Pies nad wodą — bezpieczne pływanie i kąpiel

Czy każdy pies umie pływać?

Nie. Umiejętność pływania u psa nie jest instynktem, tylko cechą zależną od budowy ciała i od nauki. Przekonanie, że „każdy pies się odnajdzie, bo ma to we krwi”, to jeden z najgroźniejszych mitów o psach — prowadzi wprost do wrzucania psa do wody „na próbę”.

Odruch przebierania łapami rzeczywiście pojawia się u większości psów, gdy stracą grunt. Sam odruch nie wystarcza jednak, żeby utrzymać się na powierzchni: pies musi jeszcze trzymać głowę nad wodą, płynąć w wybranym kierunku i mieć siłę, żeby dotrzeć do brzegu. Te trzy rzeczy zależą już od proporcji ciała.

Realny problem mają przede wszystkim dwie grupy. Psy krótkopyskie — mopsy, buldogi, boksery, pekińczyki — mają ciasne drogi oddechowe i ciężką przednią część ciała, więc pysk łatwo znajduje się pod wodą dokładnie wtedy, kiedy pies najbardziej potrzebuje powietrza. Psy o krótkich łapach i długim tułowiu — jamniki, corgi, basety — muszą pracować bardzo intensywnie, żeby utrzymać poziom, i szybko się męczą. Dopisz do tego psy bardzo ciężkie i umięśnione, seniorów oraz psy po urazach kręgosłupa i stawów.

Jak wprowadzić psa do wody, żeby się nie zraził?

Pierwszy kontakt z wodą decyduje o wszystkich następnych. Cała sztuka polega na tym, żeby to pies decydował o każdym kolejnym kroku, a Ty odpowiadał za miejsce i za moment zakończenia. Jeśli pies wody nie polubi, nic się nie stanie — dzienną porcję ruchu da się zapewnić na wiele innych sposobów.

1. Wybierz płytkie miejsce z łagodnym wejściem. Piaszczysta plaża albo trawiasty, powoli opadający brzeg — żadnych pomostów, skarp i śliskich kamieni.
2. Wejdź do wody pierwszy. Stań po kostki i pozwól psu podejść do Ciebie. Zaproszenie działa; ciągnięcie za obrożę nie.
3. Zostaw psu wybór. Nie wołaj go z miejsca, w którym straci grunt. Jeśli zatrzymuje się na granicy wody, zakończ sesję na tym.
4. Ćwicz na lince, nie luzem. Długa smycz treningowa daje psu swobodę i pozwala Ci go zatrzymać, zanim wejdzie za daleko.
5. Zabezpiecz przywołanie na lądzie, zanim spuścisz psa nad wodą. Pies, który nie wraca na komendę na łące, tym bardziej nie wróci sprzed kaczek; naukę pewnego przywołania opisuje osobny poradnik.
6. Kończ, kiedy pies jeszcze ma ochotę. Krótka, udana sesja buduje odwagę; zmęczony pies w wodzie to zupełnie inna sytuacja.
7. Nie ponawiaj próby tego samego dnia po nieudanym podejściu. Strach nad wodą utrwala się szybciej niż odwaga.

Kiedy pies potrzebuje kamizelki asekuracyjnej?

Kamizelka asekuracyjna to kapok dopasowany do psiej sylwetki: utrzymuje ciało w poziomie, podnosi klatkę piersiową i ma uchwyt na grzbiecie, za który da się psa wyciągnąć z wody jedną ręką. Nie jest obowiązkowa dla każdego psa — ma sens w czterech sytuacjach:

• Na łodzi, kajaku, SUP-ie i pontonie — zawsze. Wypadnięcie za burtę jest nagłe, a odległość do brzegu bywa większa, niż wygląda z pokładu.
• W wodzie z prądem i falą — rzeka, morze, kanał. Kamizelka nie pokona prądu, ale kupuje czas i utrzymuje głowę psa nad powierzchnią.
• U psów, które pływają słabo — krótkopyskich, krótkonogich, bardzo ciężkich, a także seniorów i psów w rekonwalescencji.
• U psów, które przeceniają siły — popłyną za kaczką na środek jeziora i dopiero w połowie drogi zorientują się, że są zmęczone.

Kamizelkę dobiera się obwodem klatki piersiowej i długością grzbietu, a nie „na oko” według wagi. Po założeniu sprawdź, czy pies swobodnie porusza łopatkami i czy kamizelka nie przesuwa się do przodu, gdy pociągniesz za uchwyt. Pierwsze wejście w nowej kamizelce rób przy brzegu.

Zatrucie wodą u psa — dlaczego aport w wodzie bywa groźny

Zatrucie wodą to stan, w którym pies połknie w krótkim czasie tak dużo wody, że rozcieńcza ona sód w jego organizmie i zaburza gospodarkę elektrolitową. Mechanizm jest banalny: pies chwytający zabawkę z otwartym pyskiem połyka wodę przy każdym podejściu, a przy długim aportowaniu te łyki sumują się w litry.

Najczęściej dotyczy to psów, które aportują bez opamiętania, gryzą strumień z węża ogrodowego albo próbują „gryźć” fale. Objawy to wymioty, apatia i otępienie, zaburzenia równowagi i chwiejny chód, wzdęty brzuch, nadmierne ślinienie, a w cięższych przypadkach drgawki i utrata przytomności. To nie jest sytuacja do obserwowania w domu.

Zapobiegasz prosto. Dziel aportowanie na krótkie serie z wyraźnymi przerwami, zamiast rzucać zabawkę tak długo, jak długo pies przynosi. Wybieraj zabawki do wody, które leżą płasko na powierzchni i nie zmuszają psa do zanurzania głowy — i nigdy nie rzucaj do wody patyków, bo mokry patyk jest śliski i rani jamę ustną. Zrezygnuj też z zabawy strumieniem z węża: dla psa to ta sama porcja wody, tylko podana szybciej. Pies w emocjach nie przerwie sam — decyzję o przerwie podejmujesz Ty.

Sinice w wodzie — kiedy nie wchodzi się w ogóle

Zakwit sinic, potocznie nazywany kwitnięciem wody, to gwałtowne namnożenie bakterii, które w ciepłej, stojącej wodzie mogą wytwarzać toksyny. Dla psa jest szczególnie groźny, bo pies nie tylko pije z akwenu, ale też zlizuje wodę z sierści po wyjściu — kontakt z toksyną następuje więc nawet wtedy, gdy „tylko się zamoczył”.

Nie wchodź z psem do wody i nie pozwól mu z niej pić, jeśli widzisz którykolwiek z tych sygnałów:

• woda jest mętna, intensywnie zielona, turkusowa albo sinozielona,
• na powierzchni unosi się kożuch przypominający rozlaną farbę,
• przy brzegu, od strony wiatru, zebrały się gęste smugi i piana,
• od wody bije nieprzyjemny, gnilny zapach,
• wisi zakaz kąpieli albo komunikat sanepidu.

Ryzyko rośnie w upalne, bezwietrzne dni, w płytkich stawach i zbiornikach otoczonych polami. Jeśli pies zdążył wejść do podejrzanej wody, spłucz go czystą wodą, nie pozwól mu się wylizywać i skontaktuj się z lecznicą — nawet gdy wygląda dobrze. Nad wodą łatwo też przeoczyć drugie letnie zagrożenie: rozgrzaną plażę i brak cienia, o czym mówi poradnik o rozpoznawaniu przegrzania u psa.

Prądy, głębokość i wyjście z wody — jak czytać akwen

Zanim pies wejdzie do wody, odpowiedz sobie na jedno pytanie: którędy z niej wyjdzie? Pies wchodzi tam, gdzie mu wygodnie, a wychodzi tam, gdzie da radę — często w zupełnie innym miejscu.

• Rzeka. Prąd znosi psa w dół biegu, więc wyjdzie sporo dalej, niż wszedł — sprawdź, czy na tym odcinku brzeg jest dostępny. Pies płynący pod prąd „w miejscu” męczy się bardzo szybko.
• Morze. Fala przewraca, a prąd odbrzegowy potrafi odciągnąć od plaży. Przy fladze zakazu kąpieli pies zostaje na brzegu razem z Tobą.
• Jezioro i staw. Uważaj na muliste dno, zarośnięte trzciną wejścia i strome, podmyte brzegi bez zejścia.
• Pomost. Skok z pomostu to skok w nieznaną głębokość — pies nie oceni, co jest pod powierzchnią.
• Zamarznięty akwen. Zimą pies nie wchodzi na lód. Jeśli się załamał, nie wchodź za nim — wezwij pomoc pod numerem 112.

Co zabrać nad wodę — sprzęt, który ma sens

Nad wodą liczą się cztery rzeczy: kontrola nad psem, asekuracja, coś do wytarcia i czysta woda do picia.

• Kamizelka asekuracyjna Grande Finale — pomarańczowa, z odblaskowymi pasami, rączką na grzbiecie i regulowanymi klamrami. Na łódź, na wodę z prądem i dla psa, który pływa słabo.
• Trixie smycz treningowa z linki — pozwala psu wejść do wody na własnych warunkach, a Tobie przerwać to w każdej chwili. Przydaje się przy pierwszych kontaktach z wodą i nad rzeką.
• Trixie Aqua Toy Disc — pływający dysk z gumy termoplastycznej. Leży płasko na powierzchni, więc pies chwyta go, nie zanurzając głowy, a jaskrawy kolor widać z brzegu.
• Ręcznik dla psa z mikrofibry — chłonie szybciej niż frotté i sam szybciej wysycha. Osuszanie zaraz po wyjściu z wody to podstawa, zwłaszcza u psów z podszerstkiem.
• Łagodny szampon dla psa i kota — bez barwników i substancji zapachowych, po kąpieli w słonej wodzie, mule albo basenie z chlorem. Pełny wybór znajdziesz w kategorii kąpieli i pielęgnacji sierści.

Co zrobić z psem po kąpieli w jeziorze albo basenie?

Woda, w której pies się kąpał, rzadko jest czysta. Sól wysusza skórę, chlor podrażnia, a muł, glony i piasek zostają między włosami i pod obrożą. Rutyna po wyjściu z wody zajmuje kilka minut i oszczędza sporo kłopotów.

1. Spłucz psa czystą wodą. Po morzu, basenie i mętnym jeziorze — zawsze. Szampon stosuj tylko wtedy, gdy sierść jest naprawdę brudna.
2. Osusz ręcznikiem, zaczynając od grzbietu. Zwróć uwagę na miejsca, gdzie woda zostaje najdłużej: podbrzusze, pachy, ogon i okolice pod obrożą.
3. Osusz uszy z zewnątrz i sprawdź, czy pies nie potrząsa głową. Woda zalegająca w przewodzie słuchowym sprzyja stanom zapalnym, zwłaszcza u psów z uszami wiszącymi; jak to robić bezpiecznie, opisuje poradnik o czyszczeniu psu uszu i oczu. Do przewodu nie wkładasz niczego.
4. Obejrzyj opuszki i przestrzenie między palcami. Muszle, szkło i ostre kamienie to najczęstsze urazy nad wodą, a rozmiękczone opuszki łatwiej skaleczyć — szczegóły w poradniku o tym, jak dbać o łapy psa zimą i latem.
5. Rozczesz sierść, gdy przeschnie. Mokry podszerstek zbija się w kołtuny; regularne szczotkowanie rozwiązuje problem, zanim się zrobi.

Co zapamiętać

• Nie każdy pies umie pływać — psy krótkopyskie i krótkonogie mają z tym realny problem, a „instynkt” nie zastąpi nauki.
• Psa nigdy nie wrzuca się do wody i nie zmusza do wejścia; brak ochoty na pływanie jest w porządku.
• Kamizelka asekuracyjna to standard na łodzi, w prądzie i u psów słabo pływających — ale nie zastępuje nadzoru.
• Długie aportowanie w wodzie grozi zatruciem wodą; wymioty, apatia i zaburzenia równowagi po zabawie to sprawa pilna.
• Kwitnąca woda z zielonym kożuchem jest groźna — pies nie wchodzi i nie pije, a po kontakcie idzie do lecznicy.
• Sprawdź, którędy pies wyjdzie z wody, zanim do niej wejdzie; basen bez schodków jest pułapką.
• Po kąpieli: spłukanie czystą wodą, osuszenie, kontrola uszu i opuszek.

Następny krok: zanim pojedziesz z psem nad wodę, obejrzyj miejsce bez psa — jak wygląda wejście i wyjście z wody, czy nie ma zakazu kąpieli, czy woda jest przejrzysta. Spakuj linkę, ręcznik i miskę z wodą do picia, a jeśli planujecie łódź lub rzekę, przymierz kamizelkę w domu.