Owczarek kaukaski - charakter, zezwolenie, pielęgnacja i dla kogo jest ta rasa

Owczarek kaukaski to jedna z największych ras psów stróżujących: przy psach dużych i olbrzymich wspominamy go w przeglądzie duże rasy psów. Tutaj znajdziesz wszystko o samej rasie: wygląd i odmiany, charakter strażnika, pielęgnację, żywienie, zdrowie oraz zezwolenie, którego wymaga polskie prawo.

Owczarek kaukaski - rasa w skrócie

Grupa FCI	grupa 2 - pinczery i sznaucery, molosy i szwajcarskie psy pasterskie (sekcja molosów typu górskiego)
Pochodzenie	Kaukaz (dzisiejsza Gruzja, Armenia, Azerbejdżan i południe Rosji), strażnik stad i obejść
Wielkość	olbrzymia rasa (powyżej 45 kg)
Masa (orientacyjnie)	psy co najmniej 50 kg, zwykle ok. 55–70 kg, suki co najmniej 45 kg, zwykle ok. 45–60 kg
Wysokość w kłębie	psy co najmniej 68 cm (zwykle 72–75 cm), suki co najmniej 64 cm (zwykle 67–70 cm)
Długość życia (orientacyjnie)	10–12 lat
Sierść i pielęgnacja	średnia–wysoka - gęsta, z obfitym podszerstkiem; czesanie 1–2 razy w tygodniu, w czasie linienia codziennie
Aktywność	średnia - ok. 1–1,5 godziny spokojnego ruchu dziennie i duży, ogrodzony teren do pilnowania
Na pierwszego psa?	nie - samodzielny strażnik o ogromnej sile; wymaga opiekuna z doświadczeniem z psami stróżującymi
Do mieszkania w bloku?	nie - pies do domu z dużym, solidnie ogrodzonym terenem
Do domu z dziećmi?	raczej nie - wobec „swoich” dzieci bywa opiekuńczy, ale ich koledzy to dla niego obcy na jego terenie

Jak wygląda owczarek kaukaski? Odmiany sierści i umaszczenia

Owczarek kaukaski to olbrzymi, masywny pies o szerokiej głowie, mocnych kościach i bardzo gęstej sierści z obfitym podszerstkiem. Psy są wyraźnie większe i cięższe od suk, a pełną masę osiągają późno, często dopiero po drugim roku życia.

Rasa ma trzy rodzaje sierści: długowłosą (z grzywą na szyi, „portkami” na udach i puszystym ogonem), krótkowłosą i pośrednią. Dopuszczalnych umaszczeń jest wiele: różne odcienie szarego, płowe, rude, białe, pręgowane i łaciate. Kaukaz bywa mylony z owczarkiem środkowoazjatyckim (alabajem), który ma zwykle krótszą sierść i lżejszą, bardziej „suchą” głowę.

W Polsce przycinanie psom uszu i ogonów dla wyglądu (tzw. kopiowanie) jest zakazane ustawą o ochronie zwierząt, dlatego pies z polskiej hodowli ma naturalne uszy i ogon. Ucho czy ogon skraca się wyłącznie z powodów medycznych, decyzją lekarza weterynarii. Na starych zdjęciach i u psów z niektórych krajów widać krótko przycięte uszy kaukazów. Pies z polskiej hodowli ma naturalne, małe, opadające uszy.

Owczarek kaukaski - charakter i dla kogo (a dla kogo nie)

Kaukaz to strażnik, a nie pies do pracy z człowiekiem. Przez wieki samodzielnie bronił stad i obejść przed wilkami i złodziejami, dlatego jest pewny siebie, niezależny, bardzo terytorialny i nieufny wobec obcych. Na swoim terenie reaguje szybko i stanowczo, a decyzję, czy ktoś jest zagrożeniem, podejmuje sam. Wobec rodziny bywa spokojny, cierpliwy i przywiązany, ale nie zabiega o pochwały jak owczarek niemiecki.

To cechy typowe dla rasy, a nie gwarancja: o charakterze konkretnego psa decydują też rodzice, socjalizacja w pierwszych miesiącach i wychowanie.

Dla kogo owczarek kaukaski jest dobrym wyborem: dla doświadczonego, spokojnego i konsekwentnego opiekuna, który mieszka w domu z dużą, solidnie ogrodzoną posesją, szuka psa do pilnowania terenu i ma czas na staranną socjalizację szczeniaka. Ogólne zasady wyboru i wychowania takiego psa opisuje pies obronny i stróżujący.

Dla kogo nie: na pierwszego psa; do mieszkania w bloku; do domu, w którym często bywają goście, a dzieci przyprowadzają kolegów; dla osoby, która fizycznie nie utrzyma 60-kilogramowego psa na smyczy; dla kogoś, kto chce psa do sportu albo na psie wybiegi. Kaukaz nie jest też psem na łańcuch: izolowany od ludzi staje się nieprzewidywalny.

Pielęgnacja owczarka kaukaskiego: sierść, kąpiel, uszy i pazury

Kaukaza czesz 1–2 razy w tygodniu, a w czasie linienia (zwykle raz w roku, wiosną) codziennie, bo podszerstek wychodzi wtedy całymi kłębami. Do podszerstka przydaje się zgrzebło z metalowymi ząbkami, np. Trixie zgrzebło z obrotową rączką, a do grzywy, „portek” i ogona metalowy grzebień, np. Trixie grzebień metalowy. Wybór narzędzi znajdziesz w kategorii szczotka dla psa, a cykl wymiany sierści opisuje poradnik linienie u psa.

• Kąpiel zwykle kilka razy w roku; gęsty podszerstek schnie bardzo długo, więc po kąpieli i deszczu dosusz go przy skórze.
• Bez strzyżenia. Podszerstek chroni psa przed mrozem i przed upałem.
• Uszy sprawdzaj raz w tygodniu i czyść tylko widoczną część małżowiny.
• Pazury skracaj, gdy stukają o podłogę. Naucz tego szczeniaka, póki da się go łatwo przytrzymać, bo dorosłego olbrzyma nie przytrzymasz siłą.

Czym karmić owczarka kaukaskiego?

Dorosły kaukaz jest olbrzymi, ale spokojny i oszczędny w ruchu, więc łatwo go przekarmić, a każdy zbędny kilogram obciąża stawy. Karm go suchą karmą dla psa dla ras dużych lub olbrzymich, np. Brit Premium by Nature Adult Large, a porcję licz według masy i aktywności (ile karmy dziennie dla psa). Dzienną rację dziel na co najmniej dwa posiłki i daj psu odpocząć po jedzeniu.

Szczeniak kaukaza rośnie bardzo długo i potrzebuje karmy dla szczeniąt ras olbrzymich, która wspiera wolny, równy wzrost, np. Brit Premium by Nature Junior XL. Nie dokładaj wapnia ani witamin na własną rękę: o suplementach decyduje lekarz weterynarii. Szczegóły opisuje czym karmić szczeniaka.

Ile ruchu potrzebuje owczarek kaukaski? Wychowanie i zajęcia

Dorosły kaukaz potrzebuje orientacyjnie 1–1,5 godziny spokojnego ruchu dziennie: długich spacerów na smyczy i swobodnego obchodzenia ogrodzonego terenu. Nie jest psem do biegania przy rowerze ani do aportu. Jego „pracą” jest pilnowanie, dlatego ważniejsze od kilometrów jest solidne, wysokie ogrodzenie i zamykana furtka. Jak urządzić psu miejsce w ogrodzie, opisuje pies na podwórku.

Wychowanie opiera się na spokoju, konsekwencji i bardzo wczesnej socjalizacji: od pierwszych tygodni poznawaj szczeniaka z gośćmi, innymi psami, ruchem ulicznym i lecznicą (socjalizacja szczeniaka). Dorosłego kaukaza nieufnego wobec wszystkiego trudno już zmienić. Od małego ucz chodzenia na luźnej smyczy i noszenia kagańca bez stresu; koszykowy kaganiec pozwala psu ziajać i pić, np. Trixie kaganiec plastikowy; inne modele znajdziesz w dziale kaganiec dla psa. Gości wpuszczaj, gdy pies jest w zamkniętym kojcu albo pokoju, a nie „żeby się poznali” na jego terenie.

Zdrowie owczarka kaukaskiego - na co uważać

Owczarek kaukaski to zwykle odporny pies, ale jako rasa olbrzymia ma kilka typowych zagrożeń:

• Stawy. Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych, dlatego tak ważne są prześwietlenia rodziców i spokojny wzrost szczeniaka bez skoków i forsownego ruchu (dysplazja u psa).
• Skręt żołądka. Duży pies o głębokiej klatce piersiowej należy do grupy bardziej narażonej; ryzyko zmniejszają mniejsze posiłki i spokój po jedzeniu (skręt żołądka u psa).
• Upał. Gęsta sierść i duża masa sprawiają, że kaukaz źle znosi gorące dni: potrzebuje cienia, wody i ruchu tylko rano i wieczorem (przegrzanie u psa).
• Nadwaga u spokojnego olbrzyma przychodzi łatwo; sprawdzaj żebra dłonią raz w miesiącu.

Objawy, przy których jedziesz do lecznicy natychmiast, to wzdęty, twardy brzuch i nieudane próby wymiotów (podejrzenie skrętu żołądka) oraz temperatura 40,5 °C i więcej albo objawy udaru cieplnego (gwałtowne ziajanie, gęsty ślinotok, chwiejny chód).

Zezwolenie, hodowla, adopcja - jak odpowiedzialnie wybrać owczarka kaukaskiego

Owczarek kaukaski jest w Polsce na liście ras psów uznawanych za agresywne (rozporządzenie MSWiA z 2003 r.). Utrzymywanie takiego psa wymaga zezwolenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta - o zezwolenie występuje się w urzędzie gminy, zanim pies zamieszka w domu, a utrzymywanie go bez zezwolenia jest zagrożone karą. Jakie dokumenty są potrzebne (zwykle m.in. opis warunków utrzymania psa), sprawdź w swoim urzędzie.

Szczeniaka rasowego szukaj w hodowli zarejestrowanej w Związku Kynologicznym w Polsce (ZKwP), który należy do Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI). Pies z takiej hodowli dostaje rodowód, a jego rodzice muszą mieć uprawnienia hodowlane - w wielu rasach także wyniki badań w kierunku chorób dziedzicznych. Przed rezerwacją poproś o wyniki badań rodziców - w tej rasie najważniejsze są: prześwietlenie stawów biodrowych i łokciowych, ocena charakteru rodziców (spokojna czujność, bez lęku i bez agresji bez powodu).

Ogłoszenie „rasowy, bez rodowodu, rodzice na miejscu” to zwykle pseudohodowla: nikt nie sprawdził zdrowia rodziców, a szczenię może wyrosnąć na psa innej wielkości i o innym charakterze, niż obiecywano. Rodowód nie jest „papierem dla wystawców” - to jedyny dowód, że za szczeniakiem stoi kontrolowana hodowla.

1. Najpierw zezwolenie, potem rezerwacja. Zapytaj w urzędzie gminy, jakie dokumenty są potrzebne i ile trwa wydanie zezwolenia.
2. Sprawdź swoje warunki. Wysokie ogrodzenie, zamykana brama, sąsiedzi, którzy zniosą nocne szczekanie, i czas na socjalizację.
3. Poznaj rodziców. Matka szczeniąt może być czujna wobec Ciebie, ale powinna dać się opanować hodowcy; lęk albo niekontrolowana agresja to sygnał ostrzegawczy.
4. Sprawdź dokumenty. Rodowód, wyniki prześwietleń rodziców, książeczka zdrowia, umowa kupna.

Cena szczeniaka zależy od hodowli, linii i dokumentów, dlatego jej nie podajemy. Podejrzanie tani „rasowy” szczeniak to sygnał ostrzegawczy, nie okazja. Psy tej rasy trafiają też do schronisk i fundacji, w tym do organizacji zajmujących się jedną rasą. Adopcja dorosłego psa ma ważną zaletę: znasz już jego wielkość, charakter i stan zdrowia. Jak wyglądają pierwsze tygodnie, opisuje poradnik o psie ze schroniska.

Rasy podobne do owczarka kaukaskiego

• Owczarek środkowoazjatycki (alabai) - podobny strażnik stad, zwykle krótkowłosy, nieco lżejszy w budowie; nie ma go na liście ras uznawanych za agresywne.
• Kangal - turecki pies pasterski, szybszy i bardziej wysportowany, krótkowłosy, z czarną maską.
• Owczarek podhalański - polski strażnik stad, biały, zwykle spokojniejszy wobec obcych i łatwiejszy w prowadzeniu.

Owczarek kaukaski - co zapamiętać

• Owczarek kaukaski to olbrzymi, samodzielny strażnik terenu, nie pies na pierwszy raz ani do bloku.
• W Polsce jest na liście ras uznawanych za agresywne: zezwolenie gminy załatw, zanim pies zamieszka w domu.
• Socjalizacja od pierwszych tygodni, nauka smyczy i kagańca, solidne ogrodzenie.
• Sierść: czesanie 1–2 razy w tygodniu, w linieniu codziennie; bez strzyżenia.
• Pytaj hodowcę o prześwietlenia stawów rodziców i poznaj matkę szczeniąt.

Następny krok: zadzwoń do urzędu gminy i zapytaj o zezwolenie na owczarka kaukaskiego, a potem obejrzyj ogrodzenie oczami 60-kilogramowego strażnika.