Kąpiel psa — jak często, czym i jak zrobić to bez walki

Jak często kąpać psa? Zasada zamiast kalendarza

Zdrowego psa kąpiemy wtedy, gdy jest brudny albo zaczyna go czuć — a nie co ustaloną liczbę tygodni. Sygnały są trzy: widoczny brud w sierści, zapach wyczuwalny z odległości ramienia oraz coś, co pies wtarł w okrywę i czego nie da się wyczesać. Jeśli żaden nie występuje, kąpiel niczego nie poprawia.

Powód jest prosty: skórę psa pokrywa cienka warstwa tłuszczowa, która trzyma wilgoć i stanowi barierę ochronną, a każde mycie ją zdejmuje. Przy zbyt częstych kąpielach skóra się przesusza i zaczyna swędzieć, a okrywa traci sprężystość i połysk — czyli dokładnie to, co kąpiel miała poprawić.

Jeśli pies ma stwierdzoną chorobę skóry albo dostał szampon leczniczy, częstotliwość i sposób kąpieli ustala lekarz weterynarii, a nie poradnik. Preparaty lecznicze mają własny schemat użycia opisany na etykiecie i to jego się trzymasz.

Kąpiel nie jest też sposobem na sezonowe gubienie włosa — więcej o tym w poradniku o linieniu u psa i kota, a o ograniczaniu skutków w tekście o sierści na meblach i podłodze.

Rozczesz psa przed kąpielą — mokrego kołtuna już nie rozplączesz

To krok, który najczęściej się pomija i najdrożej kosztuje. Woda i szampon zaciskają istniejące splątania w twardy filc, a po wysuszeniu takiego kołtuna zwykle nie da się już rozczesać — zostaje wycięcie. Kolejność jest więc jedna: najpierw sucha szczotka, potem woda. Przeczesz psa całego, ze szczególną uwagą tam, gdzie sierść się ociera: za uszami, pod obrożą, pod pachami i w pachwinach. Technikę i dobór narzędzia opisuje poradnik o szczotkowaniu psa i pielęgnacji sierści; sprzęt znajdziesz w dziale szczotki i grzebienie dla psa.

Jak przygotować łazienkę, żeby pies się nie szarpał

Większość psich awantur w wannie nie bierze się z wody, tylko z podłoża. Emaliowane dno jest dla psich pazurów jak lód — pies czuje, że ucieka mu grunt, i szarpie się, żeby nie upaść. Mata antypoślizgowa albo stary ręcznik rozłożony na dnie wanny załatwia większość problemu, zanim ten się pojawi.

Resztę przygotuj, zanim pies wejdzie do wanny — mokry pies zostawiony na chwilę „bo skończył się ręcznik" wychodzi i otrzepuje się w korytarzu:

• Dwa ręczniki minimum, w zasięgu ręki, nie w szafce w drugim pokoju.
• Letnia woda. Sprawdzasz ją wnętrzem nadgarstka: ma być ledwo ciepła. Pies pod sierścią zorientuje się, że woda parzy, później niż Ty.
• Szampon rozcieńczony w kubku wody. Rozprowadza się równiej niż wylany prosto na sierść i dużo łatwiej się spłukuje.
• Przysmaki na blacie, żeby kąpiel kończyła się czymś dobrym.

Częstą radą jest wkładanie psu wacików do uszu. Intencja jest słuszna — chodzi o to, żeby woda nie wlała się do kanału słuchowego — ale osiągasz to inaczej: nie polewając psu głowy. Niczego nie wpychaj do ucha. Po kąpieli osusz małżowinę i wejście do kanału miękkim gazikiem, tak jak opisuje poradnik o czyszczeniu psu uszu i oczu.

Jak wykąpać psa krok po kroku

Poniższa kolejność sprawdza się przy każdym psie, który mieści się do wanny lub brodzika. Przy bardzo dużym psie zmienia się tylko miejsce, nie zasada.

1. Wprowadź psa spokojnie. Nie łap go i nie wnoś siłą — zawołaj, wejdźcie razem, pozwól obwąchać wannę.
2. Zmocz sierść od karku w dół. Potem grzbiet, boki, brzuch i kończyny. Głowa zostaje na koniec.
3. Prowadź strumień blisko sierści. Słuchawka przyłożona do okrywy przemacza ją szybciej i jest mniej straszna niż woda lecąca z góry.
4. Rozprowadź rozcieńczony szampon, masując do skóry. Piana ma dotrzeć pod włos, bo brud siedzi przy skórze, a nie na końcach.
5. Umyj łapy osobno. Przestrzenie między palcami zbierają najwięcej, a przy okazji obejrzysz stan opuszek i pazurów.
6. Głowę myj na końcu i bez polewania. Zwilż dłoń albo gazik i przetrzyj pysk oraz okolice oczu. Nie lej wody na pysk — pies zadziera wtedy głowę, a woda wpada mu do nosa i uszu.
7. Spłukuj dłużej, niż uważasz za konieczne. Rozgarniaj sierść palcami i płucz, aż woda przestanie się pienić, a włos przy skórze przestanie być śliski.
8. Nałóż odżywkę, jeśli pies jej potrzebuje, i spłucz ją równie dokładnie.
9. Owiń psa ręcznikiem w wannie. Najpierw pozwól mu się otrząsnąć — to usuwa zaskakująco dużo wody — a dopiero potem wypuść go z wanny.

Jak wysuszyć psa po kąpieli

Suszenie to nie dodatek do kąpieli, tylko jej druga połowa — zwłaszcza u psów z podszerstkiem. Wilgoć, która zostaje przy skórze pod gęstą okrywą, potrafi doprowadzić do zaparzenia skóry, mimo że pies z wierzchu wydaje się suchy.

• Ręcznikiem dociskaj, nie szoruj. Szorowanie plącze włos i u długowłosych psów tworzy nowe kołtuny.
• Suszarka tylko na letnim nawiewie i z dystansu. Gorące powietrze parzy psią skórę. Trzymaj suszarkę w ruchu i kontroluj temperaturę własną dłonią w strumieniu; nie kieruj nawiewu w uszy, oczy i pysk.
• Długą okrywę dosuszaj do końca, sprawdzając wilgotność przy skórze, nie na wierzchu.
• Nie wypuszczaj mokrego psa na mróz ani na wiatr. Wilgotna sierść przestaje izolować i pies wychładza się szybciej, niż podpowiada jego wygląd.

Osobny przypadek to pies, który wykąpał się sam — w jeziorze, rzece albo w morzu; rozpisuje to poradnik o psie nad wodą. Zimowe przemycie łap po spacerze to z kolei osobna, krótka rutyna, a nie kąpiel.

Jaki szampon dla psa wybrać?

Szampon dobierasz do dwóch rzeczy naraz: do typu okrywy i do tego, co chcesz osiągnąć. Preparat do długiej sierści ma ułatwiać rozczesywanie, szampon do jasnej okrywy podkreślać jej kolor, a preparat dla wrażliwej skóry — możliwie mało w niej mieszać.

Zwróć uwagę na cztery sytuacje, w których uniwersalny preparat to za mało: szczeniak, sierść długa i skłonna do splątań, okrywa jasna lub biała oraz skóra wrażliwa. Pełny wybór masz w dziale kosmetyki do kąpieli psa.

Szampony lecznicze — przeciwłupieżowe, przeciwświądowe, przeciwgrzybicze — to osobna kategoria. Dobiera je i zaleca lekarz weterynarii po zbadaniu psa, bo ten sam objaw skórny ma wiele różnych przyczyn, a preparat trafiony „na oko" potrafi zamaskować problem zamiast go rozwiązać.

Czym umyć i osuszyć psa — konkretne propozycje

Nie potrzebujesz wszystkiego — wybierz jeden szampon pasujący do okrywy Twojego psa i dołóż porządny ręcznik.

• Szampon dla szczeniaka — łagodna formuła na pierwsze kąpiele. Uwaga: termin pierwszej kąpieli ustal z lekarzem weterynarii.
• Szampon dla psów z długą sierścią — do okryw, które łatwo się plączą. Uwaga: nie zastąpi rozczesania przed kąpielą.
• Szampon dla psów z jasną sierścią — do białych i kremowych okryw, na których widać każde zabrudzenie. Uwaga: to nie jest preparat do przemywania zacieków pod oczami.
• Szampon pielęgnacyjny dla alergików — prosta formuła dla psów z delikatną skórą. Uwaga: pielęgnacyjny, nie leczniczy — przy chorobie skóry stosujesz to, co zalecił lekarz.
• Odżywka dla psa z olejkiem jojoba — po umyciu długiej okrywy, żeby włos łatwiej przechodził grzebieniem. Uwaga: wymaga równie dokładnego spłukania.
• Suchy szampon dla psa i kota — na doraźne odświeżenie i dla psów, które nie tolerują wody. Uwaga: nie usuwa brudu wtartego w sierść.
• Ręcznik dla psa z mikrofibrą — chłonie więcej niż frotte, więc skraca suszenie. Uwaga: po kąpieli idzie do prania.

Pies boi się kąpieli — jak to odkręcić

Pies, który ucieka na dźwięk wody, zwykle nie boi się mycia jako takiego, tylko konkretnego wspomnienia: śliskiego dna, wody lecącej na głowę, gorącej suszarki albo tego, że został złapany i wniesiony do łazienki wbrew sobie.

1. Przestań go łapać i wnosić siłą. Każde takie wejście utrwala skojarzenie „łazienka to coś, co mi się robi".
2. Oswajaj wannę na sucho. Przez kilka dni wchodźcie do pustej wanny z matą, pies dostaje przysmak i wychodzi. Bez wody, bez szamponu, bez presji.
3. Dołóż wodę stopniowo. Najpierw zwilżone dno, potem jedna łapa, potem krótkie zmoczenie karku. Kończysz, zanim pies zacznie się wiercić.
4. Skracaj, nie wydłużaj, i nie podnoś głosu. Dwie krótkie, spokojne kąpiele robią dla zaufania więcej niż jedna dokładna i siłowa.

Jeśli pies mimo tego panikuje — dyszy, ślini się, próbuje wyskoczyć — nie forsuj tematu w domu. Rozsądniejszy jest wtedy salon groomerski: pies stoi na antypoślizgowym stole, w rękach kogoś, kto robi to codziennie.

Kiedy psa nie kąpać

Są sytuacje, w których kąpiel jest odkładana albo wymaga wcześniejszej rozmowy z lekarzem weterynarii:

• Tuż po szczepieniu lub zabiegu — o termin zapytaj lekarza, który szczepił albo operował; przy świeżej ranie pooperacyjnej kąpiel odpada.
• Przy otwartych ranach, otarciach i sączących się zmianach skórnych — mycie może je zanieczyścić i podrażnić.
• U bardzo małych szczeniąt — szybko się wychładzają. Punktowe zabrudzenie przecieraj wilgotnym gazikiem.
• Przy stwierdzonej chorobie skóry — bez zalecenia lekarza nie zmieniasz preparatu ani rytmu kąpieli na własną rękę.
• Gdy pies jest osłabiony albo gorączkuje — kąpiel to dla niego dodatkowe obciążenie, które można przełożyć.

Suchy szampon i chusteczki — kiedy wystarczą zamiast wanny

Suchy szampon i chusteczki pielęgnacyjne rozwiązują inny problem niż kąpiel: odświeżają sierść i usuwają zabrudzenie powierzchniowe, ale nie myją psa. Są wyjściem tam, gdzie kąpiel jest problemem sama w sobie: u psa panicznie bojącego się wody, u seniora, dla którego wejście do wanny jest wysiłkiem, oraz zimą, gdy nie da się psa dosuszyć przed wyjściem. Traktuj je jako uzupełnienie, nigdy jako stały zamiennik mycia.

Kiedy zapach albo świąd to sprawa dla weterynarza

Sam fakt, że pies pachnie psem, jest normalny. Sygnałem ostrzegawczym jest zmiana: zapach silniejszy albo inny niż zwykle, wracający w ciągu paru dni po każdej kąpieli.

Umów wizytę, jeśli obserwujesz: uporczywy zapach utrzymujący się mimo prawidłowej kąpieli, nasilone drapanie, lizanie lub gryzienie skóry, łupież, strupy, zaczerwienienia, sączące się zmiany, łysiejące miejsca albo wyraźną zmianę struktury okrywy. Takie objawy mają wiele możliwych przyczyn i rozróżnia je lekarz, nie opiekun — a domowa zmiana szamponu bywa najkrótszą drogą do tego, żeby prawdziwa przyczyna ujawniła się później i w gorszym stanie.

Kąpiel psa — co zapamiętać

• Kąpiesz, gdy pies jest brudny albo czuć go sierścią — nie według kalendarza; zbyt częste mycie przesusza skórę.
• Rozczesujesz zawsze przed kąpielą; mokry kołtun zaciska się w filc i zostaje tylko do wycięcia.
• Mata w wannie, letnia woda i rozcieńczony szampon rozwiązują większość problemów, zanim się pojawią.
• Myjesz od karku w dół, głowę na końcu i bez polewania pyska; dokładne spłukanie jest ważniejsze niż samo mycie.
• Ludzki szampon nie nadaje się dla psa, a preparaty lecznicze i rytm kąpieli przy chorobie skóry ustala lekarz weterynarii.

Następny krok: zanim zaplanujesz najbliższą kąpiel, rozgarnij psu sierść i sprawdź dłonią, czy nie ma splątań za uszami, pod obrożą i w pachwinach. Jeśli są — najpierw szczotka, wanna dopiero potem.