Ogród przyjazny ptakom — krzewy z owocami na zimę (jarzębina, głóg, irga)

Ten tekst rozwija jeden wątek filaru dokarmianie ptaków zimą: jak urządzić ogród, który karmi ptaki sam. Co sypać do karmnika, opisuje czym karmić ptaki zimą.

Jakie krzewy z owocami posadzić dla ptaków?

Najlepsze krzewy dla ptaków to te, których owoce długo zostają na gałęziach — jesienią i zimą stają się stołówką dla kosów, kwiczołów i innych drozdów, które ziaren z karmnika prawie nie jedzą.

Krzew	Owoce	Kto z nich korzysta	Dlaczego warto
Jarzębina	pomarańczowo-czerwone grona	kosy, kwiczoły, inne drozdy, jemiołuszki	owocuje obficie, rośnie też w małym ogrodzie
Głóg	ciemnoczerwone, długo na krzewie	kosy, kwiczoły	ciernie dają małym ptakom kryjówkę przed drapieżnikiem
Irga	drobne, czerwone	kosy, drozdy	niska, nadaje się na skarpę i przy ścieżce
Ognik	pomarańczowe lub czerwone	kosy, kwiczoły	kolczasty, dobry na żywopłot i przy płocie
Dzika róża	czerwone owoce róży	drozdy, ptaki zjadające nasiona	gęsta i kolczasta — miejsce na gniazdo latem

Najwięcej daje kilka gatunków naraz: owoce dojrzewają i znikają w różnym czasie, więc stołówka działa dłużej. Gdy masz wybór, sięgaj po gatunki rodzime i dopytaj w szkółce, czy dana odmiana owocuje obficie.

Kiedy i gdzie sadzić krzewy dla ptaków?

1. Sadź jesienią. Krzewy z bryłą korzeniową sadzi się zwykle od opadnięcia liści do pierwszych mrozów, a w pojemnikach — przez większą część roku; owoców zwykle nie będzie jeszcze tej zimy.
2. Wybierz miejsce przy płocie albo w grupie. Gęsty pas krzewów to dla ptaków kryjówka, miejsce odpoczynku i droga ucieczki przed krogulcem.
3. Zachowaj odstęp od karmnika. Karmnik stawiasz około 2 m od gęstych krzaków, w których mógłby zaczaić się kot, ale z krzewem w zasięgu kilku metrów — jak powiesić karmnik.
4. Nie sadź tuż przed dużym oknem. Ptak lecący do krzewu może uderzyć w szybę, w której odbija się zieleń — jak temu zapobiec.
5. Tnij poza sezonem lęgowym. Żywopłoty i gęste krzewy przycinasz jesienią albo pod koniec zimy, nie wiosną i latem, gdy mogą w nich być gniazda.

Czego nie sprzątać jesienią, żeby ptaki miały co jeść?

• Suche byliny i trawy. Nasiona słoneczników, ostów, łopianów i traw ozdobnych jedzą szczygły i inne ziarnojady.
• Kupka liści pod krzewem. Zimują w niej owady, których szukają ptaki — i jeże.
• Kąt „dzikiego” ogrodu. Kupka gałęzi czy nieskoszony skrawek trawy to schronienie dla owadów i ptaków.
• Bez oprysków. Ptaki zjadają owady i nasiona z całego ogrodu.

Latem ogród przyjazny ptakom potrzebuje jeszcze wody — płytkie naczynie w półcieniu (poidło dla ptaków latem) — i miejsc na gniazdo: gęstych krzewów i budki lęgowej.

Czy ogród zastąpi karmnik?

Nie do końca. Ogród z krzewami i bylinami karmi ptaki przez dużą część jesieni i zimy, ale w mrozy i przy śniegu owoce szybko znikają, a nasiona przysypuje śnieg. Wtedy krzewy i karmnik działają razem: krzew daje kryjówkę i owoce, karmnik — regularne porcje ziarna i tłuszczu. Karmy dla ptaków ogrodowych są w dziale dzikie ptaki — pokarm:

• Vitapol Karma zimowa dla sikorek — mieszanka do karmnika na mrozy. Dla kogo: sikory i inne małe ptaki ogrodowe. Na co uważać: sypiesz małymi porcjami, rano.
• Trixie Budka lęgowa dla ptaków gniazdujących w dziuplach — dla sikor w ogrodzie bez starych drzew z dziuplami. Na co uważać: zawieś ją do końca zimy, z dala od karmnika.

Ogród przyjazny ptakom przez cały rok — kalendarz

Krzewy z owocami to fundament, ale ptaki korzystają z ogrodu w każdej porze roku. Prosty plan pomaga nie przeszkadzać im w najważniejszych momentach:

Pora roku	Co zrobić	Czego unikać
Jesień	sadzenie krzewów, wieszanie i czyszczenie budek lęgowych, zostawienie bylin i liści	wysprzątania ogrodu „do zera”
Zima	karmnik i woda w mrozy, owoce na krzewach	chleba i solonych resztek w karmniku
Wiosna	spokój przy krzewach i budkach, pierwsze kwiaty dla owadów	cięcia żywopłotów i gęstych krzewów
Lato	płytka woda w półcieniu, kawałek nieskoszonej trawy	oprysków i zostawiania otwartych beczek z wodą

Dzikie ptaki obserwujesz z daleka — nie zabierasz piskląt ani dorosłych ptaków do domu, nawet gdy wyglądają na bezradne; co zrobić, gdy znajdziesz ptaka na ziemi, opisuje znalazłem dzikie zwierzę.

A balkon? Ogród przyjazny ptakom w małej skali

Na balkonie w bloku krzewu jarzębiny nie posadzisz, ale możesz zostawić na zimę suche kwiatostany słoneczników w donicy i postawić płytką miskę z wodą. Pamiętaj o sąsiadach i o tym, żeby nie przyciągać gołębi — jak je humanitarnie zniechęcić.

Ogród przyjazny ptakom — co zapamiętać

• Jarzębina, głóg, irga, ognik i dzika róża karmią ptaki owocami jesienią i zimą.
• Sadź jesienią, w grupie albo przy płocie, nie tuż przed dużym oknem.
• Zostaw na zimę suche byliny i kupkę liści, zrezygnuj z oprysków.
• Krzewy uzupełniają karmnik — w mrozy ptaki nadal potrzebują Twojej pomocy.

Następny krok: wybierz w ogrodzie jedno miejsce przy płocie na dwa–trzy krzewy z owocami i posadź je tej jesieni.