Rasy psów - przegląd ras od A do Z i jak wybrać psa dla siebie

Rasy psów - ile ich jest i jak się je dzieli?

Rasa psa to grupa psów o ustalonym wyglądzie, wielkości i podobnym charakterze, opisana we wzorcu i prowadzona w hodowlach z rodowodem. Ras psów jest kilkaset: Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) uznaje orientacyjnie ponad 350 ras i dzieli je na 10 grup według pierwotnego przeznaczenia - od psów pasterskich, przez teriery i psy gończe, po psy do towarzystwa. W Polsce rasy prowadzi Związek Kynologiczny w Polsce (ZKwP), który należy do FCI.

Oprócz ras uznanych przez FCI są rasy prowadzone tylko przez inne organizacje, np. amerykański pit bull terrier i american bully, oraz krzyżówki dwóch ras, takie jak cavapoo czy maltipoo, które w ogóle nie mają wzorca. Pies bez rasy, czyli mieszaniec, jest mniej przewidywalny co do wielkości i sierści, ale równie dobry na towarzysza.

W praktyce, wybierając psa, najwięcej powie Ci nie grupa FCI, tylko trzy rzeczy: wielkość, potrzeba ruchu i pielęgnacja sierści. Dlatego w tabeli niżej znajdziesz wszystkie trzy przy każdej rasie.

Rasy psów od A do Z - tabela

W tabeli są rasy psów, które opisujemy w osobnych kartach - od cane corso po maltańczyka i krzyżówki z pudlem. Masa dotyczy dorosłego, zdrowego psa; przy rasach, w których psy i suki wyraźnie się różnią, podajemy obie wartości. Nazwa rasy prowadzi do jej karty z opisem charakteru, pielęgnacji, żywienia i zdrowia.

Rasa	Wielkość	Masa dorosłego psa (orientacyjnie)	Grupa FCI	Dla kogo i na co się przygotować
Akita (akita inu)	duża	psy ok. 35–45 kg, suki ok. 30–40 kg	5 - szpice	doświadczony opiekun; pies niezależny, ostrożny wobec obcych
Alaskan malamute	duża	psy ok. 36–39 kg, suki ok. 34–36 kg	5 - szpice	doświadczony opiekun, dom z ogrodem; źle znosi upał
American bully	średnia–duża	od ok. 15 do ponad 40 kg, zależnie od odmiany	poza FCI	opiekun z doświadczeniem; rasa spoza FCI w kilku odmianach wielkości
Amstaff (american staffordshire terrier)	średnia–duża	psy ok. 25–32 kg, suki ok. 20–27 kg	3 - teriery	aktywny, konsekwentny opiekun; nie jest na liście ras agresywnych
Basenji	mała–średnia	psy ok. 10–12 kg, suki ok. 9–10 kg	5 - szpice	doświadczony opiekun; cichy, ale niezależny łowca
Basset hound	średnia–duża	ok. 20–30 kg	6 - gończe	rodzina z dziećmi; spokojne spacery i pielęgnacja uszu
Beagle	średnia	ok. 10–15 kg	6 - gończe	rodzina z dziećmi; dużo ruchu i pracy nosem
Bernardyn	olbrzymia	orientacyjnie 60–90 kg i więcej	2 - molosy, pinczery	rodzina, dom z ogrodem; dużo miejsca
Berneński pies pasterski	duża–olbrzymia	psy ok. 40–50 kg, suki ok. 35–45 kg	2 - molosy, pinczery	rodzina z dziećmi, dom z ogrodem; dużo czesania
Bichon frise	mała	zwykle ok. 5 kg	9 - do towarzystwa	pierwszy pies, mieszkanie, rodzina; regularne strzyżenie
Bokser	duża	zwykle 25–32 kg	2 - molosy, pinczery	aktywna rodzina z dziećmi; krótki pysk - uwaga na upał
Border collie	średnia	zwykle 14–20 kg	1 - pasterskie	aktywny opiekun, sport z psem; codzienna praca dla głowy
Boston terrier	mała–średnia	ok. 5–11 kg	9 - do towarzystwa	pierwszy pies, mieszkanie, rodzina; krótki pysk - uwaga na upał
Buldog angielski	średnia	zwykle 22–25 kg	2 - molosy, pinczery	mieszkanie, rodzina; krótki pysk i fałdy skóry
Buldog francuski	mała–średnia	psy ok. 9–14 kg, suki ok. 8–13 kg	9 - do towarzystwa	mieszkanie, rodzina; krótki pysk - uwaga na upał
Bulterier	średnia–duża	zwykle ok. 23–32 kg	3 - teriery	doświadczony opiekun; dużo ruchu i konsekwencji
Cane corso	duża–olbrzymia	psy ok. 45–50 kg, suki ok. 40–45 kg	2 - molosy, pinczery	doświadczony opiekun, dom z ogrodem; konsekwentne wychowanie
Cavalier king charles spaniel	mała	ok. 5,5–8 kg	9 - do towarzystwa	pierwszy pies, rodzina, mieszkanie
Cavapoo	mała	zwykle ok. 5–10 kg	krzyżówka (poza FCI)	pierwszy pies, rodzina, mieszkanie; krzyżówka
Charcik włoski	mała	do ok. 5 kg	10 - charty	dorośli w mieszkaniu; marznie, kruche kości, zezwolenie starosty
Chihuahua	mała	zwykle 1,5–3 kg	9 - do towarzystwa	dorośli w mieszkaniu; ostrożnie przy małych dzieciach
Chow chow	średnia–duża	psy ok. 25–32 kg, suki ok. 20–27 kg	5 - szpice	dorośli, spokojny dom; dużo czesania
Cockapoo	mała–średnia	zwykle ok. 6–12 kg	krzyżówka (poza FCI)	pierwszy pies, rodzina; krzyżówka, sporo ruchu
Cocker spaniel	średnia	ok. 12–15 kg	8 - aportujące, płochacze	pierwszy pies, rodzina; pielęgnacja sierści i uszu
Corgi (pembroke i cardigan)	średnia	pembroke ok. 10–14 kg, cardigan ok. 12–17 kg	1 - pasterskie	aktywna rodzina, także w mieszkaniu; pies pasterski w małym formacie
Dalmatyńczyk	średnia–duża	psy ok. 27–32 kg, suki ok. 24–29 kg	6 - gończe	aktywny, doświadczony opiekun; bardzo dużo ruchu, mocno linieje
Doberman	duża	psy ok. 40–45 kg, suki ok. 32–35 kg	2 - molosy, pinczery	aktywny, doświadczony opiekun; dużo ruchu i szkolenia
Dog argentyński	duża	psy ok. 40–45 kg, suki ok. 38–43 kg	2 - molosy, pinczery	doświadczony opiekun, dużo ruchu; rasa z listy - zezwolenie gminy
Dog niemiecki	olbrzymia	psy ok. 60–80 kg, suki ok. 50–60 kg	2 - molosy, pinczery	dom z dużą przestrzenią; olbrzym o spokojnym usposobieniu
Golden retriever	duża	psy ok. 29–34 kg, suki ok. 25–30 kg	8 - aportujące, płochacze	pierwszy pies, rodzina z dziećmi; dużo ruchu i czesania
Greyhound	duża	psy ok. 30–40 kg, suki ok. 27–34 kg	10 - charty	spokojny dom, często pies z adopcji; zezwolenie starosty
Hawańczyk	mała	zwykle ok. 4–6 kg	9 - do towarzystwa	pierwszy pies, mieszkanie, rodzina; regularne czesanie
Husky syberyjski	średnia	psy ok. 20–27 kg, suki ok. 16–23 kg	5 - szpice	aktywny opiekun, bieganie; źle znosi upał
Jack russell terrier	mała	ok. 5–6 kg	3 - teriery	aktywny opiekun; dużo ruchu mimo małego wzrostu
Jamnik	mała	standardowy do ok. 9 kg	4 - jamniki	mieszkanie, rodzina; ochrona długiego kręgosłupa
Kangal	duża–olbrzymia	psy ok. 50–65 kg, suki ok. 40–55 kg	2 - molosy, pinczery	doświadczony opiekun, dom z wysokim ogrodzeniem; o zezwolenie zapytaj w gminie
Labradoodle	od małej do dużej	zwykle ok. 15–30 kg	krzyżówka (poza FCI)	pierwszy pies, rodzina; krzyżówka, dużo ruchu
Labrador retriever	duża	psy ok. 29–36 kg, suki ok. 25–32 kg	8 - aportujące, płochacze	pierwszy pies, rodzina z dziećmi; dużo ruchu, łatwo tyje
Lagotto romagnolo	średnia	psy ok. 13–16 kg, suki ok. 11–14 kg	8 - aportujące, płochacze	pierwszy pies, rodzina; praca nosem, strzyżenie loków
Leonberger	olbrzymia	psy ok. 55–75 kg, suki ok. 45–60 kg	2 - molosy, pinczery	rodzina, dom z ogrodem; dużo czesania, lubi wodę
Maltańczyk	mała	zwykle 3–4 kg	9 - do towarzystwa	pierwszy pies, mieszkanie; codzienne czesanie
Maltipoo	mała	zwykle ok. 3–7 kg	krzyżówka (poza FCI)	pierwszy pies, mieszkanie; krzyżówka, regularna pielęgnacja
Mastif tybetański	duża–olbrzymia	psy ok. 50–70 kg, suki ok. 35–55 kg	2 - molosy, pinczery	doświadczony opiekun, dom z ogrodem; czujny stróż, szczeka nocą
Mops	mała	ok. 6–8 kg	9 - do towarzystwa	mieszkanie, rodzina; krótki pysk - uwaga na upał
Nowofundland	olbrzymia	psy ok. 60–70 kg, suki ok. 50–55 kg	2 - molosy, pinczery	rodzina z dziećmi, dom z ogrodem; lubi wodę
Owczarek australijski (aussie)	średnia–duża	orientacyjnie 16–30 kg	1 - pasterskie	aktywny opiekun, sporty kynologiczne; bardzo dużo ruchu
Owczarek belgijski (w tym malinois)	średnia–duża	psy ok. 25–30 kg, suki ok. 20–25 kg	1 - pasterskie	doświadczony, bardzo aktywny opiekun; sport i szkolenie
Owczarek holenderski	średnia–duża	psy ok. 25–30 kg, suki ok. 23–27 kg	1 - pasterskie	bardzo aktywny opiekun; sport i szkolenie
Owczarek kaukaski	olbrzymia	psy zwykle ok. 55–70 kg, suki ok. 45–60 kg	2 - molosy, pinczery	doświadczony opiekun, duży ogrodzony teren; rasa z listy - zezwolenie gminy
Owczarek niemiecki	duża	psy ok. 30–40 kg, suki ok. 22–32 kg	1 - pasterskie	aktywny opiekun gotowy na szkolenie; dużo ruchu
Owczarek podhalański	olbrzymia	psy ok. 50–65 kg, suki ok. 40–55 kg	1 - pasterskie	dom z ogrodem, nie mieszkanie; stróż stada i domu
Owczarek środkowoazjatycki (alabai)	olbrzymia	psy zwykle ok. 55–75 kg, suki ok. 40–60 kg	2 - molosy, pinczery	doświadczony opiekun, duży ogrodzony teren; samodzielny stróż
Papillon	mała	ok. 1,5–5 kg	9 - do towarzystwa	pierwszy pies, mieszkanie; delikatne kości, ostrożnie przy małych dzieciach
Pekińczyk	mała	psy do ok. 5 kg, suki do ok. 5,4 kg	9 - do towarzystwa	dorośli w mieszkaniu; krótki pysk, codzienna pielęgnacja
Pinczer miniaturowy	mała	ok. 4–6 kg	2 - molosy, pinczery	aktywny opiekun, także w mieszkaniu; marznie zimą
Pitbull (amerykański pit bull terrier)	średnia	psy ok. 16–27 kg, suki ok. 14–23 kg	poza FCI	doświadczony opiekun; rasa z listy - zezwolenie gminy
Pudel	od małej do dużej	od ok. 2–3 kg (toy) do ok. 20–30 kg (duży)	9 - do towarzystwa	pierwszy pies, także alergik (bez gwarancji); strzyżenie
Rottweiler	duża–olbrzymia	psy ok. 45–50 kg i więcej, suki ok. 40–45 kg	2 - molosy, pinczery	doświadczony opiekun; rasa z listy - zezwolenie gminy
Samojed	średnia–duża	psy ok. 25–30 kg, suki ok. 17–25 kg	5 - szpice	aktywna rodzina; bardzo dużo czesania
Seter irlandzki	średnia–duża	psy ok. 27–32 kg, suki ok. 24–29 kg	7 - wyżły	aktywna rodzina; bardzo dużo ruchu i czesania
Shar pei	średnia	zwykle ok. 18–25 kg	2 - molosy, pinczery	doświadczony opiekun, także w mieszkaniu; pielęgnacja fałdów skóry
Shiba inu	mała–średnia	psy ok. 9–11 kg, suki ok. 7–9 kg	5 - szpice	doświadczony opiekun, także w mieszkaniu; niezależny charakter
Shih tzu	mała	ok. 4,5–8 kg	9 - do towarzystwa	pierwszy pies, mieszkanie; codzienna pielęgnacja sierści
Sznaucer miniaturowy	mała	ok. 4–8 kg	2 - molosy, pinczery	pierwszy pies, mieszkanie, rodzina; trymowanie sierści
Sznaucer olbrzym	duża	ok. 35–47 kg	2 - molosy, pinczery	doświadczony, aktywny opiekun; codzienna praca i trymowanie
Szpic japoński	mała–średnia	zwykle ok. 5–10 kg	5 - szpice	pierwszy pies, mieszkanie, rodzina; czesanie białej sierści
Szpic miniaturowy (pomeranian)	mała	zwykle 2–3,5 kg	5 - szpice	dorośli w mieszkaniu; czesanie gęstej sierści
West highland white terrier	mała	orientacyjnie 6–10 kg	3 - teriery	mieszkanie, rodzina; trymowanie białej sierści
Whippet	mała–średnia	ok. 9–15 kg	10 - charty	spokojny dom, także mieszkanie; bieg tylko w ogrodzonym terenie, zezwolenie starosty
Wilczak czechosłowacki	średnia–duża	psy zwykle ok. 26–35 kg, suki ok. 20–28 kg	1 - pasterskie	doświadczony opiekun, dom z ogrodem; nie dla rodzin z małymi dziećmi
Wyżeł niemiecki krótkowłosy	średnia–duża	psy ok. 25–32 kg, suki ok. 20–27 kg	7 - wyżły	bardzo aktywny opiekun; bieg, woda i praca nosem
Wyżeł weimarski	duża	psy ok. 30–40 kg, suki ok. 25–35 kg	7 - wyżły	doświadczony, bardzo aktywny opiekun; co najmniej 2 godziny ruchu dziennie
Yorkshire terrier	mała	zwykle 2–3,5 kg	3 - teriery	dorośli w mieszkaniu; codzienna pielęgnacja sierści

To cechy typowe dla rasy, a nie gwarancja: o charakterze konkretnego psa decydują też rodzice, socjalizacja w pierwszych miesiącach i wychowanie. Wielkość podajemy tak jak filtr „Wielkość psa” w sklepie: mała rasa do 10 kg, średnia 10–25 kg, duża 26–45 kg, olbrzymia powyżej 45 kg.

Rasy psów według wielkości - małe, średnie, duże i olbrzymie

Wielkość decyduje o tym, ile miejsca, karmy i siły potrzebujesz, a nawet o tym, jak długo pies żyje. Psy żyją zwykle 10–13 lat: małe rasy dożywają często 12–16 lat, duże 9–12, a olbrzymie zwykle 7–10. Od czego jeszcze to zależy, opisuje tekst ile żyje pies.

Klasa wielkości	Masa dorosłego psa	Rasy z naszymi kartami
małe rasy	do 10 kg	basenji, bichon frise, boston terrier, buldog francuski, cavalier king charles spaniel, cavapoo, charcik włoski, chihuahua, cockapoo, hawańczyk, jack russell terrier, jamnik, labradoodle, maltańczyk, maltipoo, mops, papillon, pekińczyk, pinczer miniaturowy, pudel, shiba inu, shih tzu, sznaucer miniaturowy, szpic japoński, szpic miniaturowy, west highland white terrier, whippet, yorkshire terrier
średnie rasy	10–25 kg	american bully, amstaff, basenji, basset hound, beagle, border collie, boston terrier, buldog angielski, buldog francuski, bulterier, chow chow, cockapoo, cocker spaniel, corgi, dalmatyńczyk, husky syberyjski, labradoodle, lagotto romagnolo, owczarek australijski, owczarek belgijski, owczarek holenderski, pitbull, pudel, samojed, seter irlandzki, shar pei, shiba inu, szpic japoński, whippet, wilczak czechosłowacki, wyżeł niemiecki krótkowłosy
duże rasy	26–45 kg	akita, alaskan malamute, american bully, amstaff, basset hound, berneński pies pasterski, bokser, bulterier, cane corso, chow chow, dalmatyńczyk, doberman, dog argentyński, golden retriever, greyhound, kangal, labradoodle, labrador retriever, mastif tybetański, owczarek australijski, owczarek belgijski, owczarek holenderski, owczarek niemiecki, pudel, rottweiler, samojed, seter irlandzki, sznaucer olbrzym, wilczak czechosłowacki, wyżeł niemiecki krótkowłosy, wyżeł weimarski
rasy olbrzymie	powyżej 45 kg	bernardyn, berneński pies pasterski, cane corso, dog niemiecki, kangal, leonberger, mastif tybetański, nowofundland, owczarek kaukaski, owczarek podhalański, owczarek środkowoazjatycki, rottweiler

Rasy na granicy dwóch klas, np. buldog francuski czy owczarek australijski, są w obu wierszach - suki bywają wyraźnie lżejsze od psów. Każdą klasę opisujemy w osobnym przeglądzie, z karmą, sprzętem i zdrowiem typowym dla takiego psa: małe rasy psów (także yorkshire terier), średnie rasy psów i duże rasy psów razem z olbrzymami.

Mały nie znaczy spokojny. Jack russell terrier waży ok. 5–6 kg, a potrzebuje ruchu jak pies pracujący; z kolei bernardyn czy dog niemiecki to olbrzymy o raczej spokojnym usposobieniu. Przy wyborze patrz więc na wielkość i aktywność osobno.

Grupy FCI - jakie są grupy ras psów?

FCI dzieli rasy na 10 grup według tego, do czego psy pierwotnie wyhodowano. Grupa mówi więcej o temperamencie niż o wyglądzie: pies pasterski chce pracować z człowiekiem, terier - działać sam, a pies gończy - iść za zapachem.

Grupa FCI	Do czego wyhodowano	Rasy z naszymi kartami
1. psy pasterskie i zaganiające	pilnowanie i zaganianie stad, praca z człowiekiem	border collie, corgi, owczarek australijski, owczarek belgijski, owczarek holenderski, owczarek niemiecki, owczarek podhalański, wilczak czechosłowacki
2. pinczery i sznaucery, molosy i szwajcarskie psy pasterskie	stróżowanie, obrona, praca przy bydle i w gospodarstwie	bernardyn, berneński pies pasterski, bokser, buldog angielski, cane corso, doberman, dog argentyński, dog niemiecki, kangal, leonberger, mastif tybetański, nowofundland, owczarek kaukaski, owczarek środkowoazjatycki, pinczer miniaturowy, rottweiler, shar pei, sznaucer miniaturowy, sznaucer olbrzym
3. teriery	polowanie na zwierzęta w norach, tępienie gryzoni	amstaff, bulterier, jack russell terrier, west highland white terrier, yorkshire terrier
4. jamniki	polowanie w norach (borsuk, lis)	jamnik
5. szpice i psy w typie pierwotnym	zaprzęg, stróżowanie, polowanie; rasy bliskie dawnym psom	akita, alaskan malamute, basenji, chow chow, husky syberyjski, samojed, shiba inu, szpic japoński, szpic miniaturowy
6. psy gończe i posokowce	tropienie zwierzyny węchem	basset hound, beagle, dalmatyńczyk
7. wyżły	wskazywanie zwierzyny myśliwemu	seter irlandzki, wyżeł niemiecki krótkowłosy, wyżeł weimarski
8. psy aportujące, płochacze i psy dowodne	aportowanie i płoszenie ptactwa, praca w wodzie	cocker spaniel, golden retriever, labrador retriever, lagotto romagnolo
9. psy ozdobne i do towarzystwa	towarzystwo człowieka	bichon frise, boston terrier, buldog francuski, cavalier king charles spaniel, chihuahua, hawańczyk, maltańczyk, mops, papillon, pekińczyk, pudel, shih tzu
10. charty	polowanie wzrokiem i szybki bieg	charcik włoski, greyhound, whippet

Poza FCI są w tabeli A-Z pitbull i american bully (ich wzorce prowadzą rejestry amerykańskie) oraz cztery krzyżówki.

Polskie rasy psów

Polskie rasy psów uznane przez FCI to pięć ras: polski owczarek nizinny (PON), owczarek podhalański, chart polski, ogar polski i gończy polski. Szóstą, polskiego spaniela myśliwskiego, prowadzi ZKwP. PON i podhalańczyk to psy pasterskie i stróże, pozostałe - psy myśliwskie, które potrzebują dużo ruchu; na charta polskiego potrzebne jest zezwolenie starosty. Wszystkie opisujemy w przeglądzie polskie rasy psów.

Rasy psów według wyglądu i charakteru

Część ludzi szuka psa po wyglądzie albo konkretnej cesze. Dla takich zapytań mamy osobne przeglądy:

• Białe rasy psów - od maltańczyka i bichona frise po samojeda i owczarka podhalańskiego. Biała sierść nie brudzi się bardziej niż inna, ale szybciej widać na niej zacieki łzowe i plamy. Więcej w tekście biały pies - białe rasy psów.
• Psy bez sierści - nagi pies meksykański (xolo), peruwiański pies bezwłosy i chiński grzywacz w odmianie nagiej. Łysa skóra potrzebuje kąpieli, ochrony przed słońcem i ubranka na chłodne spacery; opisujemy je w tekście psy bez sierści.
• Najmądrzejsze rasy psów - w najczęściej cytowanym rankingu prowadzą border collie, pudel i owczarek niemiecki. Ranking mierzy jednak szybkość nauki poleceń, a pies z czołówki potrzebuje codziennie pracy dla głowy. Szczegóły w tekście najmądrzejsze psy.
• Psy, które mało linieją - pudel, bichon frise, maltańczyk czy shih tzu gubią mniej sierści, ale żadna rasa nie daje gwarancji braku alergii, bo uczulają białka ze śliny i naskórka. Jak sprawdzić reakcję przed decyzją, opisuje poradnik pies dla alergika.
• Psy do pilnowania domu - najczęściej owczarek podhalański, owczarek niemiecki, rottweiler, cane corso, doberman i akita. O tym, czy pies będzie bezpiecznym stróżem, decyduje wychowanie, o czym piszemy w tekście pies obronny i stróżujący.

Mieszańce i krzyżówki - cavapoo, cockapoo, maltipoo, labradoodle

Cavapoo (cavalier i pudel), cockapoo (cocker spaniel i pudel), maltipoo (maltańczyk i pudel) i labradoodle (labrador i pudel) to popularne krzyżówki, a nie rasy uznane przez FCI. Nie mają wzorca rasy, więc wielkość, rodzaj sierści i charakter zależą od rodziców i potrafią się różnić nawet w jednym miocie. Szczenię nie dostaje rodowodu ZKwP, a obietnica „na pewno nie linieje” albo „na pewno zostanie mały” nie ma pokrycia. Karty wszystkich czterech znajdziesz w tabeli A-Z.

Zwykły mieszaniec, czyli pies bez rasy, to często najlepszy wybór dla rodziny: dorosły pies ze schroniska ma już znaną wielkość, charakter i stan zdrowia. Jak wyglądają pierwsze tygodnie w domu, opisuje poradnik pies ze schroniska.

Rasy psów uznane w Polsce za agresywne

Lista ras psów uznawanych za agresywne pochodzi z rozporządzenia MSWiA z 2003 r. i ma 11 pozycji: amerykański pit bull terrier, pies z Majorki (perro de presa mallorquin), buldog amerykański, dog argentyński, pies kanaryjski (perro de presa canario), tosa inu, rottweiler, akbash dog, anatolian karabash, moskiewski stróżujący, owczarek kaukaski. Utrzymywanie psa z listy wymaga zezwolenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta - o zezwolenie występuje się w urzędzie gminy, zanim pies zamieszka w domu. Jeśli myślisz o kangalu, zapytaj w urzędzie gminy, czy obejmuje go pozycja „anatolian karabash”. Wbrew obiegowej opinii cane corso, akita, amstaff, american bully, doberman i owczarek niemiecki na tej liście nie są.

Jak wybrać rasę psa dla siebie?

Zanim zaczniesz przeglądać ogłoszenia, odpowiedz sobie na kilka pytań - zawężą wybór bardziej niż wygląd.

1. Policz czas na ruch. Border collie, owczarek australijski, malinois czy husky potrzebują codziennie kilku godzin aktywności i pracy dla głowy. Mops, buldog francuski czy shih tzu zadowolą się krótszymi spacerami, ale też potrzebują codziennego ruchu.
2. Zmierz mieszkanie i schody. Duży pies w bloku bez windy to codzienne noszenie go po schodach, gdy będzie szczeniakiem albo seniorem. Olbrzymie rasy, jak owczarek podhalański czy bernardyn, lepiej czują się w domu z ogrodem.
3. Sprawdź, ile pies będzie sam. Żadna rasa nie lubi zostawać sama na cały dzień, a psy pasterskie i do towarzystwa znoszą to szczególnie źle. Jeśli pracujesz długo, zaplanuj spacer w środku dnia albo opiekę.
4. Pomyśl o dzieciach. Rodzinne rasy to m.in. labrador, golden retriever, cavalier i beagle, ale przy małych dzieciach liczy się też wielkość i odporność psa. Na co zwrócić uwagę, opisuje poradnik pies dla dzieci.
5. Policz czas na pielęgnację. Krótkowłosy pies wymaga szczotki raz w tygodniu, a shih tzu, maltańczyk czy bichon - codziennego czesania i regularnego strzyżenia u groomera.
6. Bądź szczery co do doświadczenia. Pierwszy pies to najlepiej rasa chętna do współpracy i wybaczająca błędy. Akita, cane corso czy malinois wymagają opiekuna, który już wychował psa.

Szybka ściąga - rasy, które według naszych kart zwykle pasują do danej sytuacji:

Szukasz psa…	Rasy, które zwykle pasują
na pierwszego psa	bichon frise, boston terrier, cavalier king charles spaniel, cavapoo, cockapoo, cocker spaniel, golden retriever, hawańczyk, labradoodle, labrador retriever, lagotto romagnolo, maltańczyk, maltipoo, papillon, pudel, shih tzu, sznaucer miniaturowy, szpic japoński
do mieszkania w bloku	bichon frise, boston terrier, buldog angielski, buldog francuski, cavalier king charles spaniel, cavapoo, charcik włoski, chihuahua, cocker spaniel, corgi, hawańczyk, jamnik, maltańczyk, maltipoo, mops, papillon, pekińczyk, pinczer miniaturowy, pudel, shar pei, shiba inu, shih tzu, sznaucer miniaturowy, szpic japoński, west highland white terrier, whippet, yorkshire terrier
do domu z dziećmi	basset hound, beagle, bernardyn, berneński pies pasterski, bichon frise, bokser, boston terrier, buldog angielski, buldog francuski, cavalier king charles spaniel, cavapoo, cockapoo, golden retriever, hawańczyk, labradoodle, labrador retriever, lagotto romagnolo, mops, nowofundland, samojed, seter irlandzki, sznaucer miniaturowy, szpic japoński
do sportu i dużej dawki ruchu	alaskan malamute, border collie, dalmatyńczyk, doberman, husky syberyjski, jack russell terrier, owczarek australijski, owczarek belgijski, owczarek holenderski, seter irlandzki, sznaucer olbrzym, wilczak czechosłowacki, wyżeł niemiecki krótkowłosy, wyżeł weimarski
o krótkiej sierści, z najmniejszą ilością czesania	american bully, amstaff, basenji, beagle, bokser, boston terrier, buldog francuski, bulterier, charcik włoski, doberman, dog niemiecki, greyhound, pinczer miniaturowy, pitbull, rottweiler, whippet, wyżeł niemiecki krótkowłosy, wyżeł weimarski

Pies z hodowli czy ze schroniska? Jaki pies dla początkujących

Przy pierwszym psie równie ważne jak rasa jest pytanie, skąd go wziąć. Obie uczciwe drogi są dobre, a różnią się tym, ile wiesz o psie na starcie.

• Szczeniak z hodowli z rodowodem. Poznajesz rodziców i przewidywaną wielkość psa, a w wielu rasach także wyniki badań rodziców w kierunku chorób dziedzicznych. Wychowanie zaczynasz jednak od zera: nauka czystości, socjalizacja i pierwsze komendy to kilka miesięcy codziennej pracy.
• Dorosły pies ze schroniska albo fundacji. Jego wielkość i charakter widać już na starcie, a opiekunowie zwykle znają jego zdrowie i wiedzą, jak znosi samotność, dzieci i inne zwierzęta. Jak wyglądają ankieta, wizyta i umowa, opisuje artykuł jak adoptować psa lub kota.
• Pies rasowy z adopcji. Psy rasowe trafiają też do fundacji, które pomagają jednej rasie albo grupie ras. Gdzie ich szukać, podpowiada tekst psy rasowe do adopcji.

Dla początkującego najlepszy jest pies spokojny, chętny do współpracy i dopasowany wielkością do mieszkania, a te cechy łatwiej ocenić u psa dorosłego niż u kilkutygodniowego szczeniaka. Omijaj za to ogłoszenia „rasowy bez rodowodu”, o których piszemy niżej.

Pies rasowy z hodowli - na co uważać?

Szczeniaka rasowego szukaj w hodowli zarejestrowanej w Związku Kynologicznym w Polsce (ZKwP), który należy do Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI). Pies z takiej hodowli dostaje rodowód, a jego rodzice muszą mieć uprawnienia hodowlane - w wielu rasach także wyniki badań w kierunku chorób dziedzicznych.

Ogłoszenie „rasowy, bez rodowodu, rodzice na miejscu” to zwykle pseudohodowla: nikt nie sprawdził zdrowia rodziców, a szczenię może wyrosnąć na psa innej wielkości i o innym charakterze, niż obiecywano. Rodowód nie jest „papierem dla wystawców” - to jedyny dowód, że za szczeniakiem stoi kontrolowana hodowla.

Przy rasach o krótkim pysku (mops, buldog francuski, shih tzu) pytaj hodowcę o oddech rodziców, a przy dużych rasach - o badania stawów. W Polsce przycinanie psom uszu i ogonów dla wyglądu (tzw. kopiowanie) jest zakazane ustawą o ochronie zwierząt, dlatego pies z polskiej hodowli ma naturalne uszy i ogon. Ucho czy ogon skraca się wyłącznie z powodów medycznych, decyzją lekarza weterynarii.

Czego potrzebuje pies każdej rasy?

Rasa zmienia rozmiar sprzętu i czas pielęgnacji, ale podstawy są wspólne:

• szczotka dla psa dopasowana do sierści - szczotki dla psa różnią się bardziej niż rasy: do krótkiej sierści wystarczy dwustronna szczotka Trixie, a do długiej i gęstej przyda się zgrzebło z metalowymi ząbkami,
• szelki zamiast obroży - szelki dla psa dobiera się do obwodu klatki piersiowej, a nie do rasy; u małych psów i ras o krótkim pysku chronią szyję i oddech,
• sprzęt do nauki - linka treningowa przyda się przy nauce przywołania psa każdej wielkości, a kliker pomaga szybciej uczyć psy chętne do współpracy.

Pełną listę rzeczy na start, od miski po legowisko, znajdziesz w tekście wyprawka dla szczeniaka.

Rasy psów - co zapamiętać

• Rasa to zestaw tendencji, nie gwarancja - charakter psa kształtują też rodzice, socjalizacja i wychowanie.
• Przy wyborze najważniejsze są trzy rzeczy: wielkość, potrzeba ruchu i pielęgnacja sierści.
• Klasy wielkości: małe do 10 kg, średnie 10–25 kg, duże 26–45 kg, olbrzymie powyżej 45 kg; im większy pies, tym zwykle krótsze życie.
• Pies rasowy to pies z rodowodem ZKwP; „rasowy bez rodowodu” to pies o nieznanym pochodzeniu.
• Krzyżówki jak cavapoo czy maltipoo nie są rasami - ich wielkość i sierść trudno przewidzieć.

Następny krok: wybierz z tabeli 2–3 rasy, które pasują do Twojego czasu, mieszkania i rodziny, przeczytaj ich karty, a potem porozmawiaj z hodowcami albo zajrzyj do schroniska - dorosły pies to często najpewniejszy wybór.