Owczarek holenderski - odmiany, charakter, pielęgnacja i zdrowie rasy

Owczarek holenderski to wszechstronny pies pracujący, kuzyn owczarka belgijskiego, który wyróżnia się pręgowanym umaszczeniem. W Polsce wciąż jest rzadki - na tle innych ras opisujemy go w przeglądzie rasy psów. Tutaj jest wszystko o samej rasie: odmiany, charakter, pielęgnacja, żywienie, ruch, zdrowie i wybór szczeniaka.

Owczarek holenderski - rasa w skrócie

Grupa FCI	grupa 1 - owczarki i psy pasterskie (sekcja owczarków)
Pochodzenie	Holandia, XIX wiek - pies pasterski i stróż gospodarstw
Wielkość	średnia-duża rasa (na granicy filtrów sklepu: rasy średnie 10–25 kg i rasy duże 26–45 kg) - suki zwykle poniżej, psy powyżej 26 kg
Masa (orientacyjnie)	psy ok. 25–30 kg, suki ok. 23–27 kg
Wysokość w kłębie	psy 57–62 cm, suki 55–60 cm
Długość życia (orientacyjnie)	12–15 lat
Sierść i pielęgnacja	średnia - trzy odmiany: krótkowłosa (czesanie raz w tygodniu), długowłosa (2–3 razy w tygodniu), szorstkowłosa (trymowanie)
Aktywność	bardzo wysoka - co najmniej 2 godziny ruchu dziennie plus szkolenie i praca dla głowy
Na pierwszego psa?	raczej nie - chętny do nauki, ale wymaga codziennej pracy - pierwszy pies tylko dla bardzo aktywnej osoby, która chce szkolić
Do mieszkania w bloku?	raczej nie - da się, jeśli pies ma codziennie dużo ruchu i zajęć; lepiej dom z ogrodem
Do domu z dziećmi?	raczej tak - rodzinny i czujny; ze starszymi dziećmi, które pomogą w zabawie i nauce

Jak wygląda owczarek holenderski? Trzy odmiany sierści

Owczarek holenderski to średnio duży, smukły i muskularny owczarek o stojących uszach i pręgowanym umaszczeniu. Pręgi są ciemne, a tło złote albo srebrne; pożądana jest ciemna maska na pysku. To pręgi najłatwiej odróżniają go od owczarka belgijskiego malinois, który jest płowy bez pręg, i od owczarka niemieckiego z czarnym siodłem.

Wzorzec opisuje trzy odmiany sierści, które są jedną rasą:

• krótkowłosa - najpopularniejsza; krótka, twarda sierść z podszerstkiem;
• długowłosa - prosta, długa, przylegająca sierść z piórami na łapach i ogonie;
• szorstkowłosa - najrzadsza; gęsta, szorstka sierść z brwiami i brodą, pręgi są w niej mniej wyraźne.

Owczarek holenderski - charakter i dla kogo (a dla kogo nie)

Owczarek holenderski jest inteligentny, chętny do pracy, czujny i bardzo przywiązany do rodziny, a przy tym bardziej samodzielny w myśleniu niż wiele owczarków. Pracuje jako pies policyjny, ratowniczy i przewodnik, świetnie radzi sobie w sportach kynologicznych. Wobec obcych bywa zdystansowany i dobrze pilnuje domu, ale zrównoważony pies nie jest nerwowy ani agresywny.

To cechy typowe dla rasy, a nie gwarancja: o charakterze konkretnego psa decydują też rodzice, socjalizacja w pierwszych miesiącach i wychowanie.

Dla kogo to dobry wybór: dla aktywnego opiekuna, który lubi szkolić psa i chce uprawiać z nim sport - posłuszeństwo, agility, tropienie, obronę sportową - albo codziennie biegać i wędrować.

Dla kogo nie: dla kogoś, kto szuka spokojnego psa na krótkie spacery wokół bloku; dla osób, które zostawiają psa samego na cały dzień. Niewykorzystany owczarek holenderski sam znajduje sobie zajęcie: pilnuje wszystkiego, szczeka, niszczy albo zaczyna zaganiać dzieci i rowerzystów. O tym, jak przerwać niszczenie, piszemy w tekście pies niszczy rzeczy w domu.

Pielęgnacja owczarka holenderskiego: czesanie i trymowanie

Pielęgnacja zależy od odmiany. Odmianę krótkowłosą wystarczy czesać raz w tygodniu, a w czasie linienia - zwykle wiosną i jesienią - częściej. Sprawdzi się szczotka dla psa dwustronna, np. Trixie szczotka dwustronna do podszerstka, a w sezonie linienia narzędzie do wyczesywania podszerstka, np. Furminator dla psów krótkowłosych. Technikę czesania opisuje poradnik jak szczotkować psa.

• Długowłosy - czesanie 2–3 razy w tygodniu, szczególnie za uszami, pod pachami i na portkach, gdzie sierść się filcuje.
• Szorstkowłosy - tej sierści się nie strzyże, tylko trymuje, czyli wyskubuje martwy włos, zwykle dwa razy w roku. Czym różni się trymowanie od strzyżenia, wyjaśnia trymowanie psa.
• Kąpiel, pazury, uszy. Kąp rzadko, pazury skracaj, gdy stukają o podłogę, uszy sprawdzaj raz w tygodniu.

Czym karmić owczarka holenderskiego?

Owczarek holenderski to wysportowany pies pracujący, który powinien pozostać smukły. Dorosłego psa karm suchą karmą dla psa dla ras średnich albo dużych - zależnie od masy - np. PRO PLAN Medium Adult Sensitive Digestion. Porcję licz według masy i aktywności - pomoże ile karmy dziennie dla psa: w okresach intensywnego treningu pies zje więcej, w spokojnym tygodniu mniej. Smakołyki z treningu odejmuj od dziennej porcji.

Szczeniak powinien dostawać karmę dla szczeniąt ras średnich albo dużych, która wspiera równy wzrost; szczegóły w poradniku czym karmić szczeniaka. Kondycję sprawdzaj dłonią: żebra mają się dać wyczuć bez szukania.

Ile ruchu potrzebuje owczarek holenderski? Szkolenie i sporty

Dorosły owczarek holenderski potrzebuje orientacyjnie co najmniej 2 godzin ruchu dziennie i codziennej pracy dla głowy. Najbardziej cieszą go zajęcia, w których współpracuje z człowiekiem:

• szkolenie i sporty - posłuszeństwo, agility, tropienie; świetnie działa nauka z klikerem, np. Trixie kliker Sporting;
• zabawy w przeciąganie i aportowanie - szarpak, np. Trixie lina do przeciągania ósemka, to dla niego świetna nagroda w treningu;
• praca nosem - szukanie przedmiotów i spacer węchowy w nowym miejscu.

Od szczeniaka ucz go spokoju i wyciszania się, a nie tylko pracy: pies, który umie odpoczywać na legowisku, jest łatwiejszy w domu niż pies wiecznie nakręcony. Socjalizacja z ludźmi, psami i miastem jest ważna od pierwszych tygodni - plan opisuje socjalizacja szczeniaka. U rosnącego psa unikaj skoków przez przeszkody i długiego biegania przy rowerze.

Zdrowie owczarka holenderskiego - na co uważać

Owczarek holenderski uchodzi za zdrową rasę o długim życiu, ale kilka rzeczy warto znać:

• Stawy. Jak u wielu owczarków zdarza się dysplazja stawów biodrowych i łokciowych. Sztywność po wstaniu, kulawizna albo niechęć do skoków to powód do wizyty - więcej w tekście dysplazja u psa.
• Oczy u odmiany szorstkowłosej. W tej odmianie opisano dziedziczne nieprawidłowości kąta przesączania w oku, które zwiększają ryzyko jaskry - dobre hodowle badają oczy rodziców.
• Urazy sportowe. Aktywny pies częściej naciąga mięśnie i ścięgna - rozgrzewka przed treningiem i stopniowe zwiększanie wysiłku mają znaczenie.

Jak pies o głębokiej klatce piersiowej owczarek holenderski może być narażony na skręt żołądka. Objaw alarmowy to wzdęty, twardy brzuch i nieudane próby wymiotów (podejrzenie skrętu żołądka) - wtedy jedziesz do lecznicy natychmiast (skręt żołądka u psa). Nie karm psa tuż przed treningiem ani zaraz po nim.

Jak kupić albo adoptować owczarka holenderskiego odpowiedzialnie

Szczeniaka rasowego szukaj w hodowli zarejestrowanej w Związku Kynologicznym w Polsce (ZKwP), który należy do Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI). Pies z takiej hodowli dostaje rodowód, a jego rodzice muszą mieć uprawnienia hodowlane - w wielu rasach także wyniki badań w kierunku chorób dziedzicznych. Przed rezerwacją poproś o wyniki badań rodziców - w tej rasie najważniejsze są: prześwietlenie stawów biodrowych i łokciowych, badanie oczu u lekarza weterynarii okulisty (u odmiany szorstkowłosej także badanie kąta przesączania).

Ogłoszenie „rasowy, bez rodowodu, rodzice na miejscu” to zwykle pseudohodowla: nikt nie sprawdził zdrowia rodziców, a szczenię może wyrosnąć na psa innej wielkości i o innym charakterze, niż obiecywano. Rodowód nie jest „papierem dla wystawców” - to jedyny dowód, że za szczeniakiem stoi kontrolowana hodowla.

1. Wybierz odmianę. Zdecyduj, czy chcesz psa krótkowłosego, długowłosego czy szorstkowłosego - hodowli tej ostatniej jest bardzo mało i na szczeniaka często się czeka.
2. Zapytaj o linię. Linie użytkowe, hodowane do sportu i pracy, mają jeszcze więcej energii niż typowy pies rodzinny.
3. Poznaj rodziców. Zobacz, jak matka szczeniąt reaguje na obcych i czy umie się wyciszyć w domu.
4. Sprawdź dokumenty. Rodowód, książeczka zdrowia z wpisanymi szczepieniami i odrobaczaniem, wyniki badań rodziców, umowa kupna.

Cena szczeniaka zależy od hodowli, linii i dokumentów, dlatego jej nie podajemy. Podejrzanie tani „rasowy” szczeniak to sygnał ostrzegawczy, nie okazja. Pręgowany „owczarek” z ogłoszenia bez rodowodu to często mieszaniec malinois albo owczarka niemieckiego - jego wielkości, zdrowia i temperamentu nikt nie sprawdził. Psy tej rasy trafiają też do schronisk i fundacji, w tym do organizacji zajmujących się jedną rasą. Adopcja dorosłego psa ma ważną zaletę: znasz już jego wielkość, charakter i stan zdrowia. Jak wyglądają pierwsze tygodnie, opisuje poradnik o psie ze schroniska.

Rasy podobne do owczarka holenderskiego

• Owczarek belgijski i malinois - najbliższy kuzyn o podobnej budowie i energii; malinois jest płowy z czarną maską, bez pręg, i bywa jeszcze bardziej intensywny.
• Owczarek niemiecki - cięższy, z charakterystycznym siodłem, popularniejszy i łatwiej o hodowlę w Polsce.
• Wilczak czechosłowacki - też owczarek z grupy 1 o ogromnej wytrzymałości, ale bardziej niezależny i nieufny, trudniejszy w szkoleniu.

Owczarek holenderski - co zapamiętać

• Owczarek holenderski to wszechstronny pies pracujący, rozpoznawalny po pręgowanym umaszczeniu na złotym albo srebrnym tle.
• Jest jedną rasą w trzech odmianach sierści: krótkowłosej, długowłosej i szorstkowłosej (trymowanej, nie strzyżonej).
• Potrzebuje co najmniej 2 godzin ruchu dziennie, szkolenia i zajęć dla głowy - najlepiej sportu z opiekunem.
• Uchodzi za zdrową rasę; pytaj o badania stawów i oczu rodziców.
• Hodowli w Polsce jest niewiele - na szczeniaka trzeba poczekać.

Następny krok: jeśli chcesz psa do sportu i wspólnej pracy, odwiedź klub szkoleniowy, w którym trenują owczarki - zobaczysz, ile energii mają na co dzień, zanim zarezerwujesz szczeniaka.