Nadpobudliwy pies: jak nauczyć psa odpoczywać i wyciszać się

Nadpobudliwy pies: co to właściwie znaczy?

Nadpobudliwy pies to najczęściej pies, który nie umie się wyłączyć: nakręca się od byle bodźca, długo nie wraca do równowagi i za mało śpi. To zwykle nie „zły charakter” ani nadmiar energii do wybiegania, tylko brak snu, za dużo intensywnych zabaw, za mało pracy dla głowy i nawyk nagradzany przez domowników. Pomaga stały rytm dnia, praca nosem, żucie i nagradzanie spokoju.

Po czym poznać psa, który ma problem z wyciszeniem:

• chodzi za domownikami krok w krok i zrywa się na każdy dźwięk,
• w ciągu dnia rzadko śpi głęboko, raczej drzemie z otwartym okiem,
• w zabawie szybko przechodzi od radości do gryzienia rąk, ubrań i smyczy,
• skacze na ludzi, szczeka, piszczy, nie potrafi poczekać nawet chwili,
• z nudów kręci się w kółko albo goni własny ogon,
• po spacerze, zamiast odpocząć, jest jeszcze bardziej „nakręcony”.

Pies z dużą energią to coś innego: chętnie biega i pracuje, ale po wysiłku kładzie się i śpi. Nadpobudliwy pies tej drugiej części nie umie. Dla niego dobrym pierwszym krokiem jest mata węchowa dla psa zamiast miski: dzienna porcja karmy rozsypana między paskami materiału i kilkanaście minut spokojnego szukania wyciszają bardziej niż kwadrans biegania.

Dlaczego pies jest nadpobudliwy?

Przyczyn bywa kilka naraz:

Przyczyna	Jak to wygląda	Co pomaga
Za mało snu	pies drzemie czujnie, wieczorem „szaleje”	stałe pory odpoczynku, ciche miejsce, mniej bodźców
Za dużo intensywnej zabawy	codzienne rzucanie piłki, gonitwy z psami, coraz lepsza kondycja i coraz większe pobudzenie	krótsze sesje z przerwami, więcej węszenia
Za mało pracy dla głowy	pies się nudzi i sam szuka zajęcia	praca nosem, zabawki na przysmaki, nauka
Wiek i rasa	młody pies, zwłaszcza z ras pasterskich i myśliwskich	cierpliwość, rytm dnia, zajęcie zgodne z rasą
Nagradzanie pobudzenia	pies dostaje uwagę, gdy skacze i szczeka, a nie wtedy, gdy leży	nagradzanie spokoju, ignorowanie natarczywości
Stres, ból, choroba	nagła zmiana, niepokój także nocą	najpierw lekarz weterynarii

Rasy hodowane do pracy, np. border collie, potrzebują zadania dla głowy, a nie tylko kilometrów. Bez niego łatwo stają się psami, które nie umieją odpocząć.

Nadpobudliwy szczeniak i młody pies

Szczenię i pies w okresie dojrzewania mają prawo być ruchliwe, ale same nie potrafią przerwać zabawy. Przemęczony szczeniak nie zasypia, tylko gryzie mocniej, skacze i piszczy. To sygnał, że czas na drzemkę, a nie na kolejną zabawę. Młodemu psu pomagają krótkie sesje zabawy i nauki, po których zawsze następuje odpoczynek w spokojnym miejscu, oraz rzeczy do gryzienia, gdy wymienia zęby.

W okresie dojrzewania, zwykle w drugiej połowie pierwszego roku życia, wiele psów na jakiś czas „zapomina” to, czego się nauczyły, i łatwiej się nakręca. To normalny etap: wracaj do podstaw, skracaj ćwiczenia i nie dokładaj bodźców. Jak przetrwać gryzienie u młodego psa, opisuje tekst szczeniak gryzie.

Czy więcej ruchu uspokoi psa?

Nie zawsze. Ruch jest potrzebny, ale pies codziennie „wybiegany” do upadłego zyskuje kondycję, a nie spokój. Po tygodniu potrzebuje jeszcze dłuższej gonitwy, żeby się zmęczyć. Gorzej, intensywne zabawy, takie jak ciągłe rzucanie piłki, podnoszą pobudzenie, z którego pies długo schodzi.

Lepiej działa mieszanka: spokojny spacer z czasem na węszenie, krótka zabawa z przerwami i zadanie dla głowy. Ile ruchu potrzebuje pies w zależności od wieku i rasy, opisuje poradnik ile spaceru potrzebuje pies, a dlaczego węszenie męczy bardziej niż bieganie, wyjaśnia tekst węch psa.

Jak uspokoić psa: plan krok po kroku

Wyciszanie psa to nauka, a nie jedna sztuczka. Daj sobie kilka tygodni i wprowadzaj zmiany po kolei:

1. Ułóż stały rytm dnia. Posiłki, spacery, zabawa i odpoczynek o podobnych porach. Pies, który wie, co go czeka, mniej czuwa.
2. Zadbaj o sen. Dorosły pies śpi i drzemie zwykle kilkanaście godzin na dobę, szczenię jeszcze więcej. Po spacerze i zabawie zaplanuj przerwę na odpoczynek w cichym miejscu. Ile snu potrzebuje młody pies, opisuje tekst ile śpi szczeniak.
3. Daj psu własne miejsce do odpoczynku. Legowisko albo mata dla psa w spokojnym kącie, z dala od przejścia i drzwi. Jak nauczyć psa leżeć na macie na sygnał, opisuje tekst komenda na miejsce.
4. Zamień część biegania na węszenie. Spacer, na którym pies może wąchać, i karmienie z maty albo zabawki na przysmaki zamiast z miski. Gotowe pomysły zbiera poradnik jak zająć psa w domu.
5. Daj coś do żucia i lizania. Spokojne żucie gryzaka po spacerze obniża napięcie u wielu psów i pomaga im zasnąć.
6. Nagradzaj spokój. Gdy pies sam się położy, podejdź i bez słowa połóż przy nim smakołyk. Nie nagradzaj skakania i piszczenia, nawet uwagą.
7. Rób przerwy w zabawie. Co minutę zatrzymaj zabawę, poczekaj, aż pies się uspokoi, i dopiero wtedy wróć do gry. Pies uczy się, że z pobudzenia da się zejść.
8. Ogranicz bodźce. Zasłoń okno, przy którym pies wypatruje przechodniów, wyłącz telewizor w porze drzemki, nie zapraszaj gości codziennie.

Co pomaga wyciszyć psa w domu?

Najlepiej działają proste rzeczy, które pies może robić sam, spokojnie i przez dłuższą chwilę:

• Trixie Junior Sniffing Carpet, mata węchowa, w której pies szuka karmy zamiast jeść ją w kilka sekund z miski.
• Trixie Snack-Octopus, zabawka na smakołyki do wypełnienia karmą, dobra na porę, w której pies zwykle się nakręca.
• John Dog ucho królicze, naturalny gryzak do spokojnego żucia po spacerze; podawaj pod nadzorem.
• Trixie mata dla psa i kota szara, stałe miejsce do odpoczynku, które łatwo przenieść do innego pokoju.
• Trixie Kliker Sporting, kliker do oznaczania chwil spokoju; jak zacząć, opisuje poradnik kliker dla psa.

Czego nie robić z nadpobudliwym psem?

• Nie wybiegaj psa do upadłego. Zyska kondycję, a pobudzenie zostanie.
• Nie krzycz i nie karz. Krzyk to dla psa dodatkowy bodziec i często nagroda w postaci uwagi.
• Nie zamykaj psa za karę. Klatka i kojec mają być spokojnym miejscem, nie celą.
• Nie dokładaj zabaw „na zmęczenie” wieczorem. Ostatnia godzina przed snem ma być spokojna.
• Nie zakładaj, że to charakter. Nagła zmiana zachowania to najpierw sprawa dla lekarza.

Czy kastracja albo tabletki uspokoją psa?

Nie zastąpią nauki. Kastracja często wycisza zachowania napędzane hormonami (znaczenie terenu, ucieczki za suką w cieczce, napięcie wobec innych samców), ale nie zmienia charakteru i nie zastąpi nauki. Energia i nawyki zostają, a młody pies dalej potrzebuje ruchu i szkolenia; za i przeciw zabiegu opisuje tekst kastracja psa.

Preparaty wyciszające bez recepty mogą obniżyć napięcie w trudnej sytuacji, ale nie nauczą psa odpoczywać. Kiedy mają sens, a kiedy potrzebny jest behawiorysta, wyjaśnia poradnik tabletki uspokajające dla psa. Leki na receptę dobiera wyłącznie lekarz weterynarii.

Kiedy do lekarza, a kiedy do behawiorysty?

Zmiana zachowania, która pojawia się nagle u psa, który dotąd tak nie robił, to najpierw sprawa dla lekarza weterynarii. Ból, świąd, problemy z tarczycą czy żołądkiem potrafią wyglądać jak nadpobudliwość. Starszy pies, który nocą krąży i nie może się uspokoić, może mieć demencję, a nie „za dużo energii”.

Do behawiorysty idź, gdy mimo zmian w rytmie dnia pies po kilku tygodniach nadal nie umie się wyciszyć, gdy pobudzenie przechodzi w gryzienie albo gdy pies nie potrafi zostać sam. Jak znaleźć dobrego specjalistę, opisuje tekst jak wybrać behawiorystę.

Nadpobudliwy pies: co zapamiętać

• Nadpobudliwy pies to najczęściej pies, który nie umie się wyłączyć i za mało śpi.
• Więcej biegania często daje kondycję zamiast spokoju; lepiej działa węszenie, żucie i zadania dla głowy.
• Stały rytm dnia, miejsce do odpoczynku i nagradzanie spokoju to podstawa planu.
• Kastracja i tabletki nie zastąpią nauki.
• Nagła zmiana zachowania to najpierw wizyta u lekarza, a brak poprawy po kilku tygodniach to powód do wizyty u behawiorysty.

Następny krok: dziś po wieczornym spacerze zamiast zabawy daj psu gryzak albo matę węchową i zobacz, ile czasu zajmie mu zaśnięcie.