Zwyrodnieniowa mielopatia u psa: objawy, przebieg i opieka

Co to jest zwyrodnieniowa mielopatia u psa?

Mielopatia u psa, czyli zwyrodnieniowa mielopatia, to postępująca choroba rdzenia kręgowego starszych psów. Włókna nerwowe w rdzeniu stopniowo tracą osłonkę i przestają przewodzić sygnały, więc mózg coraz gorzej „wie”, gdzie są tylne łapy, a łapy coraz słabiej słuchają poleceń. Choroba zaczyna się od chwiejnego chodu i powłóczenia tylnymi łapami, nie boli i postępuje powoli, zwykle przez wiele miesięcy.

Nie ma dziś leczenia, które ją zatrzyma. To, co robisz jako opiekun (codzienny ruch, rehabilitacja, pewna podłoga i wygodne legowisko dla psa, z którego łatwo wstać), pomaga psu jak najdłużej chodzić samodzielnie i dobrze się czuć.

Które psy chorują na mielopatię?

Choroba dotyczy zwykle psów starszych, najczęściej po ósmym roku życia. Ma podłoże genetyczne i częściej występuje w części ras. W poradnikach o rasach wspominamy o niej przy:

• owczarku niemieckim (to rasa, z którą choroba jest najczęściej kojarzona),
• corgi (u starszych psów słabną tylne łapy, a długi grzbiet dodatkowo naraża je na dyskopatię),
• wilczaku czechosłowackim i psie berneńskim,
• a także przy innych rasach, w których hodowcy badają psy w kierunku tej choroby.

W wielu rasach dobre hodowle robią rodzicom test genetyczny w kierunku zwyrodnieniowej mielopatii. Wynik mówi, czy pies jest nosicielem albo ma podwyższone ryzyko, ale nie jest rozpoznaniem choroby. Pies z wynikiem „ryzyko” może nigdy nie zachorować, a o rozpoznaniu u psa z objawami decyduje lekarz po badaniu.

Kupujesz szczeniaka rasy z grupy ryzyka: o co zapytać?

Wyniki testu w kierunku mielopatii hodowle opisują zwykle trzema symbolami. Zapis bywa różny w różnych laboratoriach, ale sens jest ten sam:

Wynik	Co oznacza	Co z tego wynika
Wolny (N/N)	pies nie ma odmiany genu związanej z chorobą	nie przekaże jej szczeniętom
Nosiciel (N/DM)	pies ma jedną kopię	sam zwykle nie choruje, ale może przekazać ją potomstwu
Ryzyko (DM/DM)	pies ma dwie kopie	ma podwyższone ryzyko choroby w starszym wieku, choć nie każdy taki pies zachoruje

Odpowiedzialna hodowla nie łączy w parę dwóch psów, które mogą dać szczenięta z dwiema kopiami. Poproś o wyniki obojga rodziców na piśmie, a gdy hodowca nie wie, o co chodzi, potraktuj to jako sygnał ostrzegawczy. Jak ocenić hodowlę, opisuje poradnik rasy psów.

Objawy mielopatii u psa: jak przebiega choroba?

Pierwsze objawy łatwo wziąć za starość albo bolące stawy: chwiejność tylnych łap, „szuranie” pazurami czy trudność ze wstawaniem. Z czasem dochodzą kolejne:

Etap	Co widzisz
Wczesny	tył psa „kołysze się” przy chodzeniu, łapy krzyżują się albo rozjeżdżają, pazury szurają po ziemi i ścierają się od góry, pies potyka się na zakrętach
Średni	pies przewraca się przy zmianie kierunku, ma kłopot ze wstaniem i z kucnięciem do wypróżnienia, stawia tylną łapę grzbietem do podłoża i nie poprawia jej od razu
Zaawansowany	tylne łapy przestają nieść ciężar ciała, pies chodzi, podtrzymywany od tyłu, pojawiają się kłopoty z kontrolą moczu i kału
Późny	osłabienie obejmuje też przednie łapy

Ścierające się pazury i palce to jeden z pierwszych kłopotów. Na spacery po twardej nawierzchni przydają się wtedy buty ochronne Trixie Walker Active z antypoślizgową podeszwą, które chronią palce i pomagają złapać przyczepność.

Mielopatia czy dyskopatia: czym się różnią?

Obie choroby dotyczą rdzenia kręgowego i obie mogą kończyć się niedowładem tylnych łap, ale różnią się przebiegiem i pilnością:

	Mielopatia	Dyskopatia
Ból	zwykle brak bólu	częsty: pies piszczy, garbi się, drży
Początek	powoli, przez tygodnie i miesiące	często nagle, w ciągu godzin albo dni
Wiek	zwykle psy starsze	każdy wiek, typowo rasy o długim grzbiecie
Pilność	wizyta w ciągu kilku dni	przy bólu i niedowładzie: od razu

Jeśli pies piszczy przy dotyku, garbi się albo drży albo nagle, w ciągu godzin lub dni, zaczął chodzić chwiejnie, krzyżować albo ciągnąć tylne łapy, jedź do lecznicy od razu, bez czekania. Objawy i postępowanie opisuje poradnik dyskopatia u psa. Chwiejny chód bywa też skutkiem chorych stawów biodrowych, więc lekarz zwykle sprawdza oba tropy (dysplazja u psa).

Jak lekarz rozpoznaje mielopatię?

Nie ma jednego badania, które za życia psa potwierdza mielopatię na pewno. Lekarz dochodzi do rozpoznania przez wykluczenie innych chorób, które dają podobne objawy:

• badanie neurologiczne: sprawdza odruchy i to, czy pies „czuje”, gdzie stawia łapy,
• zdjęcie rentgenowskie kręgosłupa i stawów,
• rezonans magnetyczny albo tomografia, żeby wykluczyć ucisk rdzenia, na przykład przez dysk albo guz,
• test genetyczny, który pokazuje, czy pies ma podwyższone ryzyko.

Przed wizytą nagraj psa, jak wstaje, chodzi po prostej i zawraca. Na śliskiej podłodze gabinetu zestresowany pies chodzi inaczej niż w domu.

Opieka nad psem z mielopatią: krok po kroku

Najważniejsze jest utrzymanie siły mięśni i bezpieczeństwo w domu. Plan ćwiczeń najlepiej ustalić z lekarzem i fizjoterapeutą:

1. Codzienny, spokojny ruch. Kilka krótszych spacerów dziennie po równym terenie zamiast jednego długiego. Ruch podtrzymuje mięśnie, a przerwy w ruchu przyspieszają słabnięcie.
2. Rehabilitacja. Ćwiczenia równowagi, chodzenie w wodzie i masaże pomagają dłużej zachować sprawność. Jak pracuje fizjoterapeuta, opisuje tekst rehabilitacja psa.
3. Podparcie tyłu. Gdy pies zaczyna się przewracać, uprząż rehabilitacyjna nosidło Trixie z pasem pod brzuch pozwala podtrzymać go na schodach, przy wsiadaniu do auta i na spacerze.
4. Pewna podłoga. Na panelach i płytkach łapy się rozjeżdżają, więc chodniki z gumowanym spodem na stałych trasach psa to podstawa. Więcej w tekście pies na śliskiej podłodze.
5. Miękkie legowisko. Pies, który dużo leży, potrzebuje grubego posłania z niskim brzegiem albo materaca ortopedycznego, z którego łatwo wstać. Jak dobrać piankę, opisuje poradnik o posłaniu dla psa z chorymi stawami. Zmieniaj pozycję leżącego psa, żeby nie robiły się odleżyny.
6. Pęcherz i higiena. Gdy pojawią się kłopoty z kontrolą moczu, lekarz sprawdzi, czy pęcherz się opróżnia. Na co dzień pomagają pieluchy Barry King dla dorosłego psa i podkłady pod legowisko. O nietrzymaniu moczu piszemy w tekście nietrzymanie moczu u psa.
7. Wózek inwalidzki. Gdy tylne łapy przestają nieść ciężar, wózek inwalidzki dopasowany do wymiarów psa pozwala mu dalej chodzić na spacery. Dobierz go z fizjoterapeutą, bo źle dopasowany obciera i męczy.

Ile żyje pies z mielopatią?

Choroba postępuje u każdego psa w innym tempie: u jednych przez kilka miesięcy, u innych przez kilka lat od pierwszych objawów. Większość psów z czasem traci zdolność samodzielnego chodzenia. Sama mielopatia nie boli, dlatego wiele psów długo zachowuje apetyt, chęć do zabawy i kontakt z domownikami.

Na co dzień warto zadawać sobie kilka prostych pytań: czy pies je z apetytem, czy cieszy się na Twój widok, czy może się wypróżnić i utrzymać czystość, czy jest w stanie zmienić pozycję, gdy leży. Dopóki odpowiedzi są twierdzące, a opieka jest do udźwignięcia dla domu, pies z mielopatią może mieć dobre życie, także na wózku.

Przychodzi jednak moment, w którym jakość życia psa wyraźnie spada. Jak ją oceniać i jak rozmawiać o tym z lekarzem, opisuje poradnik kiedy uśpić psa.

Mielopatia u psa: co zapamiętać

• Zwyrodnieniowa mielopatia to postępująca, niebolesna choroba rdzenia kręgowego starszych psów.
• Zaczyna się od chwiejności tylnych łap, szurania pazurami i trudności ze wstawaniem.
• Ból grzbietu i nagły niedowład wskazują raczej na dyskopatię: wtedy jedziesz od razu.
• Rozpoznanie stawia lekarz po wykluczeniu innych chorób; test genetyczny pokazuje ryzyko, nie chorobę.
• Ruch, rehabilitacja, pewna podłoga i podparcie tyłu pomagają psu dłużej chodzić samodzielnie.

Następny krok: jeśli Twój starszy pies zaczął szurać pazurami albo chwiać się na tylnych łapach, nagraj go dziś w ruchu i umów wizytę w ciągu kilku dni.