Pies obronny i stróżujący - jak wybrać i wychować psa, który pilnuje, ale słucha

Pies obronny a pies stróżujący - czym się różnią?

Pies stróżujący pilnuje terenu: zauważa obcych, alarmuje szczekaniem i swoją obecnością odstrasza. Pies obronny, w znaczeniu kynologicznym, to pies wyszkolony pod okiem instruktora do obrony przewodnika - działa na komendę i na komendę przestaje. W domu potrzebujesz zwykle tego pierwszego: psa czujnego, ale zrównoważonego, który zgłasza gościa, a potem słucha opiekuna.

• Pies stróżujący - pilnuje domu i ogrodu, szczeka na obcych, nie musi nikogo atakować. Wiele ras ma ten instynkt wrodzony.
• Pies obronny - przeszedł szkolenie obrończe w klubie, np. w ramach sportu kynologicznego. Gryzie tylko rękaw pozoranta i tylko na komendę.
• „Pies do ataku” - takiego psa nie da się bezpiecznie trzymać w domu. Szczucie, drażnienie i trzymanie na łańcuchu nie robią lepszego stróża, tylko psa groźnego dla gości, dzieci i samego opiekuna.

Najlepszy pies stróżujący - rasy, które pilnują z natury

Pilnowanie mają we krwi głównie owczarki stróżujące stad, molosy i część psów pasterskich. W tabeli rasy, które najczęściej wybiera się do pilnowania domu; nazwy ras z kartą w naszej encyklopedii prowadzą do pełnego opisu.

Rasa	Rodzaj pilnowania	Wielkość	Na co uważać
Owczarek podhalański	stróż terenu i stada	olbrzymia	samodzielny, terytorialny; nie do bloku
Owczarek niemiecki	stróż i pies obronny	duża	chętnie pracuje z człowiekiem, potrzebuje codziennego szkolenia
Owczarek belgijski malinois	pies obronny i służbowy	średnia do dużej	bardzo dużo energii; tylko dla doświadczonych
Doberman	pies obronny	duża	wrażliwy, przywiązany do opiekuna; nie jest na liście ras agresywnych
Rottweiler	stróż i pies obronny	duża do olbrzymiej	w Polsce na liście ras uznanych za agresywne - zezwolenie gminy
Cane corso	stróż domu i ludzi	duża do olbrzymiej	silny, dla doświadczonego opiekuna; nie jest na liście ras agresywnych
Akita	stróż domu i rodziny	duża	pilnuje bez zachęty, niezależna i uparta
Sznaucer olbrzym	stróż i pies obronny	duża	czujny, energiczny, potrzebuje zajęcia i trymowania
Owczarek kaukaski	stróż terenu i stada	olbrzymia	w Polsce na liście ras uznanych za agresywne - zezwolenie gminy

Rottweiler i owczarek kaukaski są na liście ras psów uznawanych w Polsce za agresywne (rozporządzenie MSWiA z 2003 r.) - ich utrzymywanie wymaga zezwolenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta - o zezwolenie występuje się w urzędzie gminy, zanim pies zamieszka w domu. Polską rasą stróżującą jest owczarek podhalański, opisany też w przeglądzie polskie rasy psów.

Nie każdy duży pies pilnuje. Golden retriever, labrador czy samojed zwykle witają obcych jak przyjaciół - świetne psy rodzinne, ale nie stróże.

Jak wybrać psa do pilnowania domu?

1. Ustal, czego oczekujesz. Większości domów wystarczy pies, który głośno zgłasza obcych. Pies, który ma odstraszać samym wyglądem, to zwykle duża rasa - z większymi kosztami i większą odpowiedzialnością.
2. Oceń swoje doświadczenie. Rasy stróżujące są niezależne i pewne siebie. Na pierwszego psa łatwiejszy będzie owczarek niemiecki z linii rodzinnych niż podhalan, kaukaz czy malinois.
3. Sprawdź teren. Pies stróżujący potrzebuje ogrodu z pełnym, wysokim ogrodzeniem i furtką, która się zamyka. Bez tego nie pilnuje, tylko ucieka albo pilnuje chodnika. Dlaczego niewidzialne ogrodzenie z obrożą nie zastąpi płotu, opisuje poradnik niewidzialne ogrodzenie dla psa.
4. Zapytaj o zezwolenie. Przy rasach z listy ras uznanych za agresywne zezwolenie gminy załatwiasz, zanim pies zamieszka w domu.
5. Poznaj rodziców szczeniaka. Charakter w dużej mierze się dziedziczy. Matka, która spokojnie przyjmuje gości hodowcy, to dobry znak; matka zamknięta, bo „nie lubi obcych” - sygnał ostrzegawczy.
6. Rozważ dorosłego psa. U dorosłego psa z fundacji widać już, jak reaguje na obcych, dzieci i inne zwierzęta.

Jak wychować psa stróżującego, który słucha?

Psa stróżującego nie trzeba uczyć pilnowania - trzeba go nauczyć, kiedy przestać. Najważniejsze elementy wychowania:

• Socjalizacja od szczeniaka. Szczeniak rasy stróżującej musi poznać wielu spokojnych ludzi, dzieci, gości w domu i różne miejsca. Pies, który zna świat, ocenia obcego, zamiast reagować strachem - jak to zrobić, opisuje poradnik socjalizacja szczeniaka.
• Podstawy posłuszeństwa. Siad, zostań, waruj i przywołanie to fundament, bez którego duży stróż jest nie do opanowania. Ucz ich metodą pozytywną, krótkimi sesjami - jak nauczyć psa komend.
• Komenda „wystarczy”. Pies szczeka na obcego - pozwól mu zgłosić 2–3 razy, powiedz „wystarczy”, przywołaj i nagródź za odejście od ogrodzenia. Więcej w poradniku jak oduczyć psa szczekania.
• Przyjmowanie gości. Gość wchodzi, pies idzie na swoje posłanie i dostaje tam nagrodę; do gościa podchodzi dopiero po zaproszeniu. Plan krok po kroku znajdziesz w tekście jak przyjmować gości.
• Kaganiec bez stresu. Duży pies stróżujący powinien spokojnie nosić kaganiec - u lekarza, w komunikacji, w sytuacjach awaryjnych. Ucz go od młodego, z nagrodą; dobrze sprawdza się plastikowy kaganiec koszykowy Trixie, w którym pies może ziajać i pić.

Przywołanie ćwicz na spacerach na lince treningowej Trixie - duży pies nie powinien biegać luzem, dopóki nie wraca na każde wezwanie. Rasy stróżujące i obronne potrzebują też codziennej pracy dla głowy; wiele z nich, jak owczarek niemiecki, doberman czy rottweiler, jest w czołówce rankingu najmądrzejsze rasy psów.

Pies stróżujący na posesji - buda, kojec i ogrodzenie

Najlepszy stróż mieszka z rodziną, a nie na łańcuchu na końcu podwórka. Pies, który zna domowników i ma z nimi kontakt, odróżnia swoich od obcych; pies trzymany w izolacji reaguje na wszystkich. Jeśli pies spędza dużo czasu w ogrodzie:

• buda - ocieplona, podniesiona nad ziemię, dopasowana do wielkości psa; buda dla psa z płaskim dachem, np. naturalna buda Trixie z płaskim dachem, służy też jako punkt obserwacyjny, a buda Trixie ze spadzistym dachem lepiej odprowadza deszcz i śnieg,
• kojec - na czas, gdy przychodzą goście albo otwierasz bramę dla samochodu; kojec dla psa powinien mieć zadaszenie i stały dostęp do wody,
• ogrodzenie - wysokie, pełne, bez dziur i podkopów, z furtką zamykaną na klucz albo zatrzask, którego nie otworzy dziecko; przy furtce tabliczka „Uwaga, pies”.

Jak urządzić budę, kojec i ogród, co mówią przepisy o trzymaniu psa na uwięzi i jak zadbać o psa latem i zimą, opisujemy w poradniku pies na podwórku.

Szkolenie obrończe - kiedy ma sens?

Szkolenie obrończe to sport kynologiczny i praca służbowa, a nie sposób na ochronę domu. Prowadzi się je w klubie, z doświadczonym instruktorem i pozorantem, tylko z psami zrównoważonymi i dobrze posłusznymi. Pies uczy się chwytać rękaw i - co najważniejsze - puszczać na komendę. Źle prowadzone szkolenie albo „ćwiczenia” na własną rękę potrafią z psa rodzinnego zrobić psa nieprzewidywalnego, dlatego zwykły opiekun psa stróżującego ich nie potrzebuje.

Kiedy pilnowanie staje się problemem?

Pilnowanie przestaje być zaletą, gdy pies rzuca się na ogrodzenie przy każdym przechodniu, nie daje się odwołać, warczy na domowników, nie wpuszcza gości mimo Twojej obecności albo kogoś ugryzł. To sygnał, żeby od razu poprosić o pomoc behawiorystę, a przed nim lekarza weterynarii - nagła agresja bywa objawem bólu. Czego nie robić i jak zabezpieczyć sytuację do czasu wizyty, opisuje poradnik agresja u psa. Karanie, kolczatka i obroża elektryczna nie uczą psa spokoju, tylko kojarzą obcych z bólem.

Pies obronny i stróżujący - co zapamiętać

• Pies stróżujący pilnuje i alarmuje; pies obronny w sensie kynologicznym to pies szkolony w klubie do pracy na komendę.
• Do pilnowania domu najczęściej wybiera się podhalana, owczarka niemieckiego, rottweilera, cane corso, dobermana i akitę; rottweiler i kaukaz wymagają zezwolenia gminy.
• Pilnowania nie trzeba uczyć - trzeba nauczyć psa, kiedy przestać: socjalizacja, posłuszeństwo, „wystarczy” i przyjmowanie gości.
• Najlepszy stróż mieszka z rodziną, ma budę i kojec do dyspozycji, ale nie łańcuch.

Następny krok: zanim wybierzesz rasę, obejdź swoje ogrodzenie i sprawdź furtkę - jeśli pies mógłby wyjść albo ktoś z zewnątrz wsunąć rękę, zacznij od naprawy, a dopiero potem szukaj stróża.