furminator dla psów długowłosych w rozmiarze L. Technikę opisuje poradnik jak szczotkować psa.

• Bez golenia. Podszerstek izoluje także od upału; ogolona sierść odrasta nierówno.
• Kąpiel kilka razy w roku — najlepiej po wyczesaniu podszerstka, inaczej zbije się w filc. Sierść suszy się długo, więc dosusz ją dokładnie.
• Pazury i zęby. Pazury skracaj, gdy stukają o podłogę; zabiegi pielęgnacyjne ćwicz od szczeniaka, bo dorosła akita, która ich nie zna, potrafi stanowczo odmówić. Jak to robić, opisuje jak obciąć psu pazury.

Czym karmić akitę?

Dorosłą akitę karm suchą karmą dla psa dla ras dużych (w sklepie filtr „Wielkość psa: rasy duże”), np. Brit Premium by Nature Adult Large. Porcję licz według masy i aktywności — pomoże ile karmy dziennie dla psa. Akity bywają wybredne i często jedzą mniej, niż sugeruje tabela na opakowaniu, a zmiany karmy wprowadzaj stopniowo — część psów tej rasy ma wrażliwy żołądek i skórę.

Szczeniak akity rośnie szybko i powinien dostawać karmę dla szczeniąt dużych ras, np. PRO PLAN Large Athletic Puppy Sensitive Digestion, bez dodatków wapnia na własną rękę — szczegóły w tekście czym karmić szczeniaka. Akita często broni miski: karm ją w spokojnym miejscu, osobno od innych zwierząt, i nie pozwalaj dzieciom podchodzić do jedzącego psa.

Ile ruchu potrzebuje akita? Wychowanie i zajęcia

Dorosła akita potrzebuje orientacyjnie około 1,5 godziny spacerów dziennie — raczej długich i spokojnych niż intensywnych. Lubi węszyć, patrolować znane trasy i chodzić z opiekunem w nowe miejsca. Najlepiej sprawdzają się:

• długie spacery na smyczy w spokojnych miejscach, z dala od psich wybiegów pełnych obcych psów;
• praca nosem — szukanie smakołyków i rzeczy, spacer węchowy w nowym terenie;
• krótkie, urozmaicone sesje szkoleniowe z nagrodą — akita szybko nudzi się powtarzaniem.

Najważniejsza jest socjalizacja w pierwszych miesiącach — spokojne poznawanie ludzi, dźwięków, miejsc i zrównoważonych psów, opisane w poradniku socjalizacja szczeniaka. Od szczeniaka ucz chodzenia na luźnej smyczy w dobrze dopasowanych szelkach dla psa. Puszczaj akitę luzem tylko na ogrodzonym terenie — silny instynkt łowiecki i niechęć do obcych psów to złe połączenie z otwartym parkiem.

Zdrowie akity — na co uważać

Akita ma kilka predyspozycji zdrowotnych, o które warto pytać hodowcę i które warto znać jako opiekun:

• Stawy. W rasie występuje dysplazja stawów biodrowych — sztywność po wstaniu albo kulawizna to powód do wizyty (dysplazja u psa).
• Choroby autoimmunologiczne skóry i oczu. U akit częściej niż u innych ras opisuje się choroby, w których układ odpornościowy atakuje własne tkanki — np. zapalenie gruczołów łojowych (łuszczenie skóry, matowa, wypadająca sierść) albo zespół zapalenia oczu połączony z odbarwieniem nosa, warg i powiek.
• Tarczyca i oczy. Zdarza się niedoczynność tarczycy oraz dziedziczne choroby oczu, m.in. postępujący zanik siatkówki.
• Skręt żołądka. Jak każdy duży pies o głębokiej klatce piersiowej akita należy do grupy bardziej narażonej — opisuje to tekst skręt żołądka u psa.

Objaw alarmowy to wzdęty, twardy brzuch i nieudane próby wymiotów (podejrzenie skrętu żołądka) — wtedy jedziesz do lecznicy natychmiast, bez czekania do rana. Po jedzeniu daj akicie odpocząć, zamiast iść na intensywny spacer.

Jak kupić albo adoptować akitę odpowiedzialnie

Szczeniaka rasowego szukaj w hodowli zarejestrowanej w Związku Kynologicznym w Polsce (ZKwP), który należy do Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI). Pies z takiej hodowli dostaje rodowód, a jego rodzice muszą mieć uprawnienia hodowlane — w wielu rasach także wyniki badań w kierunku chorób dziedzicznych. Przed rezerwacją poproś o wyniki badań rodziców — w tej rasie najważniejsze są: prześwietlenie stawów biodrowych, badanie oczu u lekarza weterynarii okulisty, badanie tarczycy. Zapytaj też wprost, czy hoduje akitę (japońską), czy akitę amerykańską — i czy w rodowodzie nie ma krzyżowania obu ras.

Ogłoszenie „rasowy, bez rodowodu, rodzice na miejscu” to zwykle pseudohodowla: nikt nie sprawdził zdrowia rodziców, a szczenię może wyrosnąć na psa innej wielkości i o innym charakterze, niż obiecywano. Rodowód nie jest „papierem dla wystawców” — to jedyny dowód, że za szczeniakiem stoi kontrolowana hodowla.

1. Poznaj rodziców. Matka szczeniąt powinna być spokojna i pewna siebie wobec gościa — lękliwość albo agresja u rodziców to sygnał ostrzegawczy.
2. Zapytaj o socjalizację. Dobre hodowle oswajają szczenięta z domowymi dźwiękami, ludźmi i dotykiem jeszcze przed oddaniem.
3. Sprawdź dokumenty. Rodowód, wyniki badań rodziców, książeczka zdrowia z wpisanymi szczepieniami i odrobaczaniem, umowa kupna.
4. Zaplanuj szkolenie. Zapisz się na zajęcia dla szczeniąt z metodami opartymi na nagrodzie, zanim pies dorośnie.

Cena szczeniaka zależy od hodowli, linii i dokumentów, dlatego jej nie podajemy. Podejrzanie tani „rasowy” szczeniak to sygnał ostrzegawczy, nie okazja. Psy tej rasy trafiają też do schronisk i fundacji, w tym do organizacji zajmujących się jedną rasą. Adopcja dorosłego psa ma ważną zaletę: znasz już jego wielkość, charakter i stan zdrowia. Jak wyglądają pierwsze tygodnie, opisuje poradnik o psie ze schroniska. Dorosła akita do adopcji powinna trafiać do domu bez innych psów tej samej płci, chyba że opiekun tymczasowy potwierdzi, że dobrze je toleruje.

Wbrew obiegowej opinii akita nie jest na liście ras psów uznawanych w Polsce za agresywne (rozporządzenie MSWiA z 2003 r., lista bez zmian od tamtej pory), więc zezwolenie gminy nie jest potrzebne. Obowiązki każdego opiekuna — kontrola nad psem w miejscach publicznych i przestrzeganie lokalnych przepisów o smyczy i kagańcu — obowiązują tak samo.

Rasy podobne do akity

• Shiba inu — japoński kuzyn akity w miniaturze: podobny wygląd i niezależność, ale mały pies, łatwiejszy do utrzymania na smyczy.
• Chow chow — też spokojny, zdystansowany wobec obcych pies jednej rodziny, z jeszcze gęstszą sierścią i niebieskim językiem.
• Husky syberyjski — podobnie zbudowany szpic, ale towarzyski wobec ludzi i psów, za to dużo bardziej energiczny i skłonny do ucieczek.

Akita — co zapamiętać

• Akita inu i akita amerykańska to dwie osobne rasy FCI — różnią się budową, umaszczeniem i maską na pysku.
• To spokojny, lojalny pies jednej rodziny, zdystansowany wobec obcych i często nietolerancyjny wobec innych psów — nie na pierwszego psa.
• Socjalizacja i spokojne szkolenie od szczeniaka są ważniejsze niż w większości ras.
• Dwa razy w roku obfite linienie — wtedy codzienne czesanie; bez golenia.
• Nie jest na liście ras uznawanych za agresywne — zezwolenie gminy nie jest potrzebne.

Następny krok: zanim zarezerwujesz szczeniaka, odwiedź hodowlę i spędź trochę czasu z dorosłymi akitami — zobaczysz, jak zachowują się wobec obcego człowieka i czy taki charakter Ci odpowiada.